Zadanie ma charakter indywidualny. Rozwiązanie zawiera wyłącznie wskazówki do sformułowania własnej odpowiedzi.
Rozwiązanie 1:
Powstanie listopadowe było wspaniałym zrywem narodowowyzwoleńczym, jednak Polacy nie mieli szans na zwycięstwo w starciu z największą potęgą militarną ówczesnej Europy.
W 1830 r. armia rosyjska liczyła 400 tys. żołnierzy, podczas gdy Królestwo Polskie dysponowało zaledwie - 27 tys. armią. W kadrach dowódczych brakowało wiary w wygraną, unikano akcji zaczepnych oraz zbrojnej konfrontacji z wrogiem. Ponadto Prusy i Austria były gotowe w każdej chwili wesprzeć Rosję.
Przewaga militarna wroga była miażdżąca, a społeczeństwo podzielone. Za powstaniem opowiadali się ubożsi mieszkańcy miast, wojsko, młodzi oficerowie, studenci oraz inteligencja. Przeciwko byli polscy politycy i oficerowie wyżsi rangą. Brakowało programu reform.
Nie wydano aktu uwłaszczenia chłopów, dlatego nie pozyskano ich do walki. Mieszkańcy wsi nie chcieli narażać życia "w interesie szlachty" i jej państwa.
Rozwiązanie 2:
Nawet gdyby warunki wymienione przez Jerzego Łojka zostały spełnione to i tak powstanie listopadowe nie miałoby szans powodzenia. Wynikało to z przewagi wojskowej Rosji, ale także braku wsparcia międzynarodowego oraz otoczenia przez wrogów, bo Prusy i Austria sprzyjały Rosji.
Rozwiązanie 1:
Przyczyny klęski powstania listopadowego (1830 - 1831 r.)
Rozwiązanie 2:
Przyczyny upadku powstania:
Rozwiązanie 1:
Wystąpienia niepodległościowe w latach 1815-1848:
- zabór rosyjski
- zabór pruski
- zabór austriacki
Rozwiązanie 2:
Wystąpienia niepodległościowe w latach 1815-1848:
a) zabór rosyjski
- powstanie listopadowe
b) zabór austriacki
- rabacja galicyjska
- powstanie krakowskie
- wystąpienia w ramach Wiosny Ludów
c) zabór pruski
- powstanie listopadowe (w mniejszym wymiarze niż w zaborze rosyjskim)
- wystąpienia w ramach Wiosny Ludów
Rozwiązanie 1:
Rzeczpospolita krakowska (1815 -1846)
W wyniku obrad Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku powstało Wolne Miasto Kraków zwane także Rzeczpospolitą Krakowską. W sprawach polityki zagranicznej pozostawała pod zwierzchnością trzech krajów zaborczych: Rosji, Austrii i Prus. W kwestiach wewnętrznych posiadała autonomię. Władzę wykonawczą sprawował 12 osobowy Senat Rządzący, w skład którego wchodzili przedstawiciele Uniwersytetu Jagiellońskiego i państw opiekuńczych. Władzę ustawodawczą sprawowało Zgromadzenie Reprezentantów , jednak ich decyzje mogły być wetowane przez przedstawicieli państw zaborczych.
Na skutek sporów wewnętrznych większość władzy została przejęta przez Austrię, Rosję oraz Prusy. W czasie panowania powstania listopadowego Wolne Miasto Kraków stanowiło główny ośrodek pomocy dla walczących powstańców. Dopiero klęska powstania przyczyniła się do pogorszenia sytuacji politycznej w Krakowie.
Decyzją trzech zaborców została oktrojowana( narzucona) nowa konstytucja, która ograniczała do minimum wpływ obywateli krakowskich na władzę. Odebrano wówczas miastu prawo do wolnego handlu. W latach 1836-1846 Kraków był okupowany przez wojska austriackie.
Kres istnienia Rzeczpospolitej krakowskiej nastąpił pod wpływem klęski powstania krakowskiego zorganizowanego w 1846 r. Wówczas obszar ten został całkowicie włączony w granice Cesarstwa Austriackiego.
Rozwiązanie 2:
- Kraków po 1815 r. stał się jednym z głównych ośrodków polskiej kultury i nauki
- nastąpił rozwój szkolnictwa: funkcjonowały szkoły elementarne i średnie, wprowadzono obowiązek szkolny, zwierzchnictwo nad szkolnictwem sprawował uniwersytet
- na Uniwersytecie w czasach funkcjonowania Rzeczpospolitej Krakowskiej wykładali tacy naukowcy jak Jerzy Samuel Bandtkie oraz Karol Hube
- w 1818 roku powstała przy uniwersytecie Szkoła Malarska
- życie naukowe poza uniwersytetem skupiało się w założonym w 1815 roku Towarzystwie Naukowym Krakowskim
- do rozwoju kultury doszło po klęsce powstania listopadowego w 1831 r., mimo zaostrzenia cenzury
Kraków jako miasto był obiektem dumy narodowej Polaków. W znacznym stopniu wpływał na podtrzymanie polskości. Działo się tak, ponieważ w pamięci Polaków wiązał się z wieloma ważnymi dla narodu polskiego wydarzeniami. Jego rangę podkreślały także wydarzenia z I połowy XIX wieku. Mowa m.in. o złożeniu na Wawelu zwłok Kościuszki w 1818 r. i Poniatowskiego w 1817 r. Ponadto w latach 1820-1823 został usypany kopiec Kościuszki - siły, trwałości i odwagi Polaków.
Rozwiązanie 1:
| Opozycja w Królestwie Polskim w latach 1815 - 1830 | |
| Legalna | Nielegalna |
Swój sprzeciw wobec działań cara wyrażali w czasie obrad sejmu, gdzie zgłaszali otwarte protesty oraz blokowali propozycje zmian w prawie karnym. Ponadto krytykowali politykę cara zmierzającą do wielkich ograniczeń dla autonomii Królestwa Polskiego. Z czasem aktywność środowisk opozycyjnych została utrudniona przez władze rosyjskie. |
Opozycja nielegalna skupiła się na zbieraniu i organizowaniu sił, aby wywołać ogólnopolskie powstanie, które umożliwiłoby odtworzenie państwa polskiego. Niektóre stowarzyszenia jak np. filomaci lub filareci dążyli do podtrzymywania ducha narodowego i zadbania o rozwój tożsamości narodowej wśród ludności polskiej. |
Rozwiązanie 2:
Aby zakończyć działalność kaliszan, car prze kolejne 5 lat nie zwoływał obrad sejmu. Ponadto na przywódców ugrupowania - nałożono domowy areszt.
Zanim legalne stowarzyszenia zdołały rozwinąć swoją działalność - zostały stłamszone przez carat.
W stowarzyszeniach nielegalnych szczególną aktywność przejawiała młodzież oraz wojskowi. Celem tych organizacji (Wolnomularstwo Narodowe, Towarzystwo Patriotyczne, Towarzystwo Filomatów, Towarzystwo Filaretów, Sprzysiężenie Podchorążych) była walka o odzyskanie przez Polskę niepodległości, odbudowa Rzeczypospolitej w granicach przedrozbiorowych, prowadzenie działalności samokształceniowej oraz opracowanie planu powstania zbrojnego (Sprzysiężenie Podchorążych).
Towarzystwo Patriotyczne oraz organizacje studenckie w Wilnie zostały rozbite przez Rosjan.
Walerian Łukasiński został uwięziony (w rosyjskim więzieniu spędził 46 lat i tam zmarł), a wileńskich studentów (m.in. Adama Mickiewicza) wywieziono w głąb Rosji).
Rozwiązanie 1:
Noc paskiewiczowska - termin określający represje wobec Polaków po upadku powstania listopadowego w 1831 r. Został tworzony od nazwiska namiestnika rządzącego Królestwem Polskim feldmarszałka Iwana Paskiewicza.
Rozwiązanie 2:
Termin "noc paskiewiczowska", oznaczający represje wobec Polaków po upadku powstania listopadowego, został utworzony od nazwiska namiestnika rządzącego Królestwem Polskim.
Wydarzenia z dziejów Polski, które miały wpływ na kształt polskiego romantyzmu:
Rozwiązanie 1:
Organizacje spiskowe w:
a. zaborze pruskim:
b. zaborze austriackim
c. zaborze rosyjskim