Rozwiązanie 1:

W latach 1519-1521 doszło do ostatniej wojny pomiędzy zakonem krzyżackim a Rzeczpospolitą. Działania wojenne zakończyły się zawieszeniem broni na 4 lata. Konsekwencją braku sojusznika zakon krzyżacki zgodził się na zawarcie traktatu krakowskiego w 1525 roku. Na jego mocy państwo krzyżackie przestawało istnieć, a dotychczasowy wielki mistrz Albrecht Hohenzollern stał się dziedzicznym władcą Prus Książęcych. W tym samym roku książę pruski Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny królowi Zygmuntowi Staremu oddając tym samym swoje dominium pod kuratelę polskiego władcy. Zygmunt Stary tym aktem uczynił z dotychczasowego wroga sojusznika, który poprzez zobowiązania feudalne miał obowiązek pomagać we wszelkich działaniach swojego suwerena.

Rozwiązanie 2:

Ostatnia wojna polsko - krzyżacka w latach 1519 - 1521 przyczyniła się do wielkich zmian w państwie zakonnym. Kilka lat po porażce, wielki mistrz zakonu krzyżackiego - Albrecht Hohenzollern postanowił sekularyzować swoje państwo i przekształcić je w świeckie księstwo. Religią panującą w Prusach Książęcych miał być odtąd luteranizm, a władcą Albrecht - jako lennik króla Polski.

8 kwietnia 1525 roku Zygmunt I Stary oraz Albrecht Hohenzollern zawarli traktat, na mocy którego Prusy Książęce stały się polskim lennem, a prawo dziedziczenia władzy na tym terytorium otrzymali męscy potomkowie pruskiego księcia. Dwa dni po podpisaniu układu, podczas uroczystej ceremonii na krakowskim rynku wielki mistrz złożył polskiemu królowi przysięgę wierności. Wydarzenie to przeszło do historii jako hołd pruski.

Rozwiązanie 1:

Zalety demokracji szlacheckiej:

• Wysoka pozycja szlachty pozwoliła na rozwój gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej, co w konsekwencji doprowadziło do wzbogacenia się Polski, 
• Został utworzony ruch egzekucyjny, który działał na rzecz zaprowadzenia równości wśród szlachty, 
• Wolna elekcja pozwalała na wybór najlepszego (zdaniem szlachty) władcy dla Rzeczpospolitej, 
• Szlachta zyskała możliwość decydowania o sprawach Rzeczpospolitej. 

Wady demokracji szlacheckiej:

• Szlachta przy podejmowaniu decyzji kierowała się nie tylko dobrem Rzeczpospolitej, ale również własnym interesem majątkowym, 
• Wolna elekcja doprowadziła do osłabienia Polski, bowiem brak dziedziczności tronu doprowadził do niestabilności w państwie (podczas elekcji dochodziło do kłótni i sporów),
• Duża liczba szlachty bezrolnej i małorolnej została uzależniona od magnatów, 
• Liberum veto doprowadziło do zrywania sejmów i sparaliżowało reformy w Rzeczpospolitej. 

Rozwiązanie 2:

Zalety demokracji szlacheckiej: 

• Prawo polityczne posiadała znacznie większa część społeczeństwa polskiego niż w innych krajach europejskich, w tym we Francji (ponieważ szlachta w Polsce była liczniejsza).

Wady demokracji szlacheckiej:

• Brak umiejętności osiągania celów państwowych i realizowania ideałów.
• Szlachta dbała jedynie o realizację własnych interesów. 
• Brak świadomości, że czasem dobro państwa może przeczyć realizacji interesów prywatnych.

Rozwiązanie 1:

Ustrojem, który powstawał w Rzeczypospolitej w czasie renesansu była demokracja szlachecka. Liberalna jej forma oraz brak nacisku władców w kwestiach religijnych, spowodowany różnorodnością etniczną oraz wyznaniową wpłynął pozytywnie na rozwój reformacji. Ruchy protestanckie dzięki temu mogły się swobodnie rozwijać. Nie prowadzono wojen religijnych ani represji. Co więcej w akcie konfederacji warszawskiej z 1573 roku wyznawcy różnych wyznań przyrzekli sobie poszanowanie praw, a tolerancja religijna została określona w artykułów henrykowskich, jako jeden z niezbywalnych elementów ustroju Rzeczypospolitej.

Rozwiązanie 2:

Wpływ ustroju Rzeczpospolitej na reformację:

• Reformacja w Polsce mogła się rozwijać, ponieważ nie wprowadzono ustrojowych elementów represji
• Szlachta miała wysokie prawa, a jednym z elementów demokracji szlacheckiej stała się tolerancja religijna (zgodnie z aktem konfederacji warszawskiej)
• Król w Polsce miał niewystarczająco silną władzę, aby narzucać szlachcie wyznanie

Rozwiązanie 1:

Kluczowymi elementami, które wpływała na niską rolę miast w Rzeczypospolitej w porównaniu do zachodnioeuropejskich odpowiedników były: rozwój gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej oraz ustroju zwanego demokracją szlachecką. Pierwszy z tych czynników ograniczał gospodarczą role miast. Ta, bowiem oparta była w większości na produkcji rolnej, przede wszystkim zboża, a następnie sprzedaży tego za granicę przez port w Gdańsku. Sprawiało to, że rozwijały się wyłącznie miasta znajdujące się na linii rzeki Wisły. Wytwórczość miast miała bardzo nikły wpływ na gospodarkę, więc mieszczanie nie bogacili się, natomiast szlachta nie była zainteresowana inwestowaniem w rozwój miast, zatem rozwijanie się ruchu manufaktur było w Rzeczpospolitej bardzo ograniczone.

Natomiast rozwój demokracji szlacheckiej przyczynił się do nabywania kolejnych przywilejów przez stan szlachecki, które nie tylko zwiększały znaczenie szlachty, ale również działały ograniczająco na inne stany, w tym mieszczaństwo. W związku z tym stan mieszczański nie rozwinął się w Rzeczpospolitej odpowiednio, był nieznaczny, a także niesolidarny co sprawiło, że nie był w stanie walczyć o zwiększenie swojej roli w państwie. To, również wpłynęło na niską rolę miast w kraju.

Rozwiązanie 2:

Miasta w Polsce i na Litwie były niewielkie i słabo rozwinięte pod względem gospodarczym. Tylko 8 z nich liczyło więcej niż 10 tys. mieszkańców. Jedyną polską "metropolią" był Gdańsk - 40 tys. mieszkańców w XVI w. Większość miast liczyła ok. 2 tys. mieszkańców. W niewielkim stopniu uczestniczyły one w handlu płodami rolnymi, ponieważ ich transport organizowali sami producenci (magnaci) lub kupcy z dużych miast.

Głównymi ośrodkami handlowymi były: Gdańsk, Kraków, Lwów. Ośrodkami handlu regionalnego: Toruń, Poznań, Elbląg, Lublin oraz Wino. 

Małe miasta stanowiły ośrodki handlu lokalnego. Były one słabo rozwinięte pod względem gospodarczym.  Były one słabo rozwinięte pod względem
gospodarczym. Dobrze rozwijały się jedynie te, które leżały nad spławnymi rzekami , np. Żółkiew, Zamość oraz Kazimierz Dolny. Dobrze rozwijały się również królewskie miasta górnicze, m.in. Wieliczka i Olkusz. 

• Niewiele dużych miast;
• W wielu miastach zachowano organizację cechową, co ograniczało wielkość produkcji rzemieślniczej oraz ograniczało dostęp do zawodów objętych produkcją cechową;
• Stopniowo ograniczano prawa mieszczan na rzecz szlachty – przywilej piotrkowski (1496 r.) - pozbawiał mieszczan prawa posiadania majątków ziemskich, mieszczanie nie mogli pełnić urzędów (były zastrzeżone dla szlachty), nie uczestniczyli w sprawowaniu władzy (brak reprezentacji na sejmikach i w sejmie, taksy wojewodzińskie ustalane przez szlachcica, gwarantowały, że ceny na towary będą korzystne dla szlachty nie mieszczan. Co więcej szlachta nie musiała płacić cła za wwożone i wywożone towary, które pożytkowała na własny użytek. To znacznie osłabiało stan mieszczański.

Rozwiązanie 1:

Przykładowa odpowiedź: 

Nie ma jednoznacznej oceny unii lubelskiej. Historycy wskazują jej zalety jak i wady. Wszystko zależy z jakiej perspektywy będziemy jej oceniać - z polskiej czy litewskiej i pod jakim względem: politycznym, gospodarczym czy kulturowym. 

Połączenie z Litwą wciągnęło Polskę w krwawe i wyczerpujące walki z Rosją, a później także konflikty Turcją. Z drugiej strony, połączone armie obu krajów miały przez kolejne stulecie być najpotężniejszą siłą militarną w regionie, zdolną do odparcia nawet kilku wrogów jednocześnie. 

Potencjał ekonomiczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów w dziedzinie produkcji żywności, sprawiał, że stała się ona „spichlerzem Europy”, zdobywając przewagę wśród najzasobniejszych krajów europejskich w końcu XVI wieku. Ceną rozwoju gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej i bogactwa szlachty było jednak zmniejszenie wpływów miast i całkowity upadek znaczenia warstwy chłopskiej.

Szlachta litewska i ruska przejmowały wzorce polskie i zachodnie, a polska – wschodnie i orientalne. Rzeczpospolita Obojga Narodów była więc mostem między Wschodem a Zachodem. Z drugiej strony elity litewskie rezygnowały z własnych tradycji, języka i kultury.

Rozwiązanie 2:

Zalety unii lubelskiej:

• Powstało ogromne państwo w Europie - Rzeczpospolita Obojga Narodów zajmowała powierzchnię około 800 km2.
• Powstało państwo wielonarodowościowe (7 mln mieszkańców, z czego 40% stanowili Polacy, 20% Rusini, 13% Litwini) oraz wielowyznaniowe (katolicyzm, prawosławie, protestantyzm) z dominującą rolą szlachty i niewielką rolą mieszczaństwa.
• Dominowała gospodarka folwarczno-pańszczyźniana, która doprowadziła do powstania ogromnych majątków magnackich na wschodzie i zmiany stosunków politycznych w Rzeczypospolitej (oligarchia magnacka).
• Na mocy porozumienia do Korony włączono ostatecznie Prusy Królewskie, które dotąd cieszyły się specjalnym statusem, oraz należące wcześniej do Litwy województwa - podlaskie, wołyńskie, kijowskie i bracławskie.
• Wspólna polityka zagraniczna sprawiła, że Litwa i Polska były silniejsze na arenie międzynarodowej.
• Wspólny sejm polsko-litewski ułatwił rządzenie tak dużym państwem. 
• Szlachta litewska uzyskała takie same przywileje jak polska szlachta. 

Wady unii lubelskiej:

• uzależnienie Wielkiego Księstwa Litewskiego od Korony,
• zaostrzenie konfliktu z zakonem krzyżackim,
• popsucie sojuszy Królestwa Polskiego na arenie międzynarodowej ze względu na zrywanie zaręczyn Jadwigi z Wilhelmem Habsburgiem, czy zawarcia sojuszu z jeszcze pogańską Litwą.
• straty ekonomiczne, które wiązały się z migracją szlachty polskiej na wschód.

Rozwiązanie 1:

Henryk Walezy pochodził z panującego we Francji rodu Walezjuszy, jednak na tronie w Paryżu zasiadał jego brat Karol IX.  Gdy Henryk Walezy obejmował tron Rzeczpospolitej Karol IX był, jednak w kiepskim stanie zdrowotnym i w 1574 roku umarł. Nagle Henryk stał się głównym pretendentem do tronu francuskiego, więc uciekł z Polski do Francji, aby objąć władzę w swej ojczyźnie. 

Rozwiązanie 2:

Henryk Walezy uciekł z Polski, ponieważ zmarł jego brat, król Francji - Karola IV - i liczył na objęcie tronu w ojczyźnie. 

Rozwiązanie 1:

Przyczyny powstania opozycji wewnętrznej przeciwko Batoremu:

• Coraz bardziej rosnące znaczenie kanclerza Jana Zamojskiego, które nie podobało się szlachcie,
• Obawa szlachty przed wykorzystaniem silnej pozycji Stefana Batorego do ograniczenia przywilejów szlacheckich,
• Skazanie na śmierć Samuela Zborowskiego przez Stefana Batorego, za zabójstwo dokonane podczas koronacji Henryka Walezego.

Rozwiązanie 2:

Pod koniec panowania Stefana Batorego - wybuchł konflikt szlachty z królem. Władcy zarzucano chęć wzmocnienia władzy monarszej w Rzeczypospolitej. Szlachta niechętna była również Janowi Zamojskiemu, który osiągną jedną z najwyższych pozycji państwowych. Sytuację zaogniła dodatkowo sprawa Samuela Zborowskiego. Magnat starał się podburzyć przeciw królowi Kozaków zaporoskich, nawiązał kontakt ze znajdującym się w stanie wojny z Polską carem moskiewskim, a nawet planował zgładzić obwinianego za niepowodzenia Zborowskich Jana Zamoyskiego. Batory oskarżył go o tyranię i wyraził zgodę na ścięcie awanturnika. 

Zabytki sztuki polskiej, które powstały w epoce renesansu:

• Zamek Królewski na Wawelu, 
• Renesansowe kamieniczki w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą,  
• Dziedziniec renesansowego pałacu w Baranowie Sandomierskim, 
• Ratusz w Zamościu, 
• Kaplica Zygmuntowska na Wawelu, 
• Przebudowane sukiennice krakowskie, 
• Kościół Bernardynów we Lwowie, 
• Ratusz w Poznaniu, 
• Kaplica Boimów we Lwowie, 
• Domek loretański w Gołębiu, 
• Czarna kamienica we Lwowie, 
• Zamek w Krasiczynie, 
• Zamek w Brzegu.