Zadanie 1

Zdania należy uzupełnić i przepisać do zeszytu w następującej formie (wpisane określenia pogrubiono):

A. Negatywny wpływ działalności człowieka na środowisko przyrodnicze to antropopresja.

B. Przykładem tego wpływu jest emisja gazów cieplarnianych, takich jak para wodna, dwutlenek węgla i metan.

C. Idea zrównoważonego rozwoju zakłada rozwój społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiska oraz racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych.


Zadanie 2

Są trzy filary zrównoważonego rozwoju. W zadaniu zostały one oznaczone następującymi literami:

A. Wzrost gospodarczy;

B. Ochrona środowiska;

F. Integracja społeczna;


Zadanie 3

Do kolejnych opisów należy dopisać następujące nazwy państw:

A. Państwo, które w 2017 r. wytworzyło około 27% globalnej emisji CO2. Chiny

Wyjaśnienie: Z wykresu (ostatniego, dla roku 2017) można odczytać, że w 2017 roku Stany Zjednoczone odpowiadały za produkcję około 14% tego gazu, Wielka Brytania około 1% tego gazu, Chiny około 27% tego gazu a Indie około 7%. Należy więc w tym przypadku wybrać oczywiście Chiny.

 

B. Państwo, którego udział w globalnej emisji CO2 w latach 1930-2017 zmniejszył się około dziesięciokrotnie. Wielka Brytania

Wyjaśnienie: Spadek udziału w emisji dwutlenku węgla obserwujemy w latach 1930-2017 dla dwóch państw - Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. W przypadku Stanów Zjednoczonych spadek nastąpił z około 42% do około 14%, a więc był to spadek około trzykrotny. Z kolei w przypadku Wielkiej Brytanii w podanym okresie udział ten zmniejszył się z około 11% do około 1%, a więc faktycznie około dziesięciokrotnie.

 

C. Państwo, które we wszystkich podanych latach miało wysoki udział w emisji dwutlenku węgla. Stany Zjednoczone

Wyjaśnienie: Faktycznie,  mimo stałego zmniejszania się udziału Stanów Zjednoczonych w udziale emisji dwutlenku węgla (z 42 do około 14%), udział ten na tle pozostałych państw ciągle jest wysoki, zawsze bowiem przekracza 10%, co w przypadku pozostałych państw nie było obserwowane.


Zadanie 4

Tabelę należy uzupełnić w następujący sposób:

Skutki budowy Wysokiej Tamy na Nilu:

Skutki pozytywne Skutki negatywne

- produkcja energii elektrycznej;

- stworzenie warunków do żeglugi i rybołówstwa;

- zatrzymanie osadów niesionych przez rzekę;

- wzrost zasolenia gleb w delcie Nilu;

- zwiększenie ilości stosowanych nawozów mineralnych w dolnym biegu rzeki;

 

Wyjaśnienie:

- produkcja energii elektrycznej jest korzystna, gdyż zwiększa udział energii wytwarzanej ze źródeł odnawialnych; proces jest produkcji nie wytwarza żadnych gazów cieplarnianych, co sprawia, że taki sposób wytwarzania energii można określić mianem ekologicznego;

- stworzenie warunków do żeglugi i rybołówstwa jest korzystne, ponieważ zwiększa możliwości aktywizacji zawodowej mieszkańców tej części doliny Nilu oraz pozwala na zwiększenie produkcji żywności;

- zatrzymanie osadów niesionych przez rzekę nie jest korzystne, gdyż powoduje ono stopniowe zamulanie powstałego jeziora; osady te również poniżej tamy nie mogą zostać wykorzystane do naturalnego nawożenia pól, co wykorzystywano w tym regionie świata już w starożytności;

- wzrost zasolenia gleby nie jest korzystny, gdyż prowadzi ono do spadku możliwości produkcyjnej gleby a tym samym do spadku plonów;

- zwiększenie ilości nawozów mineralnych stosowanych w dolnym biegu rzeki nie jest korzystne, gdyż może ono prowadzić do wzrostu zasolenia gleby a także kumulacji związków chemicznych w roślinach, które mogą być później przeznaczone do spożycia;


Zadanie 5

Należy wybrać następujące uzupełnienia zdań (zostały one podkreślone i pogrubione):

A. Stosowanie płodozmianu prowadzi do zmniejszenia / utrzymania żyzności gleby.

Wyjaśnienie: W płodozmianie co roku na danym polu uprawia się inny gatunek rośliny uprawnej. Dzięki temu z gleby nie są pobierane ciągle te same substancje mineralne, co prowadzi do dłuższego utrzymania żyzności gleby niż na przykład na monokulturach.

 

B. Płodozmian sprzyja / nie sprzyja rozwojowi szkodników i chorób.

Wyjaśnienie: W przypadku płodozmianu uprawianych jest rotacyjnie kilka gatunków roślin, co nie sprzyja rozwojowi szkodników i chorób jak to ma miejsce w przypadku monokultur.

 

C. Zmianowanie upraw zazwyczaj wiąże się z mniejszym / większym zużyciem nawozów mineralnych.

Wyjaśnienie: Zmianowanie upraw sprawia, że przez dłuższy okres czasu w glebie zachowane są składniki mineralne, dzięki czemu nie jest potrzebne zużywanie dużej ilości nawozów mineralnych.


Zadanie 6

Zdania prawdziwe, które należy zapisać w zeszycie, to:

A. Na fotografii przedstawiono przykład górnictwa odkrywkowego.

C. Jest to najbardziej uciążliwa dla środowiska metoda pozyskiwania kopalin.

 

Wyjaśnienie:

Zdanie B jest fałszywe, ponieważ metodą odkrywkową nie pozyskuje się ropy naftowej. Surowiec ten wydobywa się z wykorzystaniem górnictwo otworowego. Metodą odkrywkową pozyskuje się za to między innymi węgiel brunatny.