Zadanie 1

Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania własnej odpowiedzi.

Rozwiązanie 1:

Powstanie listopadowe było wspaniałym zrywem narodowowyzwoleńczym, jednak Polacy nie mieli szans na zwycięstwo w starciu z największą potęgą militarną ówczesnej Europy.

W 1830 r. armia rosyjska liczyła 400 tys. żołnierzy, podczas gdy Królestwo Polskie dysponowało zaledwie - 27 tys. armią. W kadrach dowódczych brakowało wiary w wygraną, unikano akcji zaczepnych oraz zbrojnej konfrontacji z wrogiem. Ponadto Prusy i Austria były gotowe w każdej chwili wesprzeć Rosję.

Przewaga militarna wroga była miażdżąca, a społeczeństwo podzielone. Za powstaniem opowiadali się ubożsi mieszkańcy miast, wojsko, młodzi oficerowie, studenci oraz inteligencja. Przeciwko byli polscy politycy i oficerowie wyżsi rangą. Brakowało programu reform.

Nie wydano aktu uwłaszczenia chłopów, dlatego nie pozyskano ich do walki. Mieszkańcy wsi nie chcieli narażać życia "w interesie szlachty" i jej państwa.

Rozwiązanie 2:

Nawet gdyby warunki wymienione przez Jerzego Łojka zostały spełnione to i tak powstanie listopadowe nie miałoby szans powodzenia. Wynikało to z przewagi wojskowej Rosji, ale także braku wsparcia międzynarodowego oraz otoczenia przez wrogów, bo Prusy i Austria sprzyjały Rosji.


Zadanie 2

Rozwiązanie 1:

Przyczyny klęski powstania listopadowego (1830 - 1831 r.)

Rozwiązanie 2:

Przyczyny upadku powstania:


Zadanie 1

Rozwiązanie 1:

Wystąpienia niepodległościowe w latach 1815-1848:

- zabór rosyjski 

- zabór pruski 

- zabór austriacki 

Rozwiązanie 2:

Wystąpienia niepodległościowe w latach 1815-1848:

a) zabór rosyjski

- powstanie listopadowe 

b) zabór austriacki 

- rabacja galicyjska

- powstanie krakowskie 

- wystąpienia w ramach Wiosny Ludów

c) zabór pruski 

- powstanie listopadowe (w mniejszym wymiarze niż w zaborze rosyjskim) 

- wystąpienia w ramach Wiosny Ludów 


Zadanie 2

Rozwiązanie 1:

Rzeczpospolita krakowska (1815 -1846)

W wyniku obrad Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku powstało Wolne Miasto Kraków zwane także Rzeczpospolitą Krakowską. W sprawach polityki zagranicznej  pozostawała pod zwierzchnością trzech krajów zaborczych: Rosji, Austrii i Prus. W kwestiach wewnętrznych posiadała autonomię. Władzę wykonawczą sprawował 12 osobowy Senat Rządzący, w skład którego wchodzili przedstawiciele Uniwersytetu Jagiellońskiego i państw opiekuńczych. Władzę ustawodawczą sprawowało Zgromadzenie Reprezentantów , jednak ich decyzje mogły być wetowane przez przedstawicieli państw zaborczych.

Na skutek sporów wewnętrznych większość władzy została przejęta przez Austrię, Rosję oraz Prusy. W czasie panowania powstania listopadowego Wolne Miasto Kraków  stanowiło główny ośrodek pomocy dla walczących powstańców. Dopiero klęska powstania przyczyniła się do pogorszenia sytuacji politycznej w Krakowie.

Decyzją trzech zaborców została oktrojowana( narzucona) nowa konstytucja, która ograniczała do minimum wpływ obywateli krakowskich na władzę. Odebrano wówczas miastu prawo do wolnego handlu. W latach 1836-1846 Kraków był okupowany przez wojska austriackie.

Kres istnienia Rzeczpospolitej krakowskiej nastąpił pod wpływem klęski powstania krakowskiego zorganizowanego w 1846 r. Wówczas obszar ten został całkowicie włączony w granice Cesarstwa Austriackiego.

Rozwiązanie 2:

- Kraków po 1815 r. stał się jednym z głównych ośrodków polskiej kultury i nauki

- nastąpił rozwój szkolnictwa: funkcjonowały szkoły elementarne i średnie, wprowadzono obowiązek szkolny, zwierzchnictwo nad szkolnictwem sprawował uniwersytet 

- na Uniwersytecie w czasach funkcjonowania Rzeczpospolitej Krakowskiej wykładali tacy naukowcy jak Jerzy Samuel Bandtkie oraz Karol Hube 

- w 1818 roku powstała przy uniwersytecie Szkoła Malarska

- życie naukowe poza uniwersytetem skupiało się w założonym w 1815 roku Towarzystwie Naukowym Krakowskim

- do rozwoju kultury doszło po klęsce powstania listopadowego w 1831 r., mimo zaostrzenia cenzury 

Kraków jako miasto był obiektem dumy narodowej Polaków. W znacznym stopniu wpływał na podtrzymanie polskości. Działo się tak, ponieważ w pamięci Polaków wiązał się z wieloma ważnymi dla narodu polskiego wydarzeniami. Jego rangę podkreślały także wydarzenia z I połowy XIX wieku. Mowa m.in. o złożeniu na Wawelu zwłok Kościuszki w 1818 r. i Poniatowskiego w 1817 r. Ponadto w latach 1820-1823 został usypany kopiec Kościuszki - siły, trwałości i odwagi Polaków. 


Zadanie 3

Rozwiązanie 1:

Opozycja w Królestwie Polskim w latach 1815 - 1830
Legalna Nielegalna
  • Kaliszanie (grupa posłów w województwa kaliskiego). Na ich czele stali bracia -Wincenty i Bonawentura Niemojowscy

Swój sprzeciw wobec działań cara wyrażali w czasie obrad sejmu, gdzie zgłaszali otwarte protesty oraz blokowali propozycje zmian w prawie karnym. Ponadto krytykowali politykę cara zmierzającą do wielkich ograniczeń dla autonomii Królestwa Polskiego. Z czasem aktywność środowisk opozycyjnych została utrudniona przez władze rosyjskie. 

  • Wolnomularstwo Narodowe - zostało rozwiązane w 1820 r. wskutek zagrożenia aresztowaniem jego członków. Rok później Łukasiński utworzył Towarzystwo Patriotyczne.
  • Towarzystwo Filomatów - założone z inicjatywy Tomasza Zana i Adama Mickiewicza.
  • Towarzystwo Filaretów - tajne stowarzyszenie patriotyczne młodzieży wileńskiej, założone przez Filomatów, działające w latach 1820–1823.
  • Sprzysiężenie Podchorążych - tajna organizacja działająca w konspiracji. Został utworzona w 1828 r. w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie. Jej głównym celem była walka o niepodległość Polski. Na czele Sprzysiężenia Podchorążych stanął podporucznik Piotr Wysocki.

Opozycja nielegalna skupiła się na zbieraniu i organizowaniu sił, aby wywołać ogólnopolskie powstanie, które umożliwiłoby odtworzenie państwa polskiego. Niektóre stowarzyszenia jak np. filomaci lub filareci dążyli do podtrzymywania ducha narodowego i zadbania o rozwój tożsamości narodowej wśród ludności polskiej. 

Rozwiązanie 2:

Aby zakończyć działalność kaliszan, car prze kolejne 5 lat nie zwoływał obrad sejmu. Ponadto na przywódców ugrupowania - nałożono domowy areszt. 

Zanim legalne stowarzyszenia zdołały rozwinąć swoją działalność - zostały stłamszone przez carat.

W stowarzyszeniach nielegalnych szczególną aktywność przejawiała młodzież oraz wojskowi. Celem tych organizacji (Wolnomularstwo NarodoweTowarzystwo PatriotyczneTowarzystwo FilomatówTowarzystwo FilaretówSprzysiężenie Podchorążych) była walka o odzyskanie przez Polskę niepodległości, odbudowa Rzeczypospolitej w granicach przedrozbiorowych, prowadzenie działalności samokształceniowej oraz opracowanie planu powstania zbrojnego (Sprzysiężenie Podchorążych). 

Towarzystwo Patriotyczne oraz organizacje studenckie w Wilnie zostały rozbite przez Rosjan. 

Walerian Łukasiński został uwięziony (w rosyjskim więzieniu spędził 46 lat i tam zmarł), a wileńskich studentów (m.in. Adama Mickiewicza) wywieziono w głąb Rosji).


Zadanie 4

Rozwiązanie 1:

Noc paskiewiczowska - termin określający represje wobec Polaków po upadku powstania listopadowego w 1831 r. Został tworzony od nazwiska namiestnika rządzącego Królestwem Polskim feldmarszałka Iwana Paskiewicza.

Rozwiązanie 2:

Termin "noc paskiewiczowska", oznaczający represje wobec Polaków po upadku powstania listopadowego, został utworzony od nazwiska namiestnika rządzącego Królestwem Polskim.


Zadanie 5

Wydarzenia z dziejów Polski, które miały wpływ na kształt polskiego romantyzmu:

  1. Powstanie listopadowe (1830 - 1831);
  2. Noc paskiewiczowska;
  3. Wielka Emigracja;
  4. Powstanie krakowskie (1846);
  5. Wiosna Ludów (1848 - 1849);
  6. Powstanie styczniowe (1863-1864).

Zadanie 6

Rozwiązanie 1:

Organizacje spiskowe w:

a. zaborze pruskim:

b. zaborze austriackim

c. zaborze rosyjskim