Zadanie ?

Jest to zadanie indywidualne, które należy rozwiązać samodzielnie dla regionu w którym mieszkasz. W tym celu skorzystaj z instrukcji, która znajduje się w ramce na stronie 143 pt. "Jak przeanalizować aktualny stan zanieczyszczenia powietrza w Twoim regionie z wykorzystaniem aplikacji GIS?". Aby to ułatwić, poniżej zaprezentowano kolejny przykład na dzień 6.09.2022 dla Warszawy, który może posłużyć za wzór do samodzielnego opracowania.

Jeżeli link podany w poleceniu nie zadziała, wejdź na stronę internetową: powietrze.gios.gov.pl - wyświetli się wówczas mapa, którą można powiększyć, w celu odnalezienia swojego miejsca zamieszkania.

Przykładowa analiza stanu zanieczyszczenia powietrza w Warszawie

W Warszawie punkt, który zbiera najwięcej danych pomiarowych o zanieczyszczeniu powietrza, znajduje się przy ulicy Chrościckiego. 6 września 2022 roku polski indeks jakości powietrza między godziną 15.00 a 16.00 mieścił się w drugim przedziale od dołu (stan powietrza dobry). Wpływ na to miał nieco podwyższony poziom ozonu (79,3 μg - stan bardzo dobry jest bowiem od 0 do 70 μg). Stężenie pozostałych zanieczyszczeń (PM 2,5, PM 10, tlenków siarki i azotu) znajdowały się w najniższym przedziale normy (stan powietrza bardzo dobry).


Zadanie 1

Do najważniejszych źródeł zanieczyszczenia wód w Polsce należy zaliczyć:

1. Ścieki komunalne (pochodzące z gospodarstw domowych).

2. Ścieki przemysłowe (pochodzące z zakładów przemysłowych).

3. Nawozy sztuczne i środki ochrony roślin pochodzące z pól uprawnych.

4. Awarie oczyszczalni ścieków.


Zadanie 2

Jest to zadanie indywidualne, które należy rozwiązać samodzielnie dla województwa w którym mieszkasz. Poniżej przykładowe rozwiązanie dla województwa mazowieckiego, które może posłużyć jako wzór:

Stan środowiska przyrodniczego województwa mazowieckiego podzielono osobno na stan atmosfery, wód powierzchniowych, gleb oraz produkcję odpadów.

1. Stan atmosfery

W województwie mazowieckim stan powietrza nie jest najlepszy, zwłaszcza zimą, gdzie w wielu miastach, zwłaszcza w Warszawie, obserwowane jest występowanie smogu. Dużym problemem są elektrownie działające w Ostrołęce, Kozienicach a także w Warszawie. Według danych z atlasu geograficznego w 2017 roku elektrownia w Ostrołęce wyemitowała od 1,5 do 5 mln ton zanieczyszczeń gazowych. Jeszcze większa wartość jest szacowana dla elektrowni w Kozienicach (od 10 do 15 mln ton). Według rocznej oceny jakości powietrza w województwie mazowieckim, który został przygotowany przez GIOŚ, głównym problemem, jeśli chodzi o zanieczyszczenie powietrza, dotyczy pyłów PM10 oraz stężenia benzopirenu. W miastach, zwłaszcza w Warszawie, podwyższony, ale nie przekraczający średniorocznej normy jest także poziom stężenia tlenków azotu. Jest to efekt intensywnego ruchu drogowego. W wyznaczonej strefie mazowieckiej przekroczone zostały roczne stężenia pyłu PM2,5. Stężenie benzopirenu mieściło się w normie jedynie w okolicach Płocka. W pozostałych strefach jego stężenie znacznie przekraczało normy. Stężenia tlenku węgla (IV), tlenków siarki oraz metali ciężkich mieściły się w normie. Dane wskazują na to, że działania podjęte w celu zmniejszenia emisji zanieczyszczeń do atmosfery w tym województwie przynoszą pierwsze efekty, ale do optymalnej jakości powietrza wciąż jeszcze jest daleka droga.

 

2. Stan wód

W województwie mazowieckim dobrze rozwinięta jest sieć rzek. Niestety, na południe i na północ od Warszawy woda w Wiśle ma najgorszą, V klasę czystości. Większość pozostałych odcinków rzek ma klasę III lub IV - umiarkowanej lub słabej jakości. Jedynie źródłowy odcinek rzeki Liwiec ma wodę II klasy - dobrej jakości. Bez dwóch zdań stan wody w rzekach województwa mazowieckiego powinien ulec poprawie i powinny być w tym zakresie podjęte zdecydowane działania. Sytuację utrudnia duża liczba gospodarstw domowych oraz zdarzające się awarie oczyszczalni ścieków (np. w Warszawie w roku 2019 i 2020).

 

3. Produkcja odpadów

Na tle kraju wielkość produkcji odpadów w województwie mazowieckim utrzymuje się na średnim poziomie. Średnio na 1 osobę przypada bowiem od 310,1 do 350 kg odpadów komunalnych - podobnie jak m.in. w województwie łódzkim i małopolskim. Średnio rozwinięty przemysł nie wytwarza także wiele odpadów przemysłowych - jest to około 5 mln ton - znacznie mniej niż w bardziej uprzemysłowionych województwach takich jak dolnośląskie i śląskie, jednak wielokrotnie więcej niż m.in. w województwach północnej Polski.

 

4. Stan gleb

Analizując mapę zanieczyszczeń gleb można stwierdzić, że w województwie mazowieckim sytuacja jest niezła. Gleby zdewastowane i zdegradowane wymagające rekultywacji w stosunku do powierzchni województwa zajmują bowiem mały odsetek powierzchni - nie przekraczający 0,15%. Niestety, w południowo-wschodniej części województwa oraz w dolnym biegu Bugu oraz rzeki Omulew stwierdzono zanieczyszczenie gleby metalami ciężkimi.