1) Polscy oficerowie i przedstawiciele innych służb zostali zatrzymani i rozbrojeni przez Armię Czerwoną, która wkroczyła do Polski 17 września 1939 r. Następnie trafili do sowieckiej niewoli. 

2) Władza sowiecka była negatywnie nastawiona do polskich więźniów. Uważała ich za swoich wrogów, którzy darzą nienawiścią ustrój komunistyczni. Sowieci uważali, że najbardziej odpowiednią karą wobec polskich oficerów i przedstawicieli służb będzie rozstrzelanie. 

Polityka niemieckiego okupanta wobec polskiego społeczeństwa w latach 1939-1941:

• eksterminacja elit społeczeństwa polskiego, 
• grabież polskich majątków oraz odbieranie Polakom mienia prywatnego (domów, gospodarstw, dzieł sztuki, biżuterii, przedmiotów materialnych itp.), 
• wprowadzenie niemieckich nazw miejscowości, 
• upokarzanie Polaków poprzez np. pozbawianie ich praw obywatelskich, nakazanie kłaniania się Niemcom na ulicy oraz ustępowanie im pierwszeństwa, 
• bicie, więzienie, mordowanie niepokornych Polaków, 
• utrudniano korzystanie z opieki zdrowotnej, 
• likwidacja polskich instytucji administracyjnych, gospodarczych i sądowniczych, 
• stosowanie różnego rodzaju represji, 
• wywożenie Polaków na przymusowe prace do III Rzeszy, 
• organizowanie łapanek na ulicach miast, 
• pacyfikacja wsi, 
• odbieranie Polakom dzieci i wysyłanie ich do niemieckich rodzin, 
• organizowanie akcji przesiedleńczych i osadzanie na opuszczonych ziemiach niemieckich osadników, 
• publiczne egzekucje zakładników (przypadkowo aresztowanych osób),
• prześladowanie Kościoła katolickiego i innych duchownych, 
• niszczenie i grabież polskiej kultury, 
• niszczenie zabytków, gmachów publicznych, infrastruktury, 
• wykorzystywanie polskiej gospodarki do swoich celów wojennych, 
• zakładanie obozów koncentracyjnych,
• wprowadzenie godziny policyjnej,
• eksterminacja Żydów,
• stosowanie odpowiedzialności zbiorowej. 

Polityka sowieckiego okupanta wobec polskiego społeczeństwa w latach 1939-1941:

• wprowadzenie zakazu używania języka polskiego w urzędach,
• usunięcie polskich nazwy ulic,
• wprowadzenie własnych programów nauczania w szkolnictwie, 
• eksterminacja polskich elit, 
• deportacje wybranych grup ludności w głąb ZSRS, 
• całkowite podporządkowanie Polaków władzy komunistycznej, 
• stosowanie terroru, 
• paszportyzacja, 
• organizowanie masowych mordów, 
• przejęcie własność państwa polskiego i prywatnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie, 
• zwalczanie Kościoła katolickiego i innych związków wyznaniowych. 

Okupanci w pierwszej kolejności wyeliminowali polską inteligencję, ponieważ:

• poprzez zastraszenie i wyniszczenie elit chcieli podporządkować sobie naród polski, 
• elity intelektualne, wojskowe i polityczne były najbardziej prężnym i zaangażowanym elementem społecznym, 
• zależało im na pozbawieniu polskich przywódców - osób, które mogły poprowadzić i kontynuować walkę, 
• dążyli do likwidacji Polski raz na zawsze, 
• eksterminacja polskich warstw przywódczych miała kluczowe znaczenie dla planów germanizacji wschodnich terenów,
• dążyli do likwidacji polskiego dziedzictwa, kultury, języka itp. 

Przyczyny deportacji polskiej ludności w głąb III Rzeszy i ZSRS:

• niemieckie i sowieckie plany germanizacji i sowietyzacji ziem polskich, 
• zyskanie przestrzeni życiowej dla Niemców (Lebensraum) oraz osób narodowości ukraińskiej i rosyjskiej w miejsce deportowanych Polaków, 
• zyskanie osób wykonywujących ciężką i niewolniczą pracę, 
• chęć pozbycia się przez okupantów osób zagrażających ich pozycji i roli na okupowanych terenach (a zwłaszcza przedstawicieli służb), 
• stosowanie polityki terroru i przemocy, 
• realizowanie przez Niemców Generalnego Planu Wschodniego, 
• stosowanie przez Armię Czerwoną zasady zbiorowej odpowiedzialności, 
• polityka rozładowywania miast kresowych stosowana przez ZSRS, 
• minimalizowanie znaczenia żywiołu polskiego na terenach okupowanych.