Zadanie 1
Rozwiązanie 1:
Stanisław August Poniatowski, tłumacząc decyzję o abdykacji posłużył się argumentami:
- Okoliczności, które sprawią, że jego złożenie korony przyczyni się do poprawy losu Polaków,
- Umiłowanie spokoju publicznego.
Rozwiązanie 2:
Stanisław August Poniatowski decyzję o abdykacji argumentował sytuacją w jakiej znajdowała się Rzeczpospolita. Monarcha wyrażał zdanie, że złożenie przez niego korony korzystnie wpłynie na naród polski. Poza tym król przedstawiał się jako miłośnika spokoju publicznego, a uważał, że korzystnie na to wpłynie jego abdykacja.
Zadanie 2
Rozwiązanie 1:
Przystąpienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej było aktem zdrady Rzeczypospolitej i zmarnowaniem ostatniej szansy na podźwignięcie państwa z kryzysu. W czasie wojny w obronie Konstytucji 3 maja, pomocy Rzeczpospolitej miały udzielić Prusy, jednak wcześniej porozumiały się z Rosją. Stanisław August Poniatowski wydając rozkaz o zaprzestaniu obrony przyzwolił na dokonanie drugiego rozbioru Polski. W styczniu 1793 roku dokonali go: Rosja oraz Prusy. Austria była wówczas zajęta wojną z Francją. Na posiedzeniu ostatniego sejmu Rzeczypospolitej w Grodnie posłowie odrzucili większość reform uchwalonych podczas Sejmu Czteroletniego i zatwierdzili kolejny traktat rozbiorowy. Rzeczpospolita chyliła się ku ostatecznemu upadkowi. W wyniku drugiego rozbioru Polski w granicach naszego państwa pozostało jedynie niewielkie terytorium o powierzchni 200 tysięcy km2 z 4 milionami mieszkańców. Ostatni elekcyjny król Polski abdykował zgodnie z wolą Katarzyny II, czym pozostawił ojczyznę samemu, pomimo że była w największej potrzebie w dziejach.
Rozwiązanie 2:
W czasie wojny polsko-rosyjskiej w obronie Konstytucji 3 maja, król Stanisław August Poniatowski wykazał się tchórzostwem i uległością wobec carycy Katarzyny II. Przystąpienie monarchy do Targowicy było aktem najwyższej zdrady wobec Narodu. Król wykazał się słabością charakteru, brakowało mu geniusza militarnego. Aby zachować koronę - przystał na kolejny rozbiór Rzeczypospolitej.
Bardzo trudno jednoznacznie ocenić postępowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego w ostatnich latach istnienia Rzeczpospolitej, gdyż działał on w warunkach, które nie dawały mu większego pola manewru.
Bez wątpienia, w czasie wojny polsko-rosyjskiej w obronie Konstytucji 3 maja, monarcha wykazał się tchórzostwem i uległością wobec carycy Katarzyny II. Przystąpienie do Targowicy było aktem najwyższej zdrady wobec Narodu. Król ukazał wówczas słabość swojego charakteru, brakowało mu również geniusza wojskowości.
Pod naciskiem nastrojów politycznych w kraju przeprowadzał dwukrotnie zbyt daleko idące reformy, które powodowały gwałtowny sprzeciw Rosji, co kończyło się ich likwidacją. Wtedy jako polityk starał się ratować to, co tylko się dało. Ciągle kierowany był siłami, nad którymi nie mógł zapanować, ale starał się je obłaskawić.
Przy całej kontrowersyjności tej postaci, należy jednak pamiętać, że Stanisław August Poniatowski swą działalnością niewątpliwie przyczynił się do rozwoju kultury polskiej.
-
Wieszanie zdrajców, Jan Piotr Norblin.

Zadanie 1
Rozwiązanie 1:
Geneza wybuchu insurekcji kościuszkowskiej:
- Dążenia patriotów do wywołania powstania przeciwko Rosji,
- Ograniczenie liczebności wojsk Rzeczpospolitej do 15 tysięcy,
- Rozbrajanie wojsk,
- Bunt generała Madalińskiego.
Rozwiązanie 2:
Geneza powstania kościuszkowskiego (1794 r.)
- Na skutek II rozbioru (1793 r.) Rzeczpospolita stała się okrojonym państwem, ograniczonym do Podlasia, Wołynia, Litwy, części Mazowsza i Małopolski z kilkoma dużymi miastami: Warszawą, Krakowem, Lublinem i Wilnem. Państwo polsko-litewskie znalazło się w trudnym położeniu.
- Król Stanisław August Poniatowski i niektórzy spośród działaczy stronnictwa patriotycznego uważali, że należy czekać na koniunkturę polityczną w Europie sprzyjającą sprawie polskiej i ratować choćby część reform. Inni uznali, że jedynym środkiem do odzyskania pełnej niepodległości jest walka zbrojna. Ich zdaniem, wydarzenia z lat 1788-1792 dowiodły, że Rzeczpospolita nie może liczyć na pomoc sąsiednich mocarstw. W tej sytuacji jedynym jej sojusznikiem mogła stać się rewolucyjna Francja, walcząca z Austrią i Prusami. Część przywódców Sejmu Wielkiego i oficerów (m.in. Stanisław Małachowski, Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj i Tadeusz Kościuszko) udała się na emigrację, by uchronić się przed prześladowaniami ze strony targowiczan.
- Emigranci nawiązali kontakty z rewolucyjnym rządem francuskim. Z Paryża docierały do nich słowa zachęty, jednak bez żadnych konkretnych obietnic pomocy. Kierujący przygotowaniami do powstania - Tadeusz Kościuszko - liczył jednak przede wszystkim na zwycięstwo własnymi siłami - działania regularnej armii mieli wspierać, na wzór amerykański i francuski, uzbrojeni ochotnicy - chłopi i mieszczanie.
- Początkowo Kościuszko uznał, że szanse na wygranie z Rosją są niewielkie. Jednak sytuacja zaczęła ulegać zmianie, kiedy władze rosyjskie wycofały swoje wojska z trenów Rzeczypospolitej, przenosząc je nad granicę z Turcją. W tym samym czasie ambasador rosyjski w Polsce rozkazał Radzie Nieustającej ograniczenie armii polskiej do zaledwie 15 tys. żołnierzy. Działanie to groziło rozwiązaniem formacji, na które liczył Kościuszko. Ponadto Rosjanie stworzyli w Polsce tajną policję, która zajęła się wykrywaniem spiskowców. Ich dekonspiracja spowodowałaby odkrycie planów powstania. W tej sytuacji przyspieszono wybuch insurekcji. Sygnał do niej dał gen. Antoni Madaliński. Jego oddział kawalerii liczący 1200 ludzi miał zostać rozwiązany. Aby do tego nie dopuścić, ruszył z Ostrołęki do Krakowa, atakując po drodze pruskie garnizony przy granicy.
- Kościuszko przybył do Krakowa 24 marca 1794 r. i zaprzysiągł Akt powstania.
Zadanie 2
Rozwiązanie 1:
Przebieg insurekcji kościuszkowskiej:
-
24 marca 1794 roku w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył przysięgę narodowi i ogłosił akt powstania.
-
4 kwietnia 1794 doszło do bitwy pod Racławicami, która została wygrana przez powstańców dzięki pomocy kosynierów.
-
7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko wydał uniwersał połaniecki, który nadawał chłopom wolność osobistą oraz gwarancję nieusuwalności z ziemi.
-
6 czerwca 1794 doszło do bitwy pod Szczekocinami, która zakończyła się zwycięstwem wojsk rosyjsko - pruskich.
- Wybuch powstania w Wielkopolsce.
- Oblężenie Warszawy.
- W październiku 1794 roku doszło do bitwy pod Maciejowicami, którą oddziały powstańców przegrały, a sam Kościuszko dostał się do niewoli.
- W październiku do Rzeczpospolitej wkraczają wojska austriackie.
- W listopadzie siły rosyjskie zaatakowały Warszawę i dokonali rzezi Pragi.
- Klęska powstania.
Skutki:
- III rozbiór Rzeczypospolitej, zniknięcie Polski z map Europy.
- Początek długotrwałego braku własnego państwa dla narodu polskiego.
- Rozciągnięcie na polskie ziemie ustawodawstwa państw zaborczych.
- Werbowanie Polaków do armii zaborczych.
- Wzmocnienie państw zaborczych.
Rozwiązanie 2:
Przebieg:
-
24 marca 1794 roku naczelnikiem powstania został Tadeusz Kościuszko. Uroczysta przysięga Kościuszki odbyła się na Rynku Głównym w Krakowie, gdzie nowo obrany przywódca zobowiązał się do obrony Rzeczypospolitej, odzyskania niepodległości oraz ugruntowania powszechnej wolności w kraju.
- Oprócz regularnych oddziałów wojskowych do walki stanęli także chłopi uzbrojeni w kosy osadzone na sztorc (kosynierzy). Na czele swego wojska Tadeusz Kościuszko ruszył w kierunku Warszawy.
-
4 kwietnia 1794 roku pod Racławicami doszło do bitwy, w której oddziały kosynierów pokonały przeważające siły Rosjan.
- Powstanie z dnia na dzień powiększało swój zasięg. Niestety, przystąpienie do insurekcji Prus, które udzieliły pomocy rosyjskiej armii doprowadziło w konsekwencji do klęski polskich oddziałów. Wobec przeważającej siły wroga oddziały dowodzone przez Tadeusza Kościuszkę zaczęły ponosić kolejne straty.
- Klęska Polaków w bitwie pod Maciejowicami oraz krwawa rzeź mieszkańców Pragi, której dopuściła się bestialska armia Suworowa - przesądziły o klęsce powstania.
Skutki:
- Upadek powstania kościuszkowskiego oznaczał koniec niepodległości Polski.
- W 1795 r. zaborcy dokonali trzeciego rozbioru Polski.
- Niebawem król Stanisław August Poniatowski zrzekł się polskiego tronu. Rzeczpospolita na 123 lata zniknęła z mapy Europy.
- Zniknięcie Polski z map Europy na 123 lata.
Zadanie 3
Rozwiązanie 1:
Okoliczności, które zadecydowały o upadku powstania:
- Wzięcie Tadeusza Kościuszki do niewoli przez Rosjan po przegranej przez powstańców bitwie pod Maciejowicami,
- Przystąpienie Prus do działań wojennych w lipcu 1794 roku,
- Zdobycie warszawskiej Pragi przez oddziały gen. Aleksandra Suworowa (masakra ludności cywilnej),
- Przewaga sił armii pruskiej oraz rosyjskiej,
- Uzyskanie przez Rosję zapewnienia od Turcji o tym, że ta nie zaatakuje Rosji, w trakcie walki z powstańcami, co pozwoliło Rosjanom skierować do Polski bardziej liczne oddziały.
Rozwiązanie 2:
Przyczyny upadku powstania:
- Jedną z głównych przyczyn klęski powstania kościuszkowskiego były Prusy, które ruszyły na pomoc rosyjskiej armii, walczącej przeciwko powstańcom.
- Ze względu na przeważające siły wroga, wojska polskie zaczęły ponosić liczne klęski.
- 10 października 1794 roku wojska powstańcze poniosły dotkliwą porażkę pod Maciejowicami. W trakcie potyczki Tadeusz Kościuszko został ranny i dostał się do niewoli.
- Kilka tygodni później wojska rosyjskie, rozpoczęły atak na warszawską Pragę (oddziały gen. Aleksandra Suworowa), dokonując straszliwej rzezi jej mieszkańców.
- Władze Warszawy, przerażone okrucieństwem Rosjan podpisały kapitulację, niedługo potem powstanie upadło.