Zadanie 1

Na sprawdzianie uczniowie musieli obliczyć, ile jest liczb czterocyfrowych o różnych cyfrach, które
należą do zbioru {0, 1, 2, 3, 4, 5}.


Uczeń I odpowiedział, że wynikiem jest:

Uzasadnienie: 

W zbiorze mamy 6 cyfr.
Cyfry w liczbie nie mogą się powtarzać.
Zatem pierwszą cyfrę możemy wybrać na 5 sposobów (pierwsza cyfrą nie może być 0), drugą cyfrę możemy
wybrać również na 5 sposobów, trzecią cyfrę na 4 sposoby, a czwartą cyfrę na 3 sposoby.

Wnioskujemy, że wszystkich liczb czterocyfrowych spełniających warunki zadania mamy łącznie:

co należało uzasadnić.


Uczeń II odpowiedział, że wynikiem jest:

Uzasadnienie:

W zbiorze mamy 6 cyfr.
Cyfry w liczbie nie mogą się powtarzać.
Od ilości ciągów czterowyrazowych złożonych z różnych cyfr z podanego zbioru (łącznie z ciągami,
które zaczynają się od 0) odejmujemy ilość ciągów czterowyrazowych złożonych z różnych cyfr, które
zaczynają się od 0.
Wszystkich ciągów czterowyrazowych mamy:

 

Ciągów, których pierwszym wyrazem jest 0 mamy łącznie:

 

Wnioskujemy, że wszystkich liczb czterocyfrowych spełniających warunki zadania mamy łącznie:

co należało uzasadnić.


Zadanie 2

Sprawdzamy, ile jest pięciocyfrowych liczb parzystych o różnych cyfrach, w których zapisie nie występuje cyfra 7.

Aby liczba była parzysta, to jej cyfra jedności musi być cyfrą parzystą, a więc cyfrą ze zbioru {0, 2, 4, 6, 8}.

Rozważamy dwa przypadki:

1)
Cyfrą jedności jest cyfra 0.
Wtedy cyfrę dziesiątek tysięcy wybieramy na 8 sposobów (jedna cyfra ze zbioru {1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9}), cyfrę tysięcy
na 7 sposobów, cyfrę setek na 6 sposobów, a cyfrę dziesiątek na 5 sposobów.

Takich liczb mamy łącznie: 8·7·6·5=1 680.

2)
Cyfrą jedności jest cyfra ze zbioru {2, 4, 6, 8}, więc wybieramy ja na 4 sposoby.
Wtedy cyfrę dziesiątek tysięcy wybieramy na 7 sposobów, cyfrę tysięcy na 7 sposobów, cyfrę setek na 6 sposobów, a cyfrę
dziesiątek na 5 sposobów.

Takich liczb mamy łącznie: 7·7·6·5·4=5 880.


Wnioskujemy, że pięciocyfrowych liczb parzystych o różnych cyfrach, w których zapisie nie występuje
cyfra mamy łącznie:

 



Sprawdzamy, ile jest sześciocyfrowych liczb parzystych o różnych cyfrach, w których zapisie nie występuje cyfra 7.

Aby liczba była parzysta, to jej cyfra jedności musi być cyfra parzysta, a więc cyfra ze zbioru {0, 2, 4, 6, 8}.

Rozważamy dwa przypadki:

1)
Cyfrą jedności jest cyfra 0.
Wtedy cyfrę setek tysięcy wybieramy na 8 sposobów (jedna cyfra ze zbioru {1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9}), cyfrę dziesiątek tysięcy
na 7 sposobów, cyfrę tysięcy na 6 sposobów, cyfrę setek na 5 sposobów, a cyfrę dziesiątek na 4 sposoby.

Takich liczb mamy łącznie: 8·7·6·5·4=6 720.

2)
Cyfrą jedności jest cyfra ze zbioru {2, 4, 6, 8}, więc wybieramy ją na 4 sposoby.
Wtedy cyfrę setek tysięcy wybieramy na 7 sposobów, cyfrę dziesiątek tysięcy na 7 sposobów, cyfrę tysięcy
na 6 sposobów, cyfrę setek na 5 sposobów, a cyfrę dziesiątek na 4 sposoby.

Takich liczb mamy łącznie: 7·7·6·5·4·4=23 520.


Wnioskujemy, że sześciocyfrowych liczb parzystych o różnych cyfrach, w których zapisie nie występuje
cyfra mamy łącznie:

 


Zadanie 3

Sprawdzamy, ile jest liczb czterocyfrowych, których cyfry należą do zbioru {0, 2, 4, 6, 8} i nie mogą się 
powtarzać, a ich suma jest większa od 12.

Aby suma cyfr w liczbie czterocyfrowej była większa od 12, to jej cyframi musza być: 

8, 4, 2, 0 lub 8, 6, 4, 2 lub 8, 6, 4, 0 lub 8, 6, 2, 0.

Rozważamy wszystkie możliwości:

1) Cyframi w liczbie są: 8, 4, 2, 0.

Wtedy cyfrę tysięcy wybieramy na 3 sposoby (nie może być nią 0), cyfrę setek wybieramy na 3 sposoby, cyfrę
dziesiątek na 2 sposoby, a cyfrę jedności na 1 sposób. Łącznie takich liczb mamy: 3·3·2·1=18.

2) Cyframi w liczbie są: 8, 6, 4, 2.

Wtedy cyfrę tysięcy wybieramy na 4 sposoby, cyfrę setek wybieramy na 3 sposoby, cyfrę
dziesiątek na 2 sposoby, a cyfrę jedności na 1 sposób. Łącznie takich liczb mamy: 4·3·2·1=24.

3) Cyframi w liczbie są: 8, 6, 4, 0.

Wtedy cyfrę tysięcy wybieramy na 3 sposoby (nie może być nią 0), cyfrę setek wybieramy na 3 sposoby, cyfrę
dziesiątek na 2 sposoby, a cyfrę jedności na 1 sposób. Łącznie takich liczb mamy: 3·3·2·1=18.

4) Cyframi w liczbie są: 8, 6, 2, 0.

Wtedy cyfrę tysięcy wybieramy na 3 sposoby (nie może być nią 0), cyfrę setek wybieramy na 3 sposoby, cyfrę
dziesiątek na 2 sposoby, a cyfrę jedności na 1 sposób. Łącznie takich liczb mamy: 3·3·2·1=18.


Wnioskujemy, że wszystkich liczb czterocyfrowych, których cyfry należą do zbioru {0, 2, 4, 6, 8} i nie mogą się 
powtarzać, a ich suma jest większa od 12 mamy: 18 + 24 + 18 + 18 = 78.


Zadanie 4

a)

Należy sprawdzić, ile jest wszystkich liczb, w których zapisie występują tylko cyfry 0, 1 i 2
oraz mają co najwyżej 4 cyfry.

Pamiętamy, że pierwszą cyfrą w zapisie liczby nie może być 0, więc pierwszą cyfrę wybieramy
na 2 sposoby. Natomiast pozostałe cyfry w liczbie wybieramy na 3 sposoby.

Wobec tego sprawdzamy, ile jest takich liczb:

Wnioskujemy, że liczb co najwyżej czterocyfrowych, spełniających warunki zadania mamy łącznie:

 


b)

Należy sprawdzić, ile jest wszystkich liczb, w których zapisie występują tylko cyfry 0, i
oraz mają co najwyżej 6 cyfr.

Pamiętamy, że pierwszą cyfrą w zapisie liczby nie może być 0, więc pierwszą cyfrę wybieramy
na 2 sposoby. Natomiast pozostałe cyfry w liczbie wybieramy na 3 sposoby.

Wobec tego sprawdzamy, ile jest takich liczb:

Wnioskujemy, że liczb co najwyżej pięciocyfrowych, spełniających warunki zadania mamy łącznie:

 


Zadanie 5

Z treści zadania wiemy, że w partii jest 40 monitorów w czym 4 uszkodzone, więc 36 nieuszkodzonych.


a)

Wybieramy 3 monitory. Sprawdzamy, na ile sposobów możemy dokonać wyboru, jeśli żaden z wybranych
monitorów nie był uszkodzony.

Wtedy z  36 nieuszkodzonych monitorów wybieramy 3 monitory, więc takich możliwości wyboru mamy:

 


b)

Wybieramy 3 monitory. Sprawdzamy, na ile sposobów możemy dokonać wyboru, jeśli co najwyżej jeden z wybranych
monitorów był uszkodzony.

Mamy więc dwie możliwe sytuacje:

1) Żaden monitor nie był uszkodzony (sytuacja z podpunktu a)).

Takich możliwości wyboru mamy: 7 140.

2) Jeden monitor był uszkodzony, a dwa nie były uszkodzone.

Wtedy z 36 nieuszkodzonych monitorów wybieramy 2 monitory, natomiast z 4 uszkodzonych wybieramy 1 monitor, 
więc takich możliwości wyboru mamy:

 

Wnioskujemy, że łącznie wszystkich wyborów monitorów w tej sytuacji mamy: 7 140 + 2 520 = 9 660.


Zadanie 6

Z treści zadania wiemy, że na parkingu stoi 10 samochodów tej samej marki.

4 samochody są czarne3 samochody są srebrne, a pozostałe - granatowe (3 samochody).


a)

Wybieramy 3 samochody. Sprawdzamy, na ile sposobów możemy dokonać wyboru, aby wszystkie 
wybrane samochody były w różnych kolorach.

Zatem wybieramy 1 czarny (na 4 sposoby), 1 srebrny (na 3 sposoby) i 1 granatowy (na 3 sposoby).
Wszystkich możliwych wyborów mamy:

 


b)

Wybieramy 3 samochody. Sprawdzamy, na ile sposobów możemy dokonać wyboru, aby wszystkie 
wybrane samochody były w tym samym kolorze.

Zatem wybieramy 3 czarne albo 3 srebrne albo 3 granatowe samochody.
Wszystkich możliwych wyborów mamy:

 


Zadanie 7

Rzucamy dwiema kostkami.
Liczbę wyrzuconych oczek na pierwszej kostce oznaczamy przez x, natomiast liczbę 
wyrzuconych oczek na drugiej kostce oznaczamy przez y.


a)

Sprawdzamy, ile jest możliwych wyników spełniających warunek: x < y lub x > y + 2.

Z diagramu odczytujemy, że warunek x < y spełnia łącznie  15 wyników rzutu (wyniki zapisane poniżej przekątnej diagramu).

Warunek x > y + 2 spełnia łącznie 6 wyników rzutu (wyniki zapisane na niebieskim tle w prawym górnym rogu diagramu).

Wnioskujemy, że wszystkich wyników spełniających warunek: x < y lub x > y + 2 jest 15 + 6 = 21


b)

Sprawdzamy, ile jest możliwych wyników spełniających warunek: x = y lub x ≥ y + 2.

Z diagramu odczytujemy, że warunek x = y spełnia łącznie 6 wyników rzutu (wyniki zapisane na przekątnej diagramu).

Warunek x ≥ y + 2 spełnia łącznie 6 + 4 = 10 wyników rzutu (31, 41, 51, 61, 42, 52, 62, 53, 63, 64).

Wnioskujemy, że wszystkich wyników spełniających warunek: x = y lub x ≥ y + 2 jest 6 + 10 = 16


c)

Sprawdzamy, ile jest możliwych wyników spełniających warunek: x + y ≤ 5 lub x + y = 10.

Z diagramu odczytujemy, że warunek x + y ≤ 5 spełnia łącznie 10 wyników rzutu (11, 21, 31, 41, 12, 22, 23, 31, 32, 14).

Warunek x + y = 10 spełniają łącznie 3 wyniki rzutu (64, 55, 46).

Wnioskujemy, że wszystkich wyników spełniających warunek: x + y ≤ 5 lub x + y = 10 jest 10 + 3 = 13