Zadanie 1

 

W drugiej połowie XX wieku w udziale poszczególnych źródeł energii w bilansie energetycznym świata zaszły następujące zmiany:

a) ciągły spadek znaczenia drewna i torfu, gdyż są to mało efektywne surowce energetyczne. Zastępowane są one innymi, bardziej ekonomicznymi. Ponadto w wielu regionach świata dąży się do ograniczenia wycinki drzew z przyczyn ekologicznych;

b) początkowo spadek a następnie (po 1990 r.) ponowny wzrost znaczenia węgla - spadek znaczenia węgla początkowo wiązał się z kurczeniem się zasobów tego surowa oraz restrukturyzacją przemysłu w wielu państwach (między innymi w Niemczech oraz Wielkiej Brytanii). Ponadto surowiec ten był zastępowany bardziej ekologicznymi źródłami energii. Ponowny wzrost po 1990 roku udziału węgla w ogólnej strukturze bilansu energetycznego świata wynika z bardzo szybkiego rozwoju państw takich jak Chiny i Indie, które opierają swoja gospodarkę na bogatych złożach węgla;

c) ropa naftowa - wzrost jej znaczenia wynikał głównie z rozwoju przemysłu motoryzacyjnego. Po 1980 roku spadek udziału tego surowca w gospodarce światowej nieco maleje, kosztem tańszego i bardziej ekologicznego gazu ziemnego. Mimo to surowiec ten dalej jest najważniejszy w bilansie energetycznym świata;

d) ciągły wzrost znaczenia gazu ziemnego jest efektem kryzysu energetycznego w latach 70.XX w. Ponadto wzrost ten jest związany niskimi kosztami wydobycia, sporą kalorycznością oraz mniejszą emisją zanieczyszczeń w porównaniu z innymi surowcami energetycznymi.

e) wzrost znaczenia wody i innych źródeł odnawialnych jest efektem dążenia przez wiele państw do tzw. zrównoważonego rozwoju gospodarczego, który wiąże się z ograniczaniem wykorzystania surowców nieodnawialnych a maksymalnym wykorzystaniem surowców odnawialnych.

f) od lat 70. XX wieku obserwuje się ciągły wzrost znaczenia pierwiastków promieniotwórczych w bilansie energetycznym świata. Jest to podyktowane rosnącymi potrzebami energetycznymi, które często nie mogą być zaspokojone w oparciu o inne źródła energii. Szybszy wzrost ich udziału w bilansie nie jest możliwy w związku z wieloma kontrowersjami wokół ich wykorzystania;

 


Zadanie 2

Przykładowe rozwiązanie:

1. Przykładowy skutek rosnącego zapotrzebowania na energię w odniesieniu do wybranego źródła nieodnawialnego (na przykładzie gazu ziemnego).

Rosnące zapotrzebowanie na energię powoduje wzrost wykorzystania niektórych surowców energetycznych a także opracowywanie nowych technik ich wydobywania, co pozwala zwiększyć produkcję. Dobrym przykładem może być gaz ziemny, którego wydobycie niemal każdego roku wzrasta (współcześnie jest to 4693 mld metrów sześciennych). Jest to spowodowane opracowaniem nowej techniki wydobywania tego gazu (z łupków), niewielkimi kosztami transportu (gazociągami) a także stosunkowo małym wpływem spalania tego surowca energetycznego na środowisko przyrodnicze.

 

2. Przykładowy skutek rosnącego zapotrzebowania na energię w odniesieniu do wybranego źródła odnawialnego (na przykładzie energii uzyskiwanej z wód płynących).

Rosnące zapotrzebowania na energię i kończące się zasoby niektórych surowców energetycznych sprawiają, że intensywnie rozwijana jest energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii, w tym energetyka wodna. Niestety, ich powstawanie powoduje znaczące przekształcenie krajobrazu. Przykładowo na rzekach tworzy się w tym celu zbiorniki retencyjne a w korycie rzeki powstają zapory z turbinami wodnymi. W ich sąsiedztwie natomiast budowane są obiekty służące do obsługi tych inwestycji.


Zadanie 3

Przykłady oszczędzania energii elektrycznej w szkole i domu:

1. Wymiana żarówek na energooszczędne;

2. Dostosowanie mocy oświetlenia żarówek do potrzeb pomieszczenia (np. w przedpokoju światło może być znacznie słabsze niż na przykład w łazience);

3. Każdorazowe wyłączanie światła podczas wychodzenia z pomieszczenia;

4. Inwestycja w zakup urządzeń energooszczędnych;

5. Rezygnacja lub ograniczenie wykorzystania niektórych urządzeń, które w domu lub szkole nie są konieczne (np. klimatyzacji);