Rozwiązanie 1:

Stosunki Polski z sąsiadami na przełomie XV i XVI w.:

• Cesarstwo Habsburskie - Na przełomie wieków relacje Jagiellonów z Habsburgami były ciężkie. Ci współtworzyli antypolski sojusz wraz z Prusami i księstwem moskiewskim, jednak te unormowano na zjeździe wiedeńskim w 1515 roku.
• Wielkie Księstwo Moskiewskie - Odradzająca się potęga na wschodzie traktowała ziemie Rzeczpospolitej, jako teren do ekspansji. W związku z tym relacje Polski z tym krajem były bardzo trudne. Księstwo Moskiewskie odebrało Polsce ziemie smoleńską i siewiersko-czernichowską, a nawet pomimo zwycięstwa sił polskich pod Orszą w 1514 roku tych terenów nie udało się odzyskać.
• Państwo Krzyżackie - Choć nie tak potężne jak niegdyś wciąż stanowiło zagrożenie szukając sojuszy, które pozwoliłyby walczyć z Rzeczpospolitą. Po zjeździe wiedeńskim takowy został, jednak rozbity, doszło do wojny, po której przegranej Albrecht Hohenzollern złożył królowi Polski hołd stając się lennikiem i władcą świeckim.
• Turcja - Będąca sąsiadem pośrednio poprzez lenne hospodarstwo mołdawskie. Cały czas stanowiła, jednak zagrożenie prowadząc ataki na ziemie Polskie, wciąż próbując prowadzić swoją politykę ekspansji. 

Rozwiązanie 2:

• Cesarstwo Habsburskie - Stosunki na początku były negatywne. Habsburgowie dołączyli do sojuszu z Wielkim Księstwem Moskiewskim i Zakonem Krzyżackim, który okrążał państwo polsko-litewskie. Relacje te zostały unormowane i poprawione na zjeździe wiedeńskim. W 1515 roku w Wiedniu doszło do porozumienia między Jagiellonami i Habsburgami. Na zjeździe pojawili się Władysław Jagiellończyk król Czech i Węgier, Zygmunt Stary, król Polski oraz cesarz Maksymilian Habsburg. Na mocy podjętych decyzji władcy zakończyli rywalizację dynastyczną i zawiązali porozumienie o wzajemnym dziedziczeniu tronów. W 1516 roku umiera Władysław Jagiellończyk, a jego syn Ludwik w bitwie pod Mohaczem z tego powodu tron czesko - węgierski przeszedł w ręce Habsburgów.
• Zakon Krzyżacki - Na przełomie wieków te stosunki były negatywne. W latach 1519 - 1520 rozgrywała się ostatnia wojna z zakonem krzyżackim. Zakończyła się klęską państwa zakonnego i podpisaniem rozejmu. W 1525 roku wielki mistrz Albrecht Hohenzollern przyjął luteranizm i dokonał sekularyzacji państwa zakonnego. W tym samym roku złożył hołd Zygmuntowi Staremu, na mocy którego stał się lennikiem króla Polskiego.
• Wielkie Księstwo Moskiewskie - Na przełomie wieków stosunki z państwem moskiewskim były negatywne. Moskwa starała się oderwać od Litwy pograniczne tereny poprzez liczne kampanie wojskowe. Walki na Litwie z przerwami trwały do 1537 roku. Nowa wojna pomiędzy Wielkim Księstwem Moskiewskim a Królestwem Polskim rozegrała się w 1561 roku. 
• Królestwo Węgier i Czech - Na przełomie wieków stosunki z tymi państwami były bardzo dobre. W tych krajach rządzili, bowiem również Jagiellonowie, w związku z czym ich sojusz z państwem polsko-litewskim był naturalny. Władza Jagiellonów w tych krajach skończyła się jednak wraz ze śmiercią Ludwika Jagiellońskiego w bitwie pod Mohaczem w 1526 roku, a zgodnie z układami wiedeńskimi te przeszły pod władzę Habsburgów. 

Rozwiązanie 1:

Kierunki polityki zagranicznej Zygmunta Starego:

 wojna Litwy z Rosją (1507-1508, 1515-1522)

Mimo zwycięstwa pod Orszą w 1514 r., Litwa utraciła ziemię smoleńską i siewierską

- Zjazd w Wiedniu (1515)

Podczas zjazdu ustalono, że w razie wygaśnięcia czesko-węgierskiej linii Jagiellonów, władzę przejmą Habsburgowie. W zamian za to cesarz nie udzieli pomocy Zakonowi Krzyżackiemu i zrezygnuje z sojuszu z Moskwą. Układ został potwierdzony dwoma małżeństwami: syn Władysława Jagiellończyka – Ludwik poślubił Marię Habsburg; córka Władysława Jagiellończyka – Anna poślubiła Ferdynanda Habsburga. Umowa zawarta w Wiedniu szybko weszła w życie, ponieważ w 1526 r. w bitwie pod Mohaczem zginął Ludwik Jagiellończyk, a tron przeszedł w ręce Habsburgów.

- Wojna z Zakonem Krzyżackim (1519-1521) oraz hołd pruski (1525)

Początek wojen polsko-krzyżackim zbiegł się z reformacją w Niemczech oraz ekspansją turecką w południowej Europie, wydarzenia te skłoniły obie strony do zawarcia rozejmu na 4 lata w Toruniu (1521). W 1525 r. potwierdzono zakończenie wojny w Krakowie. W wyniku hołdu pruskiego zlikwidowano niebezpieczeństwo poprzez rozwiązanie Zakonu Krzyżackiego i utworzenie państwa świeckiego.

- 1526 r. – włączenie Mazowsza do Polski

- stosunki z Turcją i sprawa Mołdawii

W 1526 r. sułtan Sulejman pokonał wojska węgierskie w bitwie pod Mohaczem, w której zginął Ludwik Jagiellończyk. Tron węgierski przejęli Habsburgowie, którzy rozpoczęli długoletni konflikt z Turcją. W 1540 r. Węgry zostały podzielone na 3 części: Królestwo Węgier (należało do Habsburgów), część wschodnią włączono do Imperium Osmańskiego, Księstwo Siedmiogrodu stało się lennem tureckim, panował tam wnuk Zygmunta I – Jan Zygmunt Zapola.

Hospodar mołdawski chciał wykorzystać sytuację i doprowadzić do usamodzielnienia się Mołdawii. Konflikt zakończył się zawarciem pokoju w 1538 r., w wyniku którego Mołdawia stała się lennem tureckim.

W 1533 r. Zygmunt Stary podpisał z Turcją pokój wieczysty, zabezpieczył w ten sposób południową granicę Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Rozwiązanie 2:

W 1506 roku tron Rzeczpospolitej i Litwy przejął Zygmunt Stary, syn Kazimierza Jagiellończyka. Okres jego panowania był bardzo dobrym czasem w dziejach państwa polskiego. Król Zygmunt Stary starał się wzmocnić wewnętrznie Polskę i Litwę. Zapewnił bezpieczeństwo ich granicom, zwiększył dochody skarbu królewskiego i otaczał się mądrymi doradcami. W 1518 roku ożenił się z włoska księżniczką Boną Sforzą. W polityce zagranicznej Zygmunt Stary domagał się od zakonu krzyżackiego złożenia hołdu lennego. Wielokrotne odmowy i rozbudowywanie sojuszy doprowadziło w konsekwencji do wybuchu wojny. 10 kwietnia 1525 roku były wielki mistrz zakonu Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny ze swojego księstwa zwanego Prusami Książęcymi królowi Rzeczpospolitej Zygmuntowi Staremu.

Ze względu na zagrożenie i trwającą wojnę litewsko-moskiewską Zygmunt I Stary postanowił podpisać układ dynastyczny w Wiedniu z Habsburgami. Miał on zagwarantować ich neutralność w konflikcie polsko-krzyżackim. Podczas zjazdu w 1515 roku postanowiono, że w razie wygaśnięcia czesko-węgierskiej linii jagiellońskiej, władzę w Czechach i na Węgrzech przejmową Habsburgowie. W zamian za zrezygnowanie z pretensji Jagiellonów do wspominanych tronów, Maksymilian I zobowiązał się, że nie udzieli pomocy Zakonowi Krzyżackiemu oraz zrezygnuje z sojuszu z Moskwą. Układ ten został potwierdzony dwoma małżeństwami. Syn Władysława Jagiellończyka - Ludwik, miał poślubić Marię - wnuczkę cesarza. Córka Władysława - Anna, miała poślubić Ferdynanda, wnuczka cesarza. Ogłoszone w Wiedniu związki matrymonialne zwiększały pozycję dynastii habsburskiej, ale tylko na wypadek wygaśnięcia linii męskiej Władysława II Jagiellończyka. W 1526 rok w bitwie pod Mohaczem zginął Ludwik Jagiellończyk, tron czeski i węgierski przypadł Habsburgom.

Rozwiązanie 1:

Polityka Zygmunta Augusta:

Plusy:

• Utworzenie Komisji Morskiej i rozbudowa floty.
• Stłumienie gdańskiej rebelii.
• Zdobycie większości Inflant.
• Zawarcie dwudziestoletniego pokoju z Turcją.
• Kontynuowanie sojuszu z Habsburgami.
• Zawiązanie unii realnej między Polską, a Litwą.

Minusy:

• Utracenie kilku portów na Bałtyku na korzyść Rosjan.
• Pogłębienie problemów religijnych między katolikami, a protestantami poprzez naprzemienne popieranie obu stron.
• Rozszerzenie sukcesji tronu pruskiego na brandenburską linię rodu Hohenzollernów. 

Rozwiązanie 2:

Polityka zagraniczna:

- kwestia Inflant – walka o Dominium Maris Baltici

Inflanty spełniały podobną rolę dla Litwy jak Pomorze Gdańskie dla Królestwa Polskiego. Dźwiną spławiano zboże litewskie i białoruskie do portów inflanckich, skąd przewożono je do zachodniej Europy. Inflanty były częścią Zakonu Kawalerów Mieczowych. W 1557 r. Zygmunt August zawarł z mistrzem Zakonu Kawalerów Mieczowych sojusz przeciwko Moskwie. W odpowiedzi car rosyjski Iwan IV Groźny zajął cz. Inflant. Szwedzi zajęli cz. Estonii, a Duńczycy Wyspę Ozylię. Wielki mistrz Gotard Kettler postanowił złożyć hołd lenny królowi polskiemu Zygmuntowi II. W 1561 r. doszło do sekularyzacji zakonu Kawalerów Mieczowych, a południowa cz. Inflant (Kurlandia i Semigalia) stały się lennem Rzeczypospolitej.

- I wojna północna (1563-157)

Wojna o pozostałe ziemie Inflant, ponieważ stanowiły one część programu walki o dominację nad basenem Morza Bałtyckiego. W wyniku I wojny północnej Rzeczpospolita opanowała większą cz. Inflant z Rygą i Parnawą, zawarła także rozejm z Rosją, który trwał 7 lat.

- Unia polsko-litewska w Lublinie (1569)

W wyniku zawarcia unii realnej z Litwą powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Do Korony przyłączono Wołyń, Podole i ziemię kijowską.

Polityka wewnętrzna:

Cele:

• Bliska współpraca z możnowładztwem,
• Zacieśnienie unii z Wielkim Księstwem Litewskim,
• Egzekucja królewszczyzn,
• Ustanowienie wzmocnienia wojska.

Metody:

• Nadawanie kolejnych królewszczyzn wiernym sobie możnowładcom,
• Zawarcie unii lubelskiej, czyli tzw. unii realnej trwale łączącej Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie,
• Uzyskanie poparcia ruchu egzekucyjnego i odebranie nielegalnie zajętych królewszczyzn,
• Nałożenie na posiadanie królewszczyzny zasady, iż aż 80% zysku z nich kierowane jest do skarbu państwa, a 25% od tego dochodu skierowane zostało na wytworzenie tzw. wojska kwarcianego. 

Rozwiązanie 1:

Skutki I wojny północnej:

• Powstanie księstwa Kurlandii i Semigalii z Gotthardem Kettlerem na czele, które zostaje lennem Polski.
• Zajęcie przez Wielkie Księstwo Moskiewskie kilku portów na Bałtyku, w tym Narwy.
• Przyłączenie przez Wielkie Księstwo Moskiewskie rejonów Połocka (Litwa).
• Polska zdobywa większość Inflant. 

Rozwiązanie 2:

Skutki:

• Brak ostatecznego rozwiązania w kwestii walki o dominacje w basenie Morza Bałtyckiego,
• Zachowanie przez Rzeczpospolitą ziem Księstwa Kurlandii i Semigalii oraz znaczną część Inflant bez Dorpatu.