Zadanie 1
Rozwiązanie 1:
Przyczyny, które wpłynęły na ograniczenie zasięgu powstania w 1846 r.:
- Aresztowanie części spiskowców w zaborze pruskim, w tym również uznawanego za przyszłego przywódcę powstania Ludwika Mierosławskiego.
- W zaborze rosyjskim władze równocześnie rozbiły spisek na Litwie. Część spiskowców została skazana na karę wieloletniego więzienia lub katorgę.
- Wybuch rabacji galicyjskiej, czyli zrywu chłopów, który był wymierzony w szlachtę.
Rozwiązanie 2:
Przyczyny, które ograniczyły zasięg powstania krakowskiego:
- Wybuch rabacji galicyjskiej;
- Wykrycie planów wzniecenia trójzaborowego powstania przez władze pruskie. Doprowadziło to do aresztowania spiskowców.
- Polacy z Królestwa Polskiego wciąż pamiętali okrucieństwo rosyjskie po upadku powstania listopadowego.
Zadanie 2
Rozwiązanie 1:
Przebieg powstania krakowskiego i rabacji galicyjskiej:
-
21/22 luty 1846 r. - wybuch powstania w Rzeczpospolitej Krakowskiej.
-
22 luty - wycofanie się wojsk austriackich z Krakowa.
-
22 luty - powstanie Rządu Narodowego (Jan Tyssowski, Ludwik Gorzkowski, Aleksander Grzegorzewski), który ogłosił "Manifest do narodu polskiego" zapowiadający likwidację różnic stanowych, uwłaszczenie chłopów oraz opiekę socjalną.
-
23/24 luty - dyktatorem powstania ogłosił się Jan Tyssowski.
-
24 luty - przybycie do Krakowa Edwarda Dembowskiego, który został sekretarzem Tyssowskiego i najaktywniejszym z przywódców powstania.
-
26 luty - rozbicie oddziałów powstańczych pod Gdowem.
- Bezskuteczne zabieganie powstańców o poparcie wśród chłopów, wystąpienia chłopów przeciw szlachcie w Galicji - tzw. rabacja galicyjska pod dowództwem Jakuba Szeli.
-
27 luty - procesja pod dowództwem Edwarda Dembowskiego do Podgórza (będącego wówczas przedmieściem Krakowa) w celu powstrzymania zbliżających się wojsk austriackich i idących z nimi chłopów polskich. Śmierć Edwarda Dembowskiego.
-
3 marca - przywódcy powstania wraz z wojskiem opuścili Kraków.
-
4 marca - kapitulacja Krakowa.
Rozwiązanie 2:
Powstanie 1846 r. wybuchło w Krakowie i części Galicji, ponieważ pruskie władze aresztowały przywódców spisku planujących wywołanie trójzaborowego powstania. Do więzienia trafił wówczas Ludwik Mierosławski (przewidziany na przywódcę powstania). Pierwotnie planowano, że rebelia rozpocznie się w zaborze austriackim i pruskim, a następnie ogarnie zabór rosyjski.
- W nocy z 20 na 21 II 1846 r. spiskowcom udało się opanować obszar Wolnego Miasta Krakowa.
-
22 II - proklamowano powstanie Rządu Narodowego i wydano manifest wzywający wszystkie warstwy narodu polskiego do walki o wolność.
Powstanie rozszerzyło się na obszary Galicji, graniczące z Krakowem.
-
27 II - Edward Dembowski zorganizował procesję, która pomimo religijnego charakteru została ostrzelana przez Austriaków.
-
4 III 1846 r. - pozbawione wsparcia powstanie krakowskie - upadło. Trwało 10 dni.
Rabacja galicyjska - przebieg:
- 19 lutego 1946 r. - rozpoczęcie rabacji galicyjskiej
- niszczenie dworów szlacheckich przez gromady chłopów
- zabijanie szlachciców przez chłopów
- stłumienie rabacji pod koniec marca 1946 r.
Zadanie 3
Przykładowe rozwiązanie zadania!
Rozwiązanie 1:
Przebieg Wiosny Ludów na ziemiach polskich.
Wiosna Ludów w Wielkopolsce:
Przebieg:
-
20 marca 1848 r. w Poznaniu został utworzony Komitet Narodowy, którego przedstawiciele zwrócili się do pruskiego króla z prośbą o spolszczenie administracji oraz utworzenie polskich oddziałów. Obiecano im też, iż w związku z reorganizacją Wielkiego Księstwa Poznańskiego rozszerzone zostaną prawa Polaków. Równocześnie jednak władze pruskie szykowały się potajemnie do zażegnania siłą ruchów Polaków na rzecz odzyskania autonomii.
- Liczba polskich oddziałów, którymi miał dowodzić Ludwik Mierosławski, powiększała się, a sytuacja stawała się coraz bardziej napięta. Obustronne dążenie do zażegnania konfliktu doprowadziło do podpisania ugody w Jarosławcu (11 kwietnia 1848 r.), na mocy której zalegalizowano istnienie czterech polskich obozów wojskowych oraz ustalono, że administracja w całym Księstwie przejdzie w ręce Polaków.
- Mimo to władze pruskie nie dotrzymały swych zobowiązań i wciąż zmniejszały teren mający podlegać polskiej administracji, a ponadto szykowały się do zbrojnej interwencji.
- Kiedy 29 kwietnia Prusacy zaatakowali obóz w Książu - Ludwik Mierosławski grupując powstańców z pozostałych obozów, odpowiedział walką. Pokonał wojska pruskie pod Miłosławiem (30 kwietnia) oraz Sokołowem (2 maja). Nie powiodły się próby wywołania powstania ludowego. Doszło do rozprężenia w wojsku powstańczym, a 6 maja Miłosławski złożył dowództwo. Trzy dni później w Bardo pod Wrześnią Polacy podpisali kapitulację.
Wiosna Ludów w Galicji:
Przebieg:
- Podobnie jak w przypadku ziem zaboru pruskiego, początkowo władze pozytywnie odnosiły się do ideii autonomii. Ostatecznie jednak obietnicy tej nie zrealizowano.
-
26 kwietnia 1848 r. - do buntującego się Krakowa wkroczyły wojska austriackie. Kilka dni wcześniej - gubernator Galicji - Franz von Stadion ogłosił uwłaszczenie chłopów, uprzedzając analogiczny krok planowany przez Polaków.
- Z punktu widzenia zaborcy to posunięcie było bardzo korzystne, ponieważ zwiększało zaufanie chłopów do cesarza i oddalało wizję kolejnego powstania zbrojnego przeciwko Austriakom.
Rozwiązanie 2:
Królestwo Polskie
W Królestwie Kongresowym nie doszło do żadnych wystąpień. Istniejące na tym obszarze organizacje spiskowe nie podjęły żadnej akcji zbrojnej. W tym czasie w Kongresówce stacjonowało kilkaset tysięcy rosyjskich żołnierzy.
Ziemie zaboru rosyjskiego
W zaborze rosyjskim rozwinięcie jakiejkolwiek działalności nie było możliwe wskutek trwającej od upadku powstania listopadowego "nocy paskiewiczowskiej".