Rozwiązanie 1:
Zasada wprowadzona w Niemczech była bardzo opresyjna. Uzależniała panujące wyznanie w danym skrawku niemieckiego terytorium, od wiary księcia, który w nim rządził. W związku z tym obywatele całego kraju mieli narzucane wyznanie wiary, w które nawet nie wierzyli, w zależności od księstwa, w którym mieszkali. Osoby, które uznawały za słuszne inne wyznanie i nie chciały zdania zmienić były represjonowane albo zmuszane do emigracji do księstwa, w którym panował władca wierzący w ten sam sposób co oni.
Pogląd Zygmunta Augusta, który wpływał na politykę króla, wobec różnych religii oraz wyznań był bardziej liberalny. Władca zakładał, że rządzi obywatelami, ważne jest dla niego co robią, czy są posłuszni, czy pracują, płacą podatki i wypełniają swoje powinności, ale nie zarządza ich sumieniami. W związku z tym, choć król miał swoje zdanie, to nie wpływał na przekonania religijne obywateli, pozostawiając to im samym. Było to oryginalne podejście w skali europejskiej jak na ten okres, a przyczyniło się do tolerancji religijnej w Rzeczpospolitej oraz uczynienia jej tzw. krajem bez stosów.
Rozwiązanie 2:
Zasada: "cuius regio, eius religio", czyli "czyja władza, tego religia" została ustanowiona w 1555 r. na mocy pokoju religijnego w Augsburgu. Zgodnie z tą zasadą poszczególni książęta niemieccy mogli narzucić wyznanie swoim poddanym. Kolejni władcy dokonywali wyboru wyznania.
Rzeczpospolita stała się krajem tolerancji religijnej, ponieważ jej władca - Zygmunt II August pragnął uniknąć bratobójczych wojen. Zwykł mawiać: "Nie jestem królem waszych sumień". Na obszarach dawnej Polski stykały się ze sobą dwa wielkie wyznania chrześcijańskie: katolicyzm i prawosławie. Na jej obszarze, żyli muzułmańscy Tatarzy, wyznający judaizm - Żydzi a także luteranie, kalwini i arianie.
Rozwiązanie 1:
Działania Kościoła katolickiego podejmowane w Rzeczpospolitej w ramach kontrreformacji:
Rozwiązanie 2:
Kontrreformacja w Polsce:
Kontrreformacja w polskim Kościele katolickim miała ograniczony zasięg i spektrum działań ze względu na wiekową tradycję tolerancji religijnej panującą w Rzeczypospolitej i zapisaną jako zasada ustrojowa zgodnie z konfederacją warszawską. Pomimo tego kolejni władcy popierali działania kontrreformacyjne poprzez:
Rozwiązanie 1:
Unia brzeska
Przyczyny:
Skutki:
Rozwiązanie 2:
Przyczyny zawarcia unii brzeskiej (1596 r.)
Przyczyn zawarcia unii brzeskiej szukać należy w 1589 r., kiedy to w trakcie wizytacji cerkwi w Carstwie Rosyjskim, Jeremiasz II (patriarcha konstantynopolitański) powołał patriarchat moskiewski. Uświadomiło to stronie polskiej, zwłaszcza królowi Zygmuntowi III Wazie oraz Janowi Zamoyskiemu, iż istnieje realna groźba interwencji cara Rosji w wewnętrzne sprawy Rzeczpospolitej pod religijnym pretekstem.
W Polsce zaczęto rozważać dwa rozwiązania, które mogłyby temu zapobiec: 1) powołanie patriarchatu w Kijowie, 2) zawarcie unii religijnej między polsko-litewską Cerkwią prawosławną a Kościołem katolickim. Ostatecznie zdecydowano się na drugi zamysł, za którym opowiadała się również Stolica Apostolska.
W 1595 r. zebrani na synodzie biskupi Cerkwi polsko-litewskiej ogłosili uroczyście zawarcie unii religijnej z Kościołem katolickim.
Zawarcie unii kościelnej odbyło się w 1596 r. w Brześciu na Litwie. Wedle postanowień zawartych w dokumentach, kościół prawosławny w Rzeczpospolitej uznawał jurysdykcje papiestwa i zwierzchność kościoła katolickiego oraz przyjmował rzymskokatolickie dogmaty. Jednocześnie prawosławie zachowywało charakterystyczne dla swojego wyznania obrządki, organizację kościelną oraz kalendarz juliański.
Skutki unii brzeskiej: