Czynniki zewnętrzne upadku Rzeczpospolitej:

• Wzrost potęgi mocarstw ościennych - ingerencja w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej, 
• Podpisanie przez państwa ościenne Traktatu Trzech Czarnych Orłów na mocy, którego sąsiedzi Polski rozpoczęli działania ingerujące w niezależność Rzeczypospolitej, 
• Po wojnach w XVII wieku państwo polsko-litewskie nie posiadało silnych sojuszników na arenie międzynarodowej,
• Wybuch rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich zaangażował państwa europejskie do tego stopnia, że sprawa Rzeczpospolitej nie odgrywała większego znaczenia. 

Czynniki wewnętrzne upadku Rzeczpospolitej:

• Słabość władzy wykonawczej - słabość monarchy,
• Nieliczne, słabe, źle wyszkolone i wyposażone wojsko,
• Niesprawny sejm z liberum veto,
• Wolna elekcja,
• Ciągłe pustki w skarbie,
• Niechęć magnatów i szlachty do reformy państwa,
• Nierozwiązane problemy na Ukrainie - niezadowolenie na Kresach południowo - wschodnich doprowadziło do wielkiego kryzysu państwa w XVII wieku,
• Narastające niesprawiedliwości społeczne - niekorzystna sytuacja mieszczaństwa i postępujący wyzysk chłopów.

Moim zdaniem większe znaczenie miały czynniki wewnętrzne upadku Rzeczpospolitej.

Postawa szlachty w drugiej połowie XVIII w. nie była jednorodna i nie może podlegać ocenie jednoznacznej. 

Pozytywne przykłady postawy szlacheckiej:

• Walka o niezależność od Rosji konfederacji barskiej.
• Wspieranie króla w oświeceniowych reformach.
• Przeprowadzenie kompromisowych reform Sejmu Wielkiego z Konstytucją 3 Maja na czele.
• To głównie szlachta walczyła w wojnie w obronie konstytucji oraz w insurekcji kościuszkowskiej.
• Wśród sejmików szlacheckich znaczna większość zaakceptowała konstytucję, pomimo że ta odbierała jej znaczną część praw.
• Przedstawiciele szlachty krytykowali sarmatyzm.

Negatywne przykłady postawy szlacheckiej:

• Konfederaci barscy, którzy nie chcieli pozwolić na równouprawnienie innowierców, tzw. dysydentów.
• Przyjmowanie od mocarstw ościennych łapówek, który doprowadziły do elekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego.
• Stronnictwo hetmańskie na Sejmie Wielkim wrogie reformom.
• Zdrada konfederacji targowickiej składającej się głównie z magnatów.
• Postawa części szlachty wciąż popierającej ustrój Rzeczpospolitej, twierdzących iż "Rzeczpospolita nierządem stoi".

Rozwiązanie 1:

Zmiany wprowadzone przez Sejm Niemy:

• Powołanie stałej armii, która miała liczyć 24 tysiące żołnierzy,
• Zakaz wprowadzenia wojsk saskich do Rzeczypospolitej,
• Ograniczenie uprawnień sejmików i hetmanów,
• Zmniejszenie praw politycznych innowierców.

Rozwiązanie 2:

Reformy sejmu Niemego:

• ustalono wysokość komputu na 24 tysiące żołnierzy z czego 18 tysięcy miało być w Koronie, zaś 6 tysięcy na Litwie,
• wprowadzenie stałej płacy dla wojska, rezygnując z dotychczasowej praktyki ustanawiania jej od sejmu do sejmu,
• podczas sejmu niemego podjęto decyzje dotyczące spraw: unii polsko-saskiej, systemu skarbowego, najwyższych urzędów w Rzeczypospolitej, spraw religijnych.

Na uchwaleniu tzw. praw kardynalnych zależało:

• Części szlachty i magnaterii - Była to ta część, która była najbardziej zatwardziałym zwolennikami tzw. złotej wolności szlacheckiej i nie dostrzegała konieczności zmian ustrojowych. Byli zwolennikami praw kardynalnych, ponieważ te utrwalały te elementy ustrojowe Rzeczypospolitej, które przyczyniały się do ogromnego znaczenia politycznego oraz gospodarczego szlachty, zaś ograniczały władzę królewską.
• Rosja - Była patronem, a także sama naciskała na wprowadzenie praw kardynalnych. Te, bowiem utrwalały wady ustrojowe Rzeczypospolitej, które pozwalały Carstwie Rosyjskiemu w łatwy sposób kontrolować wydarzenia w Rzeczypospolitej utrzymując ją słabą i nieuporządkowaną.

Prawa kardynalne były to zasady ustroju Rzeczpospolitej wprowadzone na sejmie repninowskim w latach 1767-1768. Gwarantowały zachowanie wolnej elekcji, liberum veto, prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi, nietykalność osobistą oraz przywileje szlacheckie, w tym zwierzchność ziemską nad chłopami.

Rozwiązanie 1:

Przed Komisją Edukacji Narodowej postawiono cel zarządzania dobrami zlikwidowanego przez papieża zakonu jezuitów oraz zorganizowania w Polsce nowoczesnego, oświeceniowego i świeckiego systemu kształcenia, w miejsce kolegiów jezuickich, które zgodnie z decyzją głowy Kościoła przestały istnieć.

Rozwiązanie 2:

Cele powołania KEN:

- modernizacja szkolnictwa w Rzeczpospolitej, które było podporządkowane jezuitom

- popularyzacja myśli oświeceniowej 

- rozwój szkolnictwa i programów nauczania

- nadzorowanie szkół wszystkich stopni - od szkół parafialnych po uniwersytety

- wykształcenie światłych obywateli, patriotów, dbających o dobro państwa

Rozwiązanie 1:

Sejmy w Rzeczypospolitej tradycyjnie obradowały maksymalnie dwa lata. Sejm Wielki został zwołany w 1788 roku, jednak po upłynięciu ustawowego czasu trwania reformy, które zaplanowano nie były jeszcze gotowe. Wynikało to z tego, że posłowie planowali wprowadzić bardzo głębokie zmiany w państwie, co wiązało się z licznymi dyskusjami, kompromisami, a także długim procesem ustawodawczym. Na czele tych zmian znajdowała się Konstytucja 3 maja. W czerwcu 1790 roku stronnictwa chcące reform porozumiały się ze sobą i zgodziły się na wydłużenie pracy sejmu, dzięki czemu procedował on kolejne dwa lata. Ostatecznie praca Sejmu Wielkiego skończyła się w 1792 roku, po czterech latach pracy.

Rozwiązanie 2:

Zgodnie z tradycją Rzeczpospolitej sejmy walne trwały do dwóch lat. Na Sejmie Wielkim omawiano sprawy tak ważne, że uznano w 1790 r., że dwa lata to za mało. Uznano, że te reformy są zbyt ważne, więc zdecydowano się, aby przedłużyć go o kolejne dwa lata. 

Rozwiązanie 1:

Ziemie, które Rzeczpospolita utraciła w II rozbiorze:

Prusy:

• Gdańsk i Toruń,
• Województwa gnieźnieńskie, poznańskie, sieradzkie, kaliskie, płockie, brzeskokujawskie, inowrocławskie,
• Ziemie dobrzyńską,
• Część województwa krakowskiego, rawskiego i mazowieckiego.

Rosja:

• Województwa mińskie, kijowskie, bracławskie i podolskie,
• Część województwa wileńskiego, nowogrodzkiego, brzeskolitewskiego i wołyńskiego.

Rozwiązanie 2:

• W 1793 r. Rosja zagarnęła znaczne obszary Litwy, Ukrainy i Podola. Łącznie - 250 tysięcy km² z 3 milionami mieszkańców. 
• Prusy zajęły Wielkopolskę oraz Gdańsk i Toruń. Łącznie - 58 tysięcy km² z ponad milionem ludzi.

Rozwiązanie 1:

Insurekcja kościuszkowska miała szanse na zwycięstwo i odbudowę suwerennej Rzeczpospolitej.

• Argumenty "za":

- Pod wpływem zaangażowania do walki sił chłopskich powstańcy zwiększyli swoją liczebność;

- Dzięki odwadze i waleczności swoich żołnierzy strona polska poniosła wiele zwycięstw;

- Powstanie rozszerzyło się na całe terytorium Rzeczpospolitej;

• Argumenty "przeciw":

- Strona polska dysponowała słabo doświadczonymi i uposażonymi siłami zbrojnymi;

- Powstanie nie było zbyt dobrze przygotowane;

- Zaangażowanie się do tłumienia powstania Prus i Rosji, które rozpoczęły akcje pacyfikacyjne;

Rozwiązanie 2:

Przykładowa odpowiedź:

Powstanie kościuszkowskie nie miało szans uratowania niepodległości państwa polskiego. Jego dyktator, czyli Tadeusz Kościuszko liczył, że uda mu się pozyskać chłopów do powstania i na zasadzie walki dużej części społeczeństwa (tak jak to zaobserwował w wojnie o niepodległość USA, w której brał udział) uda się pokonać zaborców. Dlatego też wydał 7 maja 1794 roku uniwersał połaniecki, który m.in. zmniejszał chłopom pańszczyznę. Ostatecznie, jednak do wojsk powstańczych dołączyła znacznie mniejsza liczba ludności wiejskiej aniżeli Kościuszko zakładał, co właściwie przekreślało szanse na sukces. Przewaga militarna armii zaborców była zbyt duża nad regularnymi oddziałami polskimi, żeby była jakakolwiek nadzieja na zwycięstwo. 

Rozwiązanie 1:

Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego

Pozytywy:

• Uchwalenie Konstytucji 3 maja,
• Rozwiązanie problemu liberum veto, poprzez zwoływanie sejmów skonfederowanych (na nich głosowano większością głosów),
• Mecenat dla sztuki i ideologii oświecenia,
• Prowadzenie tzw. obiadów czwartkowych,
• Wybudowanie kompleksu pałacowego w Łazienkach Królewskich,
• Zmiany w systemie kształcenia Rzeczypospolitej - wprowadzenie Komisji Edukacji Narodowej oraz utworzenie Szkoły Rycerskiej,
• Ustanowienie orderu Virtuti Militari.

Negatywy:

• Brak wiary w zwycięstwo nad Rosją,
• Poddanie się i dołączenie do konfederacji targowickiej,
• Abdykacja narzucona przez carycę Katarzynę,
• Dopuszczenie do rozbiorów Polski, 
• Brak zdolności przywódczych pod względem militarnym,
• Brak kontroli nad stronnictwami Sejmu Wielkiego.

Rozwiązanie 2:

Stanisława Augusta Poniatowskiego, ciężko jest ocenić jednoznacznie. Ostatni król Rzeczypospolitej był człowiekiem wszechstronnie wykształconym, dużo podróżował po Europie, pełnił rozmaite funkcje dyplomatyczne. Jako stolnik litewski, posłował do Petersburga, gdzie nawiązał romans z carycą Rosji Katarzyną II, która w 1764 roku poparła jego kandydaturę w czasie wolnej elekcji.

Stanisław August Poniatowski miał wielkie plany przebudowy kraju - w czasie jego panowania uruchomiono w Rzeczypospolitej mennicę, zlikwidowano cła wewnętrzne, ujednolicono miary i wagi, w miastach powołano Komisje Dobrego Porządku. W 1765 roku król założył Szkołę Rycerską kształcącą synów szlacheckich. Był rzecznikiem wzmocnienia państwa oraz władzy królewskiej. Podejmował próby przeprowadzenia reform tak, aby nie popaść w konflikt z Rosją. Obok reform politycznych monarcha podejmował wiele przedsięwzięć na polu oświaty i kultury. W 1773 roku z jego inicjatywy powołano Komisję Edukacji Narodowej, zakładano nowe szkoły z nowoczesnym programem nauczania obejmującym przedmioty ścisłe i języki nowożytne. Król nie szczędził wydatków na kulturę, sponsorował  działalność malarzy, pisarzy i architektów. Na słynnych obiadach czwartkowych gościł u siebie artystów, literatów i oświeceniowych myślicieli. To z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego otwarto w Warszawie teatr, założono czasopismo "Monitor", przebudowano Zamek Królewski w Warszawie, zbudowano Łazienki Królewskie. Podczas obrad Sejmu Czteroletniego był mocno zaangażowany w opracowywanie projektów reform, współtworzył Konstytucję 3 maja. Niestety, zbyt daleko idące reformy zostały obalone, zarówno przez część przeciwnych im magnatów, jak i rosyjską interwencję.

Uzależnienie od carycy spowodowało, że król przystąpił do Targowicy, zaprzedając tym samym Polskę. Ponadto, Poniatowski nie wykazał się zaangażowaniem kiedy wybuchło powstanie kościuszkowskie (1794 rok). Upadek insurekcji i trzeci rozbiór Polski spowodowały wyjazd monarchy do Grodna, gdzie 25 listopada 1795 roku podpisał abdykację. Po śmierci Katarzyny II wyjechał do Petersburga, gdzie pozostał do śmierci. Stanisława Augusta Poniatowskiego niejednokrotnie oskarża się o o zdradę i obarcza odpowiedzialnością za nieszczęścia kraju. Postać monarchy do dnia dzisiejszego wzbudza wiele kontrowersji, ma on zarówno wielu przeciwników jak i zwolenników. Niemniej, był królem tragicznym, przeżył własne Państwo, bezradnie patrząc jak ościenne mocarstwa dokonują rozbiorów Polski.