Rozwiązanie 1:

Przykładowa odpowiedź: 

Przybywanie ludności przy jednoczesnym zmniejszaniu odsetka rolników doprowadził do wzrostu popytu na żywność i miało wpływ na jej wartość, a w dalszej konsekwencji na przeobrażenia w rolnictwie. W XVI wieku wystąpiło w Europie zjawisko szybkiego wzrostu cen, nazywane rewolucją cen lub nożycami cenowymi. Tendencja do większego wzrostu cen produktów rolnych niż artykułów rzemieślniczych. Zjawisko to powodowało, że zaczęła się poprawiać sytuacja materialna chłopów w Europie Zachodniej. Panom, od których dzierżawili ziemię, płacili stały czynsz, a jego wysokość była ustalona jeszcze przez ich przodków, a zatem po zmianie realiów gospodarczych - niezbyt wysoka. W wielkich gospodarstwach rolnych, dzierżawionych od arystokracji, zamożni użytkownicy wprowadzali nowoczesne techniki rolne, np. płodozmian i inwestowali w doskonalsze, żelazne narzędzia. Skutkiem rozwinięcia rolnictwa intensywnego był rozwój hodowli zwierząt i uprawy roślin przy zmniejszeniu zatrudnienia.

Rozwiązanie 2:

Wzrost popytu na żywność doprowadził do rozwinięcia się rolnictwa intensywnego na zachodzie Europy poprzez:

• Wprowadzenie stałych czynszów chłopom (tzw. oczynszowanie)
• Rozwój rolnictwa, w tym wprowadzenie płodozmianu
• inwestycje w rolnictwo, w tym w nowe maszyny rolne
• Rozwój hodowli owiec w Wielkiej Brytanii, kosztem produkcji zbóż
• Ze względu na nożyce cen, wywołane napływem ogromnej ilości złota i srebra, doszło do znacznego wzrostu cen żywności

Metody, którymi najczęściej posługiwano się we wschodniej Europie, aby zwiększyć zyski płynące z folwarków (pogrubione): 

- zakładanie nowych wsi 

- powiększanie areału upraw 

- ograniczanie wolności chłopów

- zwiększanie wymiaru pańszczyzny 

- wprowadzenie nowych metod upraw i narzędzi

- rozwijanie hodowli i wykorzystywanie nawozów 

Rozwiązanie 1:

a) Wielmoże i szlachta zanim zaczęli zajmować się hodowlą owiec administrowali posiadłości ziemskie, na których uprawiano zboża. 

b) Komasacja gruntów przez możnych powodowała, że ludność wiejska została pozbawiona ziemi, co skutkowało ich ubożeniem. Wzrost cen wełny skutkował wzrostem bezrobocia wśród robotników. 

c) Przykładowa odpowiedź: Podobieństwem było kumulowanie ziemi przez możnych, różne były skutki społeczne grodzenia i rozwoju gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. W Anglii chłopi emigrowali do miast, licząc na znalezienie zatrudnienia w warsztatach rzemieślniczych. W Europie Wschodniej chłopi zostali poddani refeudalizacji i musieli odrabiać pańszczyznę. 

Rozwiązanie 2:

a) 

Nim doszło do grodzenia szlachta czerpała dochody z uprawy i sprzedaży zbóż.

b) 

Grodzenie negatywnie wpłynęło na sytuacje mieszkańców wsi i miast. W związku z tym, że szlachta zajmowała ziemie pod pastwiska to chłopi tracili swoje gospodarstwa, przez co nie mieli źródła dochodu i zostali zmuszeni do emigracji do miasta. To doprowadziło do pogorszenia sytuacji w miastach, gdzie znalazło się wielu bardzo biednych robotników.

c)

Podobieństwem jest zdominowanie rolnictwa przez szlachtę, która zdobywała większość zysków z posiadania gruntów. Różnicą był ostateczny produkt i metoda. Angielscy rolnicy hodowali owce dla wełny oraz mleka owczego, natomiast w Rzeczpospolitej produkowano zboże na sprzedaż.