Rozwiązanie 1:

O nieoczekiwany rozstrzygnięciu wojny siedmioletniej zadecydowała  zmiana na tronie rosyjskim, na którym zasiadł Piotr III. Ten był zafascynowany dokonaniami króla pruskiego Fryderyka II, więc pomimo absolutnie pewnego zwycięstwa militarnego, z wojskami rosyjskimi w Berlinie, zaproponował władcy Prus pokój. Po zakończeniu wojny przez Rosję, z konfliktu wycofała się Francja, co zmusiło również Austrię do zawarcia pokoju. Wydarzenie to nazwane zostało cudem domu brandenburskiego. 

Rozwiązanie 2:

Cud domu brandenburskiego miał miejsce w trakcie wojny siedmioletniej (1756-1763 r.), a konkretniej w 1762 r. Autorem tego określenia jest sam król pruski Fryderyk II Wielki, którego dotyczyło. Wówczas to Prusy odnosiły klęskę w wojnie, wojska rosyjskie zmierzały już w stronę Berlina, by zadać ostateczny cios Prusakom, gdy niespodziewanie caryca Elżbieta Romanowa umarła, a jej następca Piotr III był wielkim zwolennikiem Fryderyka II. W związku z tym nie tylko nakazał wycofanie armii, ale nawet część żołnierzy przekazał pod zarząd Prusom. W efekcie przebieg wojny zmienił się zaskakująco, a Prusy zaczęły odnosić w niej zwycięstwo. Po kilku miesiącach Piotr III został zamordowany, a nowa caryca Katarzyna II uznała, że ani zwycięstwo ani klęska Prus w tym konflikcie nie leży w interesie Rosji, więc formalnie się wycofała.

Rozwiązanie 1:

XVIII-wiecznych władców absolutnych do podjęcia reform w ich państwach skłoniła  ideologia oświeceniowa. Zakładano, bowiem że właśnie monarcha absolutny może przeprowadzić daleko idące reformy społeczne, aby wprowadzić do życia ideały jakie przyświecały myślicielom epoki. W związku z tym zaczęto lansować doskonały system rządów, jako absolutyzm oświecony. Zakładała ona, że na tronie zasiadać powinien władca oświecony, czyli taki którego cechowało wykształcenie, silna władza dla dobra poddanych, który jest największym sługą państwa. Pod wpływem tej ideologii monarchowie zaczęli reformować swoje państwa w szeroko zakrojony sposób, w dziedzinach ustroju, administracji, sądownictwa czy gospodarki.

Rozwiązanie 2:

Przyczyny podjęcia przez władców absolutnych reform oświeceniowych w XVIII wieku:

- zmiany społeczne wywołane rosnącą potęgą ekonomiczną i niezaspokojonymi ambicjami politycznymi burżuazji

- upowszechnienie się myśli filozoficznej i społecznej oświecenia 

- konieczność modyfikacji systemu rządzenia

- chęć wzmocnienia przez władców pozycji państwa na arenie międzynarodowej 

- konieczność wzmocnienia państwa pod względem militarnym w obliczu zachodzących zmian politycznych na kontynencie 

- chęć podporządkowania instytucji Kościoła władzy świeckiej 

- Piotr I zdawał sobie sprawę jak ważne dla Rosji otwarcie się na Europę, przeświadczenie tego nabrał m.in. dzięki podróży po Europie 

- przyczyną reform w Rosji był m.in. bunt strzelców w Moskwie (po stłumieniu powstania, Piotr I przystąpił do reformowania państwa)

- Katarzyna kontynuowała program reform, ponieważ nie chciała paść ofiarą kolejnego spisku i postanowiła wzmocnić swoją pozycję 

- władcy Prus chcieli unowocześnić swoje państwo i wzmocnić jego konkurencyjność

- klęski w wojnach z Prusami ukazały potrzebę reform w monarchii austriackiej 

- usprawnienie działalności wieloetnicznego państwa habsburskiego  

Rozwiązanie 1:

Reformy wdrażane w Rosji, Prusach i Austrii

Podobieństwa:

• Przeprowadzenia usprawnienia systemu administracji,
• Wprowadzenie reformy edukacji, która znacznie rozszerzała dostępność szkół dla dzieci, w Prusach wprowadzono nawet obowiązek szkolny,
• Zmiany w kierunku zwiększenia tolerancji religijnej,
• Zmiany w strukturze społecznej,
• Zmiany systemów podatkowych.

Różnice:

• Kwestie społeczno-podatkowe były w Rosji pozorne, w porównaniu do Austrii i Prus. W dwóch ostatnich odchodzono od zasad feudalnych, zrównywano społeczeństwo ze sobą w prawach, tymczasem w Rosji caryca Katarzyna, wciąż opierała swoją władzę o bojarów, a ciężar opłacania armii spoczywał w dużej mierze na chłopach,
• Tyczyło się to również kwestii gospodarczych. W Austrii zniesiono pańszczyznę, podobnie było w Prusach, natomiast w Rosji ta nadal działała do XIX wieku,
• Zmiany w carstwie rosyjskim były bardziej pozorne. Było tak też w prawie karnym, w którym nadal stosowano kary, które wprowadzono w średniowieczu.

Rozwiązanie 2:

Rozwiązanie 1:

Wskutek zmian wprowadzonych przez władców oświeconych poziom życia ich poddanych  poprawił się. Podniósł się poziom sprawiedliwości społecznej, więcej dzieci miał dostęp do edukacji (w Prusach nawet obowiązek), bardziej dbano o kwestie medyczne (np. rozpowszechnienie szczepionek na ospę w Rosji), zniesiono nierówności feudalne, poddaństwo, a także pańszczyznę. Nawet w wojsku zmieniła się sytuacja, w której od tego czasu na awans mieli szansę wszyscy, a nie tylko Ci z rodów szlacheckich.

Rozwiązanie 2:

Tak, poziom życia mieszkańców Prus i Austrii poprawił się w wyniku przeprowadzonych reform oświeceniowych. 

Uzasadnienie:

- organizowano roboty publiczne 

- nastąpił rozwój osadnictwa i rolnictwa

- zniesiono poddaństwo osobiste chłopów 

- złagodzono kary, np. zakazano tortur 

- wprowadzono powszechny obowiązek szkolny 

- rozbudowano szkolnictwo 

Poziom życia poddanych w Rosji nie poprawił się w wyniku przeprowadzonych reform oświeceniowych. 

Uzasadnienie:

- szlachta uzyskała monopol na posiadanie ziemi, co negatywnie odbiło się na warstwie chłopskiej

- zwolniono szlachtę z płacenia podatków przez co inne warstwy społeczne zostały dodatkowo obciążone

- doszło do zaostrzenia systemu poddaństwa osobistego