Zadanie 1
Rozwiązanie 1:
Wydarzenia, które przyczyniły się do wybuchu powstania listopadowego:
- Łamanie konstytucji przez cara Mikołaja I.
- Prześladowanie działaczy organizacji patriotycznych.
- W 1828 r. w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie powstało pierwsze tajne stowarzyszenie, którego celem było zorganizowanie powstania zbrojnego, w celu odzyskania przez Polaków ich ojczyzny.
- Wybuch rewolucji lipcowej w Paryżu.
- Wybuch powstania niepodległościowego w Belgii.
- Rozpowszechnienie informacji o tym, że car ma zamiar wysłać armię Królestwa Polskiego do walki z powstańcami belgijskimi, co wzbudziło niepokój wśród Polaków.
- Pogorszenie nastrojów społecznych w wyniku kryzysu gospodarczego spowodowanego suszą.
Rozwiązanie 2:
Przyczyny wybuchu powstania listopadowego:
- Łamanie przez cara Aleksandra I i jego następców zapisów konstytucji Królestwa Polskiego;
- Dążenia Polaków do odzyskania niepodległości;
- Rosnące niezadowolenie wśród polskich podchorążych wynikające z polityki wojskowej wielkiego księcia Konstatnego.
Zadanie 2
Rozwiązanie 1:
Przebieg powstania listopadowego:
- Powstanie listopadowe wybuchło w nocy 29 listopada 1830 roku. Sygnałem do walki miał być pożar browaru na Solcu.
- Powstańcy rozpoczęli atak na Belweder oraz Arsenał. Wielkiemu księciu Konstantemu udało się zbiec. Rankiem 30 listopada 1830 roku Warszawa została opanowana przez powstańców.
- 31 stycznia 1831 roku sejm Królestwa Polskiego ogłosił detronizację cara Mikołaja I. W odpowiedzi - Rosjanie skierowali do Polski ponad stutysięczną armię wyposażoną w 350 armat.
- 25 lutego 1831 roku pod Grochowem rozegrała się jedna z najbardziej krwawych bitew powstania, która powstrzymała marsz armii carskiej na Warszawę. W starciu został ranny gen. Józef Chłopicki.
- W bitwach pod Stoczkiem (14 lutego 1831 r.), Wawrem i Dębem Wielkim (31 marca 1831 r.) oraz Iganiami (10 kwietnia 1831 r.) - wojsko polskie zadało armii carskiej wiele strat, jednak błędna polityka dowódców i wojskowych doprowadziła do klęski Polaków pod Ostrołęką (26 maj 1831 r.).
- We wrześniu 1831 roku armia rosyjska przy wsparciu Prus - rozpoczęła oblężenie Warszawy. Mimo bohaterskiej obrony Woli przez gen. Józefa Sowińskiego, linia obrony została przełamana. Warszawa skapitulowała.
- Powstanie listopadowe zostało ostatecznie stłumione jesienią 1831 roku.
Wydarzenia decydujące o wyniku powstania:
- Bitwa pod Grochowem
- Bitwa pod Ostrołęką
- Udzielenie pomocy przez Prusy wojskom rosyjskim
- Oblężenie Warszawy
Rozwiązanie 2:
Przebieg powstania listopadowego (1830 - 1831):
- 29/30 listopada 1830 r. - wybuch powstania. O godzinie 19:00 12 cywilnych konspiratorów ruszyło w kierunku Belwederu, aby pochwycić i zabić księcia Konstantego. W tym samym czasie grupa spiskowców zaatakowała Arsenał.
- 3 grudnia 1830 r. - Rada Administracyjna uznaję się za Rząd Tymczasowy.
- 5 grudnia 1830 r. - gen. Józef Chłopicki ogłasza się dyktatorem powstania.
- 10 grudnia 1830 r. - Do Petersburga wysłano delegację, na czele której stanęli książę Drucki - Lubecki oraz poseł Jan Jezierski. Delegacja żądała od cara Mikołaja I respektowania konstytucji, usunięcia wojsk rosyjskich z terenu Królestwa Polskiego i przyłączenia ziem zabranych do Królestwa.
- 18 grudnia 1830 r. - Zorganizowanie obrad sejmu, na którym uznano powstanie za narodowe.
- styczeń 1831 r. - Zrzeczenie się przez Chłopickiego funkcji dyktatora powstania.
- 25 stycznia 1831 r. - Sejm uchwalił akt detronizacji cara Mikołaja I.
- Luty 1831 r. - Na tereny Królestwa Polskiego wkracza armia rosyjska dowodzona przez feldmarszałka Iwana Dybicza.
- 14 lutego 1831 r. - Doszło do bitwy pod Stoczkiem.
- 17 lutego 1831 r. - Została stoczona bitwa pod Dobrem.
- 25 lutego 1831 r. - Doszło do decydującego starcia w bitwie pod Grochowem.
- marzec 1831 r. - wybuch powstania na Litwie.
- 31 marca 1831 r. - Stoczono bitwę pod Wawrem i Dębem Wielkim.
- 10 kwietnia 1831 r. - Doszło do bitwy pod Iganiami.
- 26 maja 1831 r. - Doszło do bitwy pod Ostrołęką, która zakończyła się klęską oddziałów polskich.
- 12 sierpnia 1831 r. - Jan Skrzynecki przestaje być dyktatorem powstania.
- 15 sierpnia 1831 r. - Mieszkańcy Warszawy tłumnie zaatakowali domniemanych winowajców klęski wojennej.
- wrzesień 1831 r. - Siły rosyjskie dowodzone przez feldmarszałka Iwana Paskiewicza zbliżały się do Warszawy.
- 6 września 1831 r. - Rosjanie rozpoczęli atak na Warszawę.
- 23 września 1831 r. - Odbyło się ostatnie posiedzenie sejmu, które zadecydowało o zawieszeniu powstania.
Zadanie 3
Rozwiązanie 1:
Skutki klęski powstania listopadowego dla mieszkańców Królestwa Polskiego, ziem zabranych i pozostałych zaborów:
- Uczestnicy powstania zostali skazani na karę wieloletniego więzienia lub ciężkie roboty.
- Wielu powstańców zostało pozbawionych majątków.
- Armia rosyjska na stałe stacjonowała w Królestwie Polskim.
- Do armii rosyjskiej wcielono polskich żołnierzy, których wysłano w głąb Rosji.
- Królestwo Polskie musiało zapłacić wysoką kontrybucję.
- Polacy zostali obciążeniu kosztami budowy Cytadeli, która spełniała rolę więzienia dla wrogów politycznych, spiskowców i rewolucjonistów.
- Car unieważnił konstytucję Królestwa Polskiego i wprowadził Statut Organiczny, na mocy którego polski sejm i armia przestały istnieć.
- Prześladowanie ludności polskiej za czasów rządów namiestnika Iwana Paskiewicza tzw. noc paskiewiczowska.
- W 1833 r. wprowadzono stan wojenny.
- Zlikwidowano polski podział administracyjny, który został zastąpiony modelem rosyjskim.
- Na ziemiach zabranych dokonywano masowych konfiskat posiadłości szlacheckich.
- Wiele rodzin z ziem zaboru rosyjskiego została zesłana na katorgę na Syberii.
- Zamknięto uniwersytet w Warszawie i Wilnie.
- Rozwiązano Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
- Duchowieństwo katolickie zostało podporządkowane władzy świeckiej.
- Zlikwidowano Kościół unicki.
- Uczestnicy powstania spoza zaboru rosyjskiego byli karani wieloletnim więzieniem lub konfiskatą majątków.
- W Wolnym Mieście Krakowie wprowadzono wojska trzech państw zaborczych.
Rozwiązanie 2:
Skutki powstania listopadowego:
- Zlikwidowano sejm oraz polską armię, służących w niej żołnierzy wcielono do carskiego wojska;
- Car Mikołaj I zniósł konstytucję Królestwa Polskiego oraz ograniczył jego autonomię;
- Uczestników niepodległościowego zrywu poddano surowym represjom: konfiskowano majątki, wtrącano do więzień, zsyłano na Syberię;
- Tysiące Polaków wyemigrowało z ojczyzny (tzw. Wielka Emigracja po powstaniu listopadowym);
- Byłych podoficerów i szeregowców wojsk polskich wcielono do armii rosyjskiej na 25-letnią służbę w najdalszych i najbardziej niebezpiecznych zakątkach carskiego imperium;
- Zlikwidowano polskie uniwersytety w Warszawie i Wilnie;
- Wzniesiono Cytadelę Warszawską - więzienie i twierdzę, w której wykonywano wyroki śmierci na wielu pokoleniach polskich działaczy niepodległościowych.