Rozwiązanie 1:

porozumienie	co przewidywało porozumienie	na ile udało się zrealizować postanowienia
ugoda w Perejasławiu	poddanie Ukrainy władzy cara Rosji	pełne zrealizowane; ugoda była przyczyną wojny polsko-rosyjskiej w latach 1654-1667
traktat w Radnot	rozbiór Rzeczypospolitej	postanowienia niezrealizowane; przyczyną rozpoczęcie wojny szwedko-duńskiej (1657-1658) i klęska Rakoczego
unia w Hadziaczu	utworzenie Rzeczpospolitej Trojga Narodów	postanowienia nie weszły w życie ze względu na działania Rosji

Rozwiązanie 2:

Na mocy ugody w Perejasławiu (1654 r.) Ukraina miała stać się autonomiczną częścią państwa moskiewskiego, a Kozacy mieli zachować swoje przywileje oraz administrację, szybko okazało się jednak, ze zapis nie będzie respektowany przez Państwo Moskiewskie. Dla Rzeczpospolitej zrealizowanie tego układu oznaczało utratę znacznych połaci terytoriów na rzecz Rosji.

Traktat w Radnot został zawarty w 1656 r. w trakcie wojny polsko -szwedzkiej pomiędzy przedstawicielami króla Szwecji Karola X Gustawa i księcia Siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego. Głównym celem traktatu było nawiązanie sojuszu pomiędzy sygnatariuszami oraz podział Rzeczpospolitej na strefy wpływów. Zgodnie z postanowieniami Rzeczpospolita miała zostać podzielona między władcę Szwecji, Jerzego Rakoczego, Bohdana Chmielnickiego, Bogusława Radziwiłła a Fryderyka Wilhelma Hohenzollerna.

Unia hadziacka została zawarta w 1658 roku między Rzecząpospolitą Obojga Narodów a Kozackim Wojskiem Zaporoskim, reprezentowanym przez hetmana kozackiego Iwana Wyhowskiego. Przewidywała przekształcenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów w unię trzech równorzędnych podmiotów prawnych (państw): Korony, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Wielkiego Księstwa Ruskiego (utworzonego z województw kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego).

Zadanie 6

Rozwiązanie 1:

Przykładowa odpowiedź: Większe straty dla króla oraz państwa przyniósł rokosz Lubomirskiego (1665-1666), ponieważ przyczynił się do pogłębienia konfliktów społecznych, osłabienia autorytetu władzy monarszej oraz pozycji państwa na arenie międzynarodowej. Zorganizowany przeciwko królowi Janowi Kazimierzowi, zakończył się krwawą i bratobójczą bitwą pod Mątwami i zaprzepaścił szansę na reformę państwa.

Rozwiązanie 2:

kryterium	rokosz Lubomirskiego	rokosz Zebrzydowskiego
kiedy?	miał miejsce w latach 1665-1666	miał miejsce w latach 1606 - 1609
przyczyny	powodem zawiązania rokoszu była próba wzmocnienia władzy królewskiej przez króla Jana II Kazimierza Wazę plany króla przeprowadzenia elekcji *vivente rege* księcia francuskiego de Condé, zwanego Wielkim Kondeuszem.	Próba wzmocnienia władzy przez Zygmunta III Wazę Monarcha chciał, aby na sejmach rozpatrywano tylko sprawy istotne dla całego państwa, a obrady zawsze kończyły się podejmowaniem uchwał. Dążył do stworzenia silnej armii i wprowadzenia podatków, które nie wymagałyby każdorazowej zgody sejmu Panowie bracia obawiali się ograniczenia dotychczasowej wolności. Działania władcy odbierali jako próbę wprowadzenia absolutyzmu w państwie polsko - litewskim
przebieg	sprzeciw wobec tej elekcji zjednoczył magnaterię i szlachtę rokoszanie zrywali sejmy, przeszkadzali w działalności ustawodawczej wojska królewskie zostały rozbite najpierw pod Częstochową w 1665 r., potem pod Mątwami w 1666 r.	pomiędzy stronami konfliktu rozegrała się bitwa pod Guzowem (lipiec 1607 r.)
skutki	na mocy kompromisu zawartego w Łęgonicach (31 VII 1666 r.) - Lubomirski przeprosił króla Jana Kazimierza i miał się udać na wygnanie, utracił godności, ale odzyskał dobra dziedziczne stronnicy Lubomirskiego uzyskali amnestię, ale król raz jeszcze zobowiązał się nie dopuścić do elekcji nowego władcy za swojego życia. rokosz Lubomirskiego zakończył się, ale ani królewski dwór nie zaprzestał myśli o elekcji vivente rege, ani szlachta mu nie uwierzyła, że nie zechce do niej dążyć. nastroje opozycyjne wśród małopolskiej i wielkopolskiej szlachty przez długi czas pozostawały żywe rozgoryczony monarcha porzucił palny reformy państwa. Po śmierci królowej Ludwiki Marii (1667 r.) całkowicie zrezygnował z rządów w Rzeczypospolitej. W 1668 r. ogłosił całkowitą abdykację na sejmie, po czym udał się do Francji, gdzie zmarł w 1672 r.	rokoszanie ponieśli klęskę rokosz Zebrzydowskiego zakończył się ugodą - buntownicy ukorzyli się przed władcą, który zrezygnował ze swoich planów Mikołaj Zebrzydowski musiał przeprosić Zygmunta Wazę.

Zadanie 7

Rozwiązanie 1:

Oligarchia magnacka - określenie okresu dominacji magnatów w życiu politycznym Rzeczypospolitej. Trwała od stłumienia rokoszu Zebrzydowskiego do reform Sejmu Czteroletniego i upadku państwa (1606-1609 - 1788-1792/1795). Charakteryzowała się osłabieniem władzy monarszej, przewagą magnaterii nad szlachtą, rywalizacją koterii magnackich o dominację w państwie, decentralizacją władzy przy hegemonii rodów magnackich na poszczególnych obszarach państwa.

Liberum veto - wolne nie pozwalam; potoczna nazwa zasady funkcjonującej w Rzeczpospolitej, umożliwiającej zerwanie sejmu i unieważnienie jego uchwał przez jednego posła.

Rozwiązanie 2:

Oligarchia magnacka był to system rządów, charakterystyczny dla okresu Rzeczpospolitej XVI-XVIII wieku, w którym kluczową rolę w państwie odgrywała niewielka grupa bogatej szlachty, którą nazywano magnatami.

Liberum veto - (łac. wolne nie pozwalam) - potoczna nazwa funkcjonującego w XVII i XVIII-wiecznej Polsce prawa, pozwalającego każdemu posłowi na zerwanie obrad sejmu, jeśli nie zgadzał się z proponowaną ustawą, poprzez wzniesienie okrzyku: "liberum veto". Dochodziło wówczas do zerwania obrad sejmu i uznania za nieważne wszystkich dotychczasowych uchwał. A ponieważ to sejm decydował o najważniejszych sprawach państwa, walki magnackich koterii zmanipulowały Rzeczpospolitą. Stała się ona państwem, którym trudno było rządzić i którego trudno było bronić.

Zadanie 8

Rozwiązanie 1:

Jan III Sobieski zamierzał utworzyć własną dynastię. Jeszcze gdy piastował urząd hetmana, dbał o staranne wykształcenie swojego najstarszego syna - Jakuba. Gdy Sobieski został królem, podwoił starania o zapewnienie mu korony. Usiłował osadzić chłopca na tronie węgierskim. Propozycję tronu dla młodego Sobieskiego nadesłali walczący z Habsburgami powstańcy Imre Thököly’ego. Porozumienie nie doszło ostatecznie do skutku, bo polski król musiał zmienić sojusze i związać się z Austrią przeciwko Turkom. Sobieski próbował uzyskać dla swego syna jakieś udzielne księstwo na Mołdawii i Wołoszczyźnie. Stanowiłoby ono bazę do późniejszego objęcia tronu w Polsce przez Jakuba. Plany te jednak nie powiodły się. Król z typowo sarmacką zawziętością szukał innego sposobu na zwiększenie szans syna na tronie. Poza wywalczeniem mu księstewka za granicą (Oława), starał się też zmieniać polityczną optykę szlachty. Starał się np. o określenie Jakuba jako drugiej osoby w państwie, przed prymasem, a nawet o elekcję syna przed swoją śmiercią.

Rozwiązanie 2:

Sposoby na jakie Jan III Sobieski chciał zapewnić koronę swojemu synowi:

Zawiązanie sojuszu z Francją i odbicie Prus, z których utworzyłby księstwo na czele z synem Jakubem.
Osadzenie Jakuba na tronie węgierskim wykorzystując z antyhabsburskiego powstania.
Po zwrocie w stronę polityki habsburskiej starał się dla syna zdobyć panowanie w Hospodarstwie Mołdawskim i Wołoskim.
Posiadanie księstwa przez Jakuba sprawiłoby, że szlachta musiałaby wybrać go na króla po śmierci Jana Sobieskiego, aby nie utracić terenu zarządzanego przez królewicza.

Zadanie 9

Rozwiązanie 1:

a) Portrety trumienne były wykonywane w celu przymocowania go do trumny zmarłego szlachcica lub szlachcianki. Były charakterystycznym elementem kultury sarmackiej, wykorzystywanym w bogatym rytuale pogrzebowym. Miały upamiętniać zmarłych szlachciców i podkreślać ich splendor.

b) Przykładowa odpowiedź: Portrety trumienne stanowią wartość dla historyków oraz historyków sztuki, ponieważ przekazują cenne informacje o kulturze sarmackiej szlachty - ich zwyczajach pogrzebowych, modzie, ale również sposobie bycia. Pozwalają także poznać przodków z wyglądu, gdyż portrety trumienne były malowane w sposób realistyczny, bez upiększeń.

Rozwiązanie 2:

a) Portrety trumienne to realistyczne podobizny zmarłej osoby, które umieszczano na trumnie od strony głowy zmarłego. Miały zatem kształt nieregularnego sześciokąta. Malowane były zazwyczaj na kawałku blachy w nieco uproszczony sposób, ekspresywnie, z wyraziście podkreślonymi cechami charakterystycznymi. Ich wzrok był intensywny tak, by zebrani na pogrzebie żałobnicy mieli wrażenie, że zmarły wpatruje się w nich. Portret musiał być doskonale widoczny z odległości nawet kilkunastu metrów. Po uroczystości pogrzebowej podobizny wieszane były najczęściej w kościołach. Najstarszym zachowanym portretem trumiennym w Polsce jest wizerunek Stefana Batorego. Najsłynniejszy jest zaś portret Stanisława Woyszy.

b) Wartość portretów trumiennych dla historyków:

Wiedza na temat wyglądu i mody szlachty
Informacje o obyczajach i tradycjach szlachty
Poznanie przodków