Zadanie 4

a) 

z Zachodu: wino.

ze Wschodu: sukna, płótna, kobierce, futra zwierzęce, metale szlachetne. 

z Azji: drogie kamienie i klejnoty, futra zwierzęce, słone ryby.

b) Autor ukazał skalę prowadzonego przez Gdańsk handlu zbożem poprzez wymienienie krajów (nawet odległych), do których trafia polski produkt oraz podanie ilości statków przybywających do portu. 

c) Według autora wymiana handlowa nie była korzystna, ponieważ luksusowe produkty sprowadzane do Rzeczypospolitej wyprowadzały z kraju pieniądze (świadczy o tym ostatnie zdanie tekstu źródłowego). 


Zadanie 5

Rozwiązanie 1:

Przykładowa odpowiedź: Tak, zastąpienie czynszów pieniężnych pańszczyzną było dla szlachty korzystne w latach nieurodzaju, ponieważ dostawałaby ona mniejsze wpływy ze względu na niższe dochody. Gdy nieurodzaj minął szlachta miała pewność, że praca rolna zostanie nadrobiona. W latach nieurodzaju pańszczyzna gwarantowała ciągłość pracy na roli. 

Rozwiązanie 2:

W czasach nieurodzaju zastąpienie czynszów pańszczyzną było dla szlachty korzystne. Gdyby wciąż otrzymywali procent urobku chłopskiego, to poprzez nieurodzaj ten zysk byłby bardzo niewielki. Dzięki pańszczyźnie natomiast mieli pewność, że praca zostanie wykonana i uda się w następnym roku poprawić sytuację ekonomiczną po ustaniu nieurodzaju.


Zadanie 6

Rozwiązanie 1:

Folwark - rodzaj wielkiego gospodarstwa rolnego lub rolno-hodowlanego, nastawionego na masową produkcję zboża przeznaczonego na zbyt, wykorzystującego pracę pańszczyźnianą chłopów.

Monopol propinacyjny - wyłączne prawo właściciela dóbr ziemskich do produkcji i sprzedaży piwa, gorzałki i miodu w obrębie jego dóbr oraz przywilej do sprowadzania tych wyrobów z innych miast i czerpania z tego tytułu dochodów. Sprzedaż pańskiego alkoholu odbywała się w karczmie pańskiej, w której obowiązywał zakaz sprzedaży obcego alkoholu.

Rozwiązanie 2:

Folwark był gospodarstwem należącym do szlachcica, w którym uprawiano zboże oraz hodowano bydło przeznaczone na sprzedaż. Centralne miejsce folwarku stanowił dwór w którym mieszkał szlachcic wraz z rodziną. Obok dworu umieszczano budynki przeznaczone dla służby dworskiej. Za dworem lokowano sad, ogród warzywny oraz pasiekę, z której pobierano miód. W skład zabudowań gospodarskich wchodziły: stajnia, stodoła oraz spichlerze w których przechowywano zboże. Ważnym miejscem szlacheckiego majątku był kościół, w którym w niedziele oraz święta gromadzili się wszyscy wierni. W obrębie gospodarstwa budowano również młyny, browary i karczmy.

Monopol propinacyjny to wyłączne prawo właściciela dóbr ziemskich do produkcji i sprzedaży trunków (piwa i gorzałki) poddanym chłopom zamieszkującym te dobra. Obejmował także obowiązek kupowania przez nich trunków w dworskiej karczmie.