Zadanie 1

Dowódcy najbardziej znaczących wypraw odkrywczych podjętych na przełomie XV i XVI w.:


Zadanie 2

Rozwiązanie 1:

Postępowanie Europejczyków wobec rdzennych mieszkańców Ameryki było okrutne i bezlitosne.  Konkwistadorzy wykorzystali wszelkie słabości ludów autochtonicznych, aby podbić ich tereny pomimo niewielkiej liczebności wojsk Europejczyków. Rozprzestrzeniano choroby, wybijano ich, prowadzono tortury, wymuszano zmianę religii, a także stosowano publiczne egzekucje. Po zwycięstwie w podboju rdzenna ludność Ameryki została brutalnie wykorzystywana, jako niewolnictwo w pracach dla Europejczyków, co doprowadziło do ogromnego wyniszczenia Indian. Przybyszy z starego kontynentu przyczynili się pośrednio lub bezpośrednio do wymarcia większości populacji rdzennej ludności obu Ameryk. 

Rozwiązanie 2:

Postępowanie Europejczyków wobec rdzennych mieszkańców Ameryki:


Zadanie 3

Rozwiązanie 1:

W XVI wieku w warsztatach rzemieślniczych zaczęto stosować nową formę produkcji - system nakładczy. Kupcy organizowali pracę w zakładach poza miastem. Dostarczali materiały do wyrobu określonych produktów oraz narzędzia. Decydowali, jak wielu pracowników zatrudnią oraz ile towarów wyprodukują. Pozwalało to na obejście średniowiecznego systemu cechowego, który ograniczał konkurencyjność.

Najczęściej nakładca zawierał umowy z kilkoma rzemieślnikami, z których każdy był odpowiedzialny za jeden z etapów produkcji. W ten sposób powstały pierwsze manufaktury - zakłady, w których powstawały gotowe produkty, będące wynikiem pracy wielu wyspecjalizowanych robotników wykonujących określone czynności.

Rozwiązanie 2:

System nakładczy polegał na tym, że osoba wytwarzająca towar przestawała być właścicielem surowców, a później także narzędzi. Kupiec-nakładca dostarczał surowce i narzędzia wytwórcy-chałupnikowi prowadzącemu rodzinny warsztat oraz umawiał się z nim odnośnie do wynagrodzenia i zajmował się zbytem gotowego towaru. Wytwórca przestawał być samodzielnym rzemieślnikiem, a stawał się robotnikiem sprzedającym swe umiejętności i pracę, uzależnionym od nakładcy. 

Manufaktury były miejscami zbiorczej pracy wytwórców. W tym wypadku nie pracowali oni chałupniczo w swoich warsztatach, lecz w miejscu wyznaczonym przez nakładcę, za pomocą przekazanych przez niego narzędzi oraz materiałów. W rezultacie kupiec-nakładca uzyskiwał całkowitą kontrolę nad procesem produkcji. Poszczególni wytwórcy zajmowali się tylko jedną, poszczególną częścią procesu wytworzenia ostatecznego produktu.


Zadanie 4

Rozwiązanie 1:

Cechy charakterystyczne sztuki epoki renesansu:

Rozwiązanie 2:

Cechy sztuki renesansu:


Zadanie 5

Rozwiązanie 1:

Różnice protestantyzmu od katolicyzmu:

Rozwiązanie 2:

Katolicyzm Protestantyzm
  • prowadzenie mszy po łacinie 
  • uznanie zwierzchnictwa papieża
  • organizowanie parafii katolickich, gdzie obowiązki sprawowali księża
  • uznanie wszystkich sakramentów
  • uznanie kultu świętych
  • przestrzeganie celibatu
  • Oparcie wiary na Piśmie Świętym i ewangelii

 

  • prowadzenie mszy w językach narodowych
  • w miejsce parafii katolickich powstały zbory, gdzie obowiązki księży przyjęli pastorzy
  • nieuznawanie zwierzchności papieża
  • uznanie tylko Chrztu i Komunii Świętej
  • zniesienie celibatu
  • Oparcie wiary na Piśmie Świętym i ewangelii

 


Zadanie 6

Rozwiązanie 1:

Zakon jezuitów odgrywał szczególną rolę w walce z reformacją. Zgromadzenie to, zwane także Towarzystwem Jezusowym zostało założone przez Ignacego Loyolę w 1539 roku. Podstawową zasadą zakonu jezuitów było zachowanie bezwzględnego posłuszeństwa Kościołowi i papieżowi. Jezuici byli wybierani do nowego zgromadzenia według ścisłych kryteriów. Pretendenci musieli wykazywać się zdolnościami intelektualnymi oraz silną osobowością. Jezuici przez nieustanne dokształcanie zaczęli stanowić elitę ówczesnego społeczeństwa. Na terenach objętych reformacją zakładali szkoły katolickie oraz głosili kazania, nawracając heretyków. Jezuici słynęli także z działalności misyjnej w krajach, do których nie dotarło wcześniej chrześcijaństwo. Prowadzili chrystianizację na terenach Indii, Japonii, w Afryce oraz nowo odkrytej Ameryce. Jako najlepiej wykształceni i najbardziej zdyscyplinowani wśród zakonników pełnili funkcję spowiedników i kaznodziejów królewskich. Towarzystwo Jezusowe odegrało zasadniczą rolę w dziele reformy Kościoła po soborze trydenckim, stając się najpotężniejszym zakonem katolickim. W XVIII wieku wielu jezuitów należało do czołowych postaci oświecenia chrześcijańskiego. Kładli nacisk na udział wiernych w dziele własnego zbawienia oraz metodyczną modlitwę według "Ćwiczeń duchowych świętego Ignacego Loyoli" - poprzez rekolekcje, rozmyślania oraz spowiedź. 

Rozwiązanie 2:

Zakon jezuitów został założony przez Ignacego Loyolę w 1534 roku, jednak zatwierdzony został 6 lat później - w 1540 roku. 

Jezuici za swe główne cele uznawali: 

nawracanie na katolicyzm

przeciwdziałanie reformacji

prowadzenie szkół, słynących z wysokiego poziomu nauczania i nowoczesnych metod kształcenia 

prowadzenie na dużą skale działalności misyjnej - jezuici rozpowszechniali katolicyzm w obu Amerykach i Azji 


Zadanie 7

Rozwiązanie 1:

Przyczyny rywalizacji Anglii i Hiszpanii w XVI w.:

Rozwiązanie 2:

Przyczyny rywalizacji Hiszpanii i Anglii w XVI wieku: