Rozwiązanie 1:
Skutki dążenia Zygmunta III Wazy do odzyskania korony w Szwecji:
Rozwiązanie 2:
Skutki dążenia Zygmunta III Wazy do odzyskania korony w Szwecji:
- ostateczna detronizacja Zygmunta III Wazy z tronu szwedzkiego
- zerwanie unii personalnej polsko-szwedzkiej
- przejęcie władzy w Szwecji przez Karola Sudermańskiego
- wybuch wojny polsko-szwedzkiej
- odniesienie przez Rzeczpospolitą strat terytorialnych i ludnościowych
Rozwiązanie 1:
Plusy (zalety) polityki zagranicznej Zygmunta III Wazy:
Minusy (wady) polityki zagranicznej Zygmunta III Wazy:
Rozwiązanie 2:
Polityka zagraniczna Zygmunta III Wazy:
Cele:
Skutki:
Rozwiązanie 1:
Wojska Rzeczpospolitej przekroczyły granicę z Mołdawią (która była lennem tureckim) w 1620 roku, na tamtejszych terenach znalazła się, również armia turecko-tatarska. Do bitwy doszło pod Cecorą, w tym samym roku. Siły polsko-litewskie były znacznie mniej liczebne, przez co zostały zmuszone do odwrotu, podczas wycofywania się zostały ponownie zaatakowane przez wojska sułtana, tym razem zakończyło się rzezią sił Zygmunta III Wazy, w której zmarł sam hetman Stanisław Żółkiewski. W kolejnym roku Turcy wysłali następną wielką armię liczącą 100 tysięcy żołnierzy na Rzeczpospolitą, król polsko-litewski zdołał natomiast wystawić jedynie 60 tysięcy żołnierzy. Pochód turecki został zatrzymany przez warowny polski obóz pod Chocimiem. Zażarte walki, w których zginął hetman Jan Karol Chodkiewicz trwały ponad miesiąc, jednak siłom Rzeczypospolitej udało się odeprzeć atak turecki. Po nim zawiązano tzw. pokój hetmański, w którym strony zobowiązały się do:
Rozwiązanie 2:
Wojska Polskie w 1620 roku uderzyła z okolic Jampolu i Mohylowa w stronę Gospodarstwa Mołdawskiego, które było lennem Imperium Osmańskiego. Ta w 1620 roku pod Cecorą doszło do starcia wojsk polsko-litewsko-kozackich i tureckich, w których zwycięstwo odniosły siły sułtana. Wojska tureckie skierowały się w stronę Rzeczypospolitej w kierunku Kamieńca Podolskiego, gdzie drogę zagrodziły im w 1621 roku wojska z Rzeczypospolitej usytuowane w twierdzy chocimskiej. Starcie zakończyło się taktycznym zwycięstwem sił polsko-litewsko-kozackich co zablokowało przemarsz oddziałów z Imperium Osmańskiego. Po tym doszło do związania pokoju hetmańskiego.
Bitwy powstania Chmielnickiego:
Rozwiązanie 1:
Skutki potopu szwedzkiego dla Rzeczypospolitej:
Rozwiązanie 2:
Polityczne:
- osłabienie państwa polskiego;
- utrata Inflantów;
- Polska zrzekła się lenna pruskiego;
- książęta pruscy w XVIII wieku przekształcili swe państwo w królestwo, które w krótkim czasie stało się potęgą militarną;
- zrzeczenie się przez Jana II Kazimierza pretensji do tronu szwedzkiego;
- legła również osłabieniu pozycja międzynarodowa Polski. W szczególności niekorzystnie dla Rzeczpospolitej ułożyły się stosunki nad Bałtykiem – ostateczna przegrana w walce o dominium maris Baltici.
Ekonomiczne i gospodarcze:
- ubożenie szlachty i całego społeczeństwa;
- rozwój klientelizmu;
- uzależnienie drobnej szlachty od magnaterii;
- olbrzymie zniszczenia na terenie większości kraju;
- znaczne spadek liczby ludności.
Społeczne:
- ogromne straty ludnościowe;
- zniszczenie i ograbienie kraju;
- rozprzestrzenianie się zarazy;
- na obszarze Rzeczpospolitej wzmogła się ksenofobia oraz nietolerancja. Na różnowierców, którzy z obawy przed kontrreformacją sprzyjali Szwedom – spadły prześladowania, które spowodowały dobrowolną bądź też przymusową emigracje (przykład arian) z kraju.
Rozwiązanie 1:
W związku z klęskami militarnymi na mocy traktatu w Buczaczu Rzeczpospolita musiała zgodzić się na bardzo surowe warunki, wobec Imperium Osmańskiego. Państwo polsko-litewskie zgodnie z nim straciło znaczne terytoria takie jak: Podole z Kamieńcem Podolskim, województwo bracławskie i południową część Ukrainy. Nie to, jednak było główną przyczyną, dla którego uznawano ten traktat za haniebny. Chodziło przede wszystkim o to, że Rzeczpospolita została zmuszona do płacenia corocznego haraczu Imperium Osmańskiemu, co uznawano za olbrzymi dyshonor i uznawanie państw polsko-litewskiego za podrzędne wobec Turcji.
Rozwiązanie 2:
Zawarty pokój w Buczaczu zawarty pomiędzy Rzeczpospolitą a Imperium Osmańskim w 1672 r. jest uznawany za haniebny, ponieważ:
Rozwiązanie 1:
Wpływ mecenatu na architekturę polskiego baroku
Hojny mecenat królewski, kościelny i magnacki wpłynęły na bardzo szybkie rozprzestrzenienie się baroku na terenach Rzeczpospolitej Obojga Narodów.
Mecenat królewski:
Na rozwój sztuki baroku w Rzeczpospolitej znaczny wpływ miała działalność Zygmunta III Wazy, a także jego synów - Władysława IV i Jana Kazimierza. Władcy z dynastii Wazów byli mecenasami sztuki i sprowadzali do kraju artystów zza granicy, głównie z Włoch, państw niemieckich czy Niderlandów. Władysław IV był wielbicielem opery, dlatego za czasów jego panowania często wystawiano przedstawienia operowe na warszawskim Zamku Królewskim. Gdy na tronie zasiadł Jan III Sobieski w Rzeczypospolitej zaczęły dominować wpływy francuskie.
Mecenat magnacki:
Naśladowali oni władców w prowadzeniu mecenatu sztuki. Na znak przywiązania do katolicyzmu fundowali kościoły i klasztory, budowane oraz zdobione w stylu barokowym. Kupowali także wyposażenie do istniejących już świątyń, tak aby było zgodne z panującą modą np. kielichy, ołtarze, monstrancje. Modna była też architektura świecka, ponieważ magnaci byli tak bogaci, że budowali sobie pałace, godne królów. Tak powstawały barokowe pałace takie jak np. ten w Wilanowie, czy pałac Branickich zwany polskim Wersalem.
Mecenat kościelny:
Mecenatowi kościelnemu doby baroku towarzyszyły idee kontrreformacji. Duchowni starali się, aby wierni jak najlepiej rozumieli treści religijne poprzez ukazanie im ich w sposób namacalny zmysłowo w dziełach sztuki. Dużą rolę w krzewieniu kanonów stylu barokowego odegrali jezuici, którzy w latach 60. XVI w. przybyli do Polski.
Rozwiązanie 2:
Mecenat królewski:
Mecenat magnacki:
Mecenat kościelny: