a) 0,672 dm³ metanu CH₄ 

1 mol gazu w warunkach normalnych zajmuje objętość równą 22,4 dm³. 

Obliczamy liczbę moli metanu, którą stanowi objętość 0,672 dm³, jeśli 1 mol stanowi objętość równą 22,4 dm³: 

b) 1 dm³ pary wodnej  

Obliczamy liczbę moli, która odpowiada 1 dm³ pary wodnej, jeśli 1 mol pary wodnej stanowi objętość równą 22,4 dm³: 

c) 0,5 dm³ siarkowodoru 

Obliczamy liczbę moli, która odpowiada 0,5 dm³ siarkowodoru, jeśli 1 mol stanowi objętość równą 22,4 dm³: 

a) 80% węgla i 20% wodoru  

Zakładamy, że posiadamy 100 g nieznanego związku węgla i wodoru.

Zatem 100 g związku stanowi 100%. 

Obliczamy masę każdego z pierwiastka chemicznego: 

Masy molowe pierwiastków: 

Obliczamy liczby moli węgla i wodoru: 

Stosunek liczby moli wynosi: 

Wzór empiryczny związku to CH₃ 

b) 70% żelaza i 30% tlenu  

Zakładamy, że dysponujemy 100 g związku żelaza i tlenu. 

Zatem 100 g związku stanowi 100%. 

Obliczamy masę każdego z pierwiastka chemicznego: 

Obliczamy liczbę moli każdego z pierwiastka: 

Stosunek molowy pierwiastków: 

Wzór empiryczny związku to: Fe₂O₃  

c) 5,9% wodoru i 94,1% tlenu 

Zakładamy, że dysponujemy 100 g związku wodoru i tlenu. 

Zatem 100 g związku stanowi 100%. 

Obliczamy masę każdego z pierwiastka chemicznego: 

Obliczamy liczbę moli każdego z pierwiastków chemicznych: 

Stosunek molowy pierwiastków: 

Wzór empiryczny związku to: OH 

a) Dane: 

N : O  =  7 : 16 

Szukane: 

Rozwiązanie: 

Należy rozszerzyć ułamek wynikający z tego stosunku masowego tak, aby uzyskać masę molową jednego z pierwiastków chemicznych wchodzących w skład tlenku. 

- gdy x = 1, w liczniku jest połowa masy molowej atomu azotu, w mianowniku uzyskano masę molową atomu tlenu.  

- gdy x = 2, w liczniku uzyskamy masę molowej atomu azotu, a w mianowniku uzyskano podwojoną masę molową atomu tlenu. 

Wzór rzeczywisty tlenu to :   

b) 

Dane: 

Szukane: 

Rozwiązanie: 

Z treści zadania wiemy, że 16 g miedzi spaliło się w tlenia z czego powstało 20 g tlenku, obliczamy ile gramów miedzi znajduje się w 80 g tlenku: 

Obliczona masa miedzi odpowiada masie molowej miedzi. 

Masa tlenu w tlenku wynosi: 

Obliczona masa tlenu odpowiada masie molowej tlenu.  

Wzór rzeczywisty tlenku to: CuO 

a) Na2O 

Masa  molowa: 

Skład procentowy: 

b) Mg(OH)₂ 

Masa  molowa: 

Skład procentowy: 

c) H₂CO₃ 

Masa molowa: 

Zawartość procentowa: 

a) N₂O 

Stosunek masowy: 

b) NO 

Stosunek masowy: 

c) N₂O₃ 

Stosunek masowy: 

a) C : O = 3 : 4  

Aby obliczyć skład procentowy należy wyprowadzić wzór rzeczywisty związku. 

Wiemy, że stosunek masowy węgla do tlenu wynosi 3 : 4. 

Należy rozszerzyć ułamek wynikający z tego stosunku masowego tak, aby uzyskać masę molową jednego z pierwiastków chemicznych wchodzących w skład tlenku. 

- gdy x = 1, w liczniku jest jedna czwarta masy molowej atomu węgla, tak samo w mianowniku jest jedna czwarta masy molowej atomu tlenu. 

- gdy x = 2, w liczniku jest połowa masy molowej atomu węgla, tak samo jak w mianowniku jest połowa masy molowej atomu tlenu. 

Wiemy, że jeśli x = 2 to otrzymamy połowę masy molowej atomu tlenu i atomu węgla, tym samym, aby uzyskać masę molową jednego z pierwiastków chemicznych wchodzących w skład tlenku x musi się równać 4 

x = 4  

Uzyskane masy odpowiadają masom molowym atomu węgla i tlenu. 

Wzór rzeczywisty tlenku to: CO 

Masa molowa: 

Zawartość procentowa: 

b) C : O = 3 : 8  

Wiemy, że stosunek masowy węgla do tlenu wynosi 3 : 8. 

Należy rozszerzyć ułamek wynikający z tego stosunku masowego tak, aby uzyskać masę molową jednego z pierwiastków chemicznych wchodzących w skład tlenku. 

- gdy x = 1, w liczniku jest jedna czwarta masy molowej atomu węgla, tak samo w mianowniku jest jedna czwarta masy molowej atomu tlenu.  

- gdy x = 2, w liczniku jest połowa masy molowej atomu węgla, natomiast w mianowniku uzyskano masę molową atomu tlenu. 

Obliczając liczbę moli pierwiastków uzyskamy wynik: 

Wiemy, że we wzorach liczba atomów musi być liczbą całkowitą, dlatego otrzymaną liczbę moli obydwu pierwiastków mnożymy razy dwa, otrzymując wzór rzeczywisty:

Wzór rzeczywisty tlenku to: CO₂ 

Masa molowa: 

Zawartość procentowa: 

a) tlenek srebra(I) 

Wzór sumaryczny tlenku srebra(I) to:     

Masy molowe atomów: 

Stosunek molowy: 

b) siarczek żelaza(II)

Wzór sumaryczny siarczku żelaza(II) to:     

Masy molowe atomów: 

Stosunek masowy: 

Stosunek masowy magnezu do tlenu wynosi

Mg : O  =  3 : 2 

a) Dane: 

Szukane: 

Rozwiązanie: 

Należy rozszerzyć ułamek wynikający z tego stosunku masowego tak, aby uzyskać masę molową jednego z pierwiastków chemicznych wchodzących w skład tlenku. 

- gdy x = 1, w liczniku jest jedna ósma masy molowej atomu magnezu, tak samo w mianowniku jest jedna ósma masy molowej atomu tlenu.  

Zatem jeśli w liczniku jest jest jedna ósma masy molowej atomu magnezu oraz w mianowniku jest jedna ósma masy molowej atomu tlenu to rozszerzamy ułamek mnożąc licznik oraz mianownik razy 8, czyli:

x = 8 

W liczniku oraz mianowniku uzyskano masy molowe atomu magnezu oraz atomu tlenu. 

Łatwo zauważyć, że 24 g magnezu łączą się z 16 g tlenu, obliczamy ile gramów magnezu połączy się z 8 g tlenu: 

Odpowiedź: Z 8 g tlenu łączy się 12 g  magnezu

b) Dane: 

Szukane: 

Rozwiązanie: 

Z poprzedniego podpunktu wiemy, że 24 g magnezu łązy się z 16 g tlenu. Obliczamy ile gramów tlenu łączy się z 15 g magnezu: 

Odpowiedź: Z 15 g magnezu łączy się 10 g tlenu. 

Trójwartościowy pierwiastek oznaczamy jako X. 

Zapiszmy ogólny wzór tlenku: X₂O₃ 

Wzór ogólny siarczku to: X₂S₃ 

Masy molowe: 

Masy molowe tlenku i siarczku możemy zapisać jako: 

Wiemy, że masa molowa siarczku tego pierwiastka chemicznego jest 1,47 raza większa od masy mola tlenku, możemy zatem zapisać:  

rozpisujemy i obliczamy masę molową pierwiastka X: 

Obliczona masa molowa odpowiada masie molowej glinu - Al. 

Wzór rzeczywisty tlenku to Al₂O₃. 

Równanie reakcji syntezy amoniaku: 

X.

Z równania reakcji widzimy, że do reakcji potrzeba 3 moli wodoru, zatem 

X = 3 

Y. 

W reakcji powstały 2 mole amoniaku, masa molowa amoniaku wynosi: 

Z. 

Wiemy , że 1 mol gazu w warunkach normalnych zajmuje objętość równą 22,4 dm³. 

W reakcji bierze udział 1 mol azotu, zatem: 

Z = 22,4 dm³