Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania własnej odpowiedzi.

W ogólnym rozrachunku kobiety nie miały szans na uzyskanie większych praw już pod koniec XVIII w. Była taka możliwość w rewolucyjnej Francji, jednak w większości Europy i świata nie było na to warunków.

Konsekwencje nierówności w prawach kobiet i mężczyzn:

• Zdominowanie świata przez mężczyzn.
• Zła sytuacja kobiet w świecie.
• Brak kobiet na wyższych stanowiskach i urzędach.

Rozwiązanie 1:

Cele rozwoju gospodarki było zwiększanie efektywności wytwórczości. Tyczyło się to zarówno w rolnictwie (wytwarzanie większej ilości żywności), rzemieślnictwie, a nawet wydobyciu. Przy czym kierowano się do kapitalistycznego przejścia od produkcji detalicznej, do masowej. Maszyna parowa przyczyniła się ogromnego skoku efektywności, we wszystkich dziedzinach gospodarki. Dzięki niej w przemyśle zaczęto otwierać pierwsze fabryki, w których niewykształcona, tania siła robocza za pomocą maszyn produkowała ilości towaru znacznie przerastające wcześniejsze epoki. W związku z tym ceny tych produktów zaczęły maleć, a zatem stały się szerzej dostępne dla ludności. W rolnictwie, również zaczęto stosować maszynę parową, co wraz z płodozmianem przyczyniło  się do znacznego zwiększenia ilości żywności. To z kolei doprowadziło do zmniejszenia ilości epidemii (większa siła organizmów ludzkich) oraz klęsk głodu, a zatem dużego wzrostu demograficznego. W wydobyciu maszyny parowe pomagały osuszać kopalnie, a także transportować złoża w efektywniejszy sposób. W transporcie maszyna parowa przyczyniał się do znacznie krótszego czasu podróży oraz większej ładowności, a zatem zmniejszała koszty. W związku z tymi zyskiwał handel, a kraje które ogarnęła rewolucja przemysłowa miały co sprzedawać, ponieważ wytwarzały znaczne nadwyżki towaru. Maszyna parowa przyczyniła się, więc do zwiększenia ilości produkowanych towarów, zmniejszenia ich cen, ożywienia handlu oraz przyspieszenia transportu, czyniąc kraje, które jej używały potęgami gospodarczymi.

Rozwiązanie 2:

Zmiany w gospodarce wynikające z wynalezienia maszyny parowej:

• Maszyna parowa napędziła rewolucję przemysłową.
• Maszyna parowa szybko znalazła szerokie zastosowanie. Używano jej np. w fabrykach lub przy wydobyciu kruszców.
• Na jej bazie stworzono pierwszą lokomotywę oraz statek parowy co przyczyniło się do rewolucji w transporcie.
• Jej użycie w rolnictwie zwiększyło efektywność pracy.
• Większe znaczenie uzyskały takie surowce jak węgiel czy stal.

Rozwiązanie 1:

Cechy charakterystyczne literatury oświeceniowej:

• Celem literatury oświeceniowej kształtowanie właściwych postaw i piętnowanie negatywnych,
• Chętne sięganie przez twórców po formy stosunkowo przystępne dla czytelnika jak eseje, powieści i powiastki filozoficzne,
• Do fabuły często wprowadzono wątki przygodowo-fantastyczne,
• Popularność gatunków typowo moralizatorskich, jak satyra czy bajka,
• Skupienie się na człowieku, ukazywaniu ludzkiej uczuciowości, pochwalanie silnej więzi z naturą,
• Znaczny rozwój prasy,
• Znaczne upowszechnienie się literatury politycznej,
• Pojawienie się pisarstwa encyklopedycznego.

Rozwiązanie 2:

Cechy literatury oświeceniowej:

• nawiązanie do starożytności, np. realizowanie antycznych gatunków przez Krasickiego (satyry, bajki, poemat heroikomiczny); 
• dydaktyczna funkcja literatury (realizacja hasła "uczyć, bawiąc), np. "Pijaństwo" Krasickiego, w którym autor krytykuje tytułową przywarę;
• zwrócenie uwagi na uczuciową, emocjonalną stronę człowieka, np. w sielance "Laura i Filon".

Rozwiązanie 1:

Zmiany, jakie zaszły w szkolnictwie w epoce oświecenia:

• Rozpowszechnienie się szkół powszechnych o podstawowym poziomie edukacji,
• Rozszerzenie dostępności do szkolnictwa, również na biedniejsze warstwy społeczeństwa (w Prusach nawet wprowadzono obowiązek szkolny),
• Zeświecczenie szkół, szczególnie po zamknięciu przez papieża zakonu jezuitów, który odpowiadał za edukację w wielu krajach,
• Wprowadzenie profesjonalnych szkół kształcących nauczycieli,
• Otworzenie szkół dla wojskowych, które miały szkolić kadry oficerskie.

Rozwiązanie 2:

Zmiany w szkolnictwie w epoce oświecenia:

• John Locke nawoływał, by dostrzec dziecko z jego własnymi problemami i nie traktować go jak małego dorosłego 
• odejście od okrutnych kar cielesnych i zastraszania, dążenie do zaciekawiania ucznia 
• zwracanie uwagi na fizyczność dziecka - upowszechnienie się maksymy  w zdrowym ciele, zdrowych duch 
• wprowadzenie obowiązku szkolnego dla chłopców
• tworzenie sieci świeckich szkól elementarnych 
• w szkołach zaczęto stosować język ojczysty jako wykładowy
• do programów nauczania włączano nowe zdobycze nauk ścisłych i przyrodniczych 
• kształcenie zostało podporządkowane państwu 
• zakładanie szkół specjalistycznych, np. kolegia nauczycielskie 
• zakładanie szkół rycerskich, tj. przeznaczonych dla szkół, których zadaniem było kształcenie oficerów i pracowników administracji 
• reforma na uniwersytetach - otwieranie nowych kierunków, nastawienie na kształcenie przyszłych urzędników 
• powstawanie wyższych uczelni nowego typu, np. akademie wojskowe i uczelnie techniczne 
• powszechne tworzenie akademii naukowych finansowych przez państwo, nastawionych na rozwój badań z zakresu nauk ścisłych i przyrodniczych 
• wymiana myśli oświeceniowej następowała także w salonach kulturalnych 

Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania własnej odpowiedzi.

Rozwiązanie 1:

Reformy oświeceniowe Piotra I (Rosja):

• Piotr I rozpoczął reformy od rewolucji obyczajowej - rozkazał bojarom zgolić brody, wprowadził obowiązek noszenia na dworze strojów europejskich i zachodnie obyczaje. 
• Utworzył regularną armię opartą o coroczny, obowiązkowy pobór rekruta. Utworzył szkoły kadetów, udoskonalił uzbrojenie, zogranizował na Bałtyku flotę wojenną.
• Wprowadził nowy podział administracyjny Rosji - podzielił kraj na gubernie, prowincje oraz dystrykty. Na czele nowych urzędów stali podlegli carowi ludzie - rozbudowany aparat biurokratyczny.
• W miejsce Rady Bojarskiej powołał Senat Rządzący, realizujący rozporządzenia i kontrolujący administrację terenową.
• Car całkowicie podporządkował sobie Kościół prawosławny.
• Dbał o rozwój manufaktur opartych na pracy (tekstylia) i handlu.
• Wprowadził kalendarz juliański.
• Piotr I doceniał rolę nauki i oświaty - zorganizował sieć szkół na poziomie elementarnym, utworzył Akademię Morską, Szkołę Nawigacyjną oraz Akademię Nauk.
• U ujścia Newy rozpoczął budowę Twierdzy Pietropawłowskiej i nowego miasta - Petersburga. W 1712 r. przeniósł tam stolicę Rosji.

Reformy oświeceniowe Fryderyka II Wielkiego (Prusy):

• Pod rządami Fryderyka II - Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich, o charakterze wojskowo - policyjnym.
• Rozbudował administrację, promował rozwój armii opartej na przymusowym poborze do wojska. Kładł nacisk na posłuszeństwo i wierność rozkazom.
• Rozbudował przemysł manufakturowy i popierał handel.
• Rozpoczął reformy sądownictwa oraz kodyfikowanie prawa sądowego.
• Wprowadził przymus szkolny, zreformował uniwersytety we Frankfurcie i Królewcu.
• Fryderyk II Wielki postrzegany był również jako król - filozof, mecenas sztuki i kompozytor. Na swój dwór zapraszał twórców i filozofów, gościł u siebie Woltera.

Reformy oświeceniowe Marii Teresy i Józefa II (Austria):

• Maria Teresa scentralizowała i ujednoliciła władzę państwową. Państwem zarządzała powołana przez cesarzową Rada Stanu na czele z kanclerzem (hrabia Wenzel Anton Kaunitz). Utworzono jednolitą administrację prowincjonalną. Kraje korony austriackiej podzielono na gubernatorstwa, na czele których stał gubernator wyposażony w szerokie kompetencje.
• Zreformowano armię, powołując rekrutów spośród chłopów. Dla kształcenia dowódców utworzono akademie wojskowe. Szybko wzrósł stan liczebny armii - do ok. 110 tys. żołnierzy w 1755 roku.
• Zreformowano sądownictwo, opracowano kodeks karny, zniesiono tortury.
• Polepszono stan gospodarki, zniesiono cła wewnętrzne, ujednolicono sprawne ściąganie podatków.
• W reformach edukacyjnych wykorzystano majątek rozwiązanego zakonu jezuitów, sprawy szkolnictwa wszystkich szczebli w całym państwie powierzono Nadwornej Komisji Edukacyjnych.
• Maria Teresa rozciągnęła ścisłą kontrolę nad Kościołem katolickim i rozpoczęła proces sekularyzacji dóbr klasztornych. 
• Reformy kontynuował syn Marii Teresy - Józef II.

Rozwiązanie 2:

Najważniejsze reformy oświeceniowych władców:

• Unowocześnienie struktur administracyjnych;
• Przeprowadzenie reformy edukacyjnej, która wprowadzałaby obowiązek szkolny;
• Wprowadzenie silnej armii opartej na poborze rekruta;
• Podporządkowanie władcy struktur kościelnych i duchowieństwa;
• Scentralizowanie władzy;
• Wprowadzenie tolerancji religijnej;

Rozwiązanie 1:

"Bostońskie picie herbaty" było odpowiedzią kolonistów z Ameryki Północnej, na brytyjską ustawę o herbacie z 1773 r., która zapewniała Kompanii Wschodnioindyjskiej monopol na jej sprzedaż w koloniach. W ramach buntu grupa mieszkańców Bostonu w przebraniach Indian włamała się na brytyjski statek i zatopiła cały znajdujący się na nim ładunek herbaty. Wywołało to liczne represje ze strony metropolii, wobec kolonii. 

Rozwiązanie 2:

Bostońskie picie herbaty 1773 r. - ang. Boston Tea Party, protest polityczny mieszkańców Bostonu przeciwko zbyt wysokim ich zdaniem podatkom, nakładanym na nich przez metropolię, czyli Wielką Brytanię. Jeden z pierwszych epizodów wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775‒1783 r.). Polegało ono na wrzuceniu do morza ładunków herbaty ze statków brytyjskich znajdujących się w porcie bostońskim. Ładunek herbaty został wrzucony do morza przez mieszkańców miasta przebranych za Indian.

Rozwiązanie 1:

Na początku roku 1789 pozycja Ludwika XVI we Francji była silna. Był co prawda krytykowany, wytykano mu rozrzutność (a szczególnie jego żonie), a Francja znajdowała się w kryzysie finansowym, jednak sam wciąż zachowywał pełnie władzy absolutnej. Sytuacja zmieniła się w lecie 1789 roku, kiedy to przedstawiciele stanu trzeciego założyli Zgromadzenie Narodowe, a potem Zgromadzenie Konstytucyjne. Nagle król nie miał wpływu na prace związane z ustrojem w jego państwie. Po tym król został zmuszony do podpisania Deklaracji praw człowieka i obywatela, a także zmienia miejsca przebywania na Paryż, gdzie stał się właściwie więźniem rewolucjonistów. Jego pozycja stawała się coraz słabsza. Stan ten został usankcjonowany we wrześniu 1791 roku, kiedy w życie weszła konstytucja francuska, która oparta była o zasady trójpodziału władzy. W niej pozycja króla została znacznie osłabiona. Władca reprezentował sobą władzę wykonawczą, jednak każda jego decyzja wymagał kontrasygnaty odpowiedniego ministra, co znosiła samodzielność króla.

Rozwiązanie 2:

• 14 lipca 1789 r. - lud Paryża zdobył Bastylię - więzienie będące symbolem absolutyzmu królewskiego. Wydarzenie to jest uznawane za wybuch rewolucji. 
• Rewolucja w stolicy szybko stała się przykładem dla innych miejscowości. Na prowincji i w miastach zaczęto wyzwalać więźniów i usuwać dotychczasowych urzędników. Niszczono również dokumentację, w której były zapisane powinności wobec panów feudalnych. Dochodziło również do zbrodni. 
• Sierpień 1789 r. - Zgromadzenie Konstytucyjne, wzorując się na doświadczeniu z Ameryki oraz ideach oświeceniowych uchwaliło Deklarację praw człowieka i obywatela.
• Od jesieni 1790 r. - monarcha przebywał w Paryżu - stał się zakładnikiem tamtejszego ludu. W czerwcu 1791 r. podjął nieudaną próbę ucieczki ze stolicy. 
• Konstytuanta była wewnętrznie podzielona. Prawicę tworzyli arystokraci opowiadający się przeciwko zmianom, a lewicę radykalni jakobini oraz kordelierzy. Tym ostatnim przewodzili Georges Danton i Jean-Paul Marat. Ich celem było wprowadzenie republiki. Jakobini wraz z przywódcą Maksymilianem Robespierrem początkowo opowiadali się za monarchią konstytucyjną, lecz później zaczęli radykalizować swoje stanowisko.
• Wrzesień 1791 r. - uchwalono konstytucję. Ustawa zasadnicza głosiła, że Francja jest monarchią konstytucyjną, w której król ma władzę dziedziczną. Zgodnie z myślą Monteskiusza wprowadzono trójpodział władzy. Organem ustawodawczym było Zgromadzenie Prawodawcze (Legislatywa).
• Po uchwaleniu konstytucji w 1791 r. burżuazja osiągnęła swoje cele. Jednak biedniejsze warstwy społeczne chciały osiągnąć jeszcze więcej. Ich przedstawiciele głosili radykalne hasła, m.in. obalenie monarchii, poprawę sytuacji biedoty oraz postulat jej uczestnictwa we władzy. Tego typu hasła wysuwali również jakobini. 

Rozwiązanie 1:

Ustrój Francji w latach 1789-1795 nie był stały. Ten wraz z przebiegiem rewolucji podlegał zmianom, które były nieraz dość radykalne (jak np. oskarżenie króla o zdradę i skazanie na śmierć). Te zmiany przebiegały w następujący sposób:

- Wrzesień 1791 r. - na mocy uchwalonej konstytucji Francja stała się monarchią konstytucyjną, w której król jako władca Francuzów - sprawował władzę dziedziczną, ograniczoną zapisami ustawy zasadniczej. 

- Wrzesień 1792 r. - Konwent Narodowy ogłosił Francję republiką. 

- W 1793 r. na skutek przejęcia władzy przez jakobinów wprowadzono dyktaturę. 

- W 1793 r. uchwalono nową konstytucję. Zapowiadała ona powszechne prawo wyborcze, powszechną oświatę oraz pomoc bezrobotnym i niezdolnym do podjęcia pracy.

- W 1795 r.  po upadku jakobinów uchwalono kolejną konstytucję. Władzę we Francji przejął pięcioosobowy Dyrektoriat. 

Rozwiązanie 2:

• Na mocy konstytucji z 1791 r. Francja stawała się monarchią konstytucyjną. 
• Do 1789 r. suwerenem był król, natomiast po wybuchu rewolucji francuskiej stał się nim naród.
• W 1791 r. uchwalono powstanie jednoizbowego parlamentu.
• Po wybuchu rewolucji francuskiej dokonano trójpodziału władzy i ograniczono dotychczas absolutną władzę monarchy.
• Upowszechniono prawa wyborcze, dotąd o wszelkich sprawach w państwie decydował monarcha w porozumieniu z arystokracją i duchowieństwem.