Grodzenie w Anglii

Zyskiwali:

• Bogaci właściciele ziemscy, którzy otrzymywali pieniądze za sprzedaż wełny.
• Właściciele manufaktur mający łatwiejszy dostęp wełny potrzebnej im do produkcji.
• Miasta, które w związku z zwiększeniem ilości manufaktur rozwijały się.

Tracili:

• Ubodzy chłopi, którzy nie mieli ziem pod uprawę.
• Rzemieślnicy cechowi, których zaczęły wypierać manufaktury.

Rozwiązanie 1:

Na zmiany demograficzne, jakie zaszły w Europie w XVI w. wpłynęła zwiększona ilość pożywienia wynikająca z bardziej efektywnego rolnictwa oraz poprawy w stanie higieny i zaopatrzenia. To wpłynęło na znaczący wyż demograficzny w tym okresie, wynikający z podwyższenia się średniego czasu życia ludności. Zjawisko to sprawiło, że wielu chłopów nie było już potrzebnych na przeludnionych wsiach, ponieważ nie było tam dla nich zwyczajnie pracy. Dlatego Ci masowo emigrowali do miast. Na skutek napływu masy niewykwalifikowanych pracowników ze wsi do miast znacznie wzrósł odsetek ludności miejskiej w skali krajów. W związku z urbanizacją (rozwojem miast) w Europie zaczęły pojawiać się coraz liczniej wielkie ośrodki miejskie, czyli takie w których ilość mieszkańców wynosiła minimum 100 tysięcy ludzi.

Rozwiązanie 2:

W XVI w. doszło w Europie do znacznego wyżu demograficznego. Wpłynęły na to:

• Większa ilość pożywienia wynikająca z wydajniejszego rolnictwa
• Poprawy w higienie osobistej i zbiorowej
• Ograniczenie ilości zaraz i klęsk głodu
• Napływ warzyw i zwierząt hodowlanych z Nowego Świata

Rozwiązanie 1:

Czynniki decydujące o powstaniu gospodarki wczesnokapitalistycznej:

• Umasowienie produkcji - Ze względu na zwiększającą się liczbę ludzi w Europie, tradycyjne zakłady rzemieślnicze nie były w stanie zaspokoić popytu. Zaczęto wprowadzać masowe sposoby wytwórczości, najpierw zgodnie z systemem nakładczym, a potem w manufakturach. Wytworzyło to warstwę właścicieli manufaktur oraz ich pracowników.
• Rozwój sieci banków - Jednym z kluczowych czynników było upowszechnienie się banków. Te udzielały pożyczek właścicielom manufaktur, bądź nakładcom, a także pośredniczyły w transakcjach handlowych.
• Powstanie giełd towarowych - W nich zawierano transakcje na dostawy towarów i surowców, aby ułatwić przebieg produkcji. Stworzyło to system bankowej obsługi handlu stojący u podstawy kapitalizmu.

Rozwiązanie 2:

Czynniki, które wpłynęły na pojawienie się gospodarki wczesnokapitalistycznej:

- odkrycia geograficzne 

- przeobrażenia gospodarcze związane z rozwojem światowej wymiany handlowej

- przemiany w sposobach produkcji 

- rozwój przemysłu 

- ukształtowanie się warstwy kapitalistów - osób zarządzających zasobami finansowymi i dzięki korzystnym inwestycjom uzyskującym znaczne dochody 

- pojawienie się giełd 

- upowszechnienie się banków 

Rozwiązanie 1:

Dualizm gospodarczy

Rozwój przemysłu na zachodzie Europy i dominacja rolnictwa na wschodzie spowodowały, że na naszym kontynencie pojawiły się różne drogi rozwoju gospodarczego (dualizm gospodarczy). 

W Europie Zachodniej - m.in. we Francji, Niemczech i Anglii chłopi dzierżawili ziemię od właścicieli majątków w zamian za czynsz płacony w gotówce. Na tych obszarach następował szybki proces uprzemysłowienia. Zwiększyły się wpływy mieszczaństwa, które było siłą napędową rozwoju produkcji i handlu w miastach. 

W Europie Środkowej i Wschodniej - m.in. w Rzeczpospolitej, Rosji oraz na Węgrzech chłopi byli pracownikami przypisanymi do ziemi należącej do właścicieli majątków - głównie szlachty i nie posiadali wolności osobistej. Szlachta nastawiona na zysk - powiększała swoje gospodarstwa (folwarki), aby produkować więcej. Działalność mieszczan była ograniczona przez szlachtę.

Rozwiązanie 2:

Dualizm gospodarczy - dwutorowy rozwój gospodarczy nowożytnej Europy. Polegał na powstaniu w krajach leżących na wschód od rzeki Łaby gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej, a na zachód - początków gospodarki kapitalistycznej. Początki tego procesu sięgają XVI w.