Oświecenie to według myśliciela zmiana stanu istoty ludzkiej. Wychodzi ona bowiem z niedojrzałości i zaczyna samodzielnie posługiwać się swym rozumem.
Myślowa niedojrzałość polega na tym, że człowiek nie posługuje się samodzielnie swym rozumem, lecz oddaje panowanie nad nim obcemu kierownictwu.
Filozof tłumaczy ten fakt lenistwem oraz tchórzostwem ludzi, którzy wolą pozostawać niedojrzali.
Kant zauważa, że człowiek nawet wyzwolony z dogmatów, nie potrafi wykorzystać zdobytej wolności - wydaje się być nadal skrępowany. Tylko nielicznym udaje się przezwyciężyć tę trudność. Większa jest natomiast możliwość oświecenia społeczeństwa.
Warunkiem oświecenia jest wyjście członków społeczeństwa z niedojrzałości oraz uzyskanie autonomii. Warunkiem dojrzałości jest zaś samodzielne posługiwanie się rozumem.
Przykładowo:
Oświecenie jest według Kanta zmianą stanu człowieka, poprowadzeniem go ku pożądanej dojrzałości. Pierwsze zdanie tekstu wyraża także myśl, że człowiek popadł w niedojrzałość, ale wyłącznie z własnej winy. Tym samym oświecenie wiąże się z rozwojem ogółu ludzi, poszerzeniem perspektywy.
Przykładowo:
"Opiekunami" mogą być osoby, które mają duży wpływ na społeczeństwo i cieszą się poważaniem. Stanowią więc autorytet, którego nikt nie próbuje podważyć. Mogą przybierać rolę przywódcy, nauczyciela lub też przewodnika duchowego.
Przykładowe wytłumaczenie:
"dogmaty i formułki" - ogólnie przyjęte zasady myślenia i postępowania; niepodważalne tradycje lub obyczaje;
"dzwoneczki błazeńskie wiecznie trwającej niedojrzałości" - człowiek, który nie myśli samodzielnie, oddaje kierownictwo komuś innemu budzi śmieszność, jest tylko błaznem;
Przykładowo:
Słowa Kanta mogą wynikać z przekonania, że rewolucja jest gwałtownym procesem. Nie zmienia on jednak sposobu myślenia ludzi, ponieważ wymaga to czasu oraz faktycznego zapomnienia o dogmatach. Ponadto rewolucja staje się źródłem kolejnych przesądów - sprawia to, że społeczeństwo znowu popada w niewolę.
Przykładowo:
Rozważania Kanta dotyczą przede wszystkim kwestii odejścia od dogmatów i przesądów, by samodzielnie korzystać ze swego rozumu. Misją ludzi oświecenia jest więc wyzbycie się krępujących ich więzów oraz odrzucenie "opiekunów", którzy wpływają na sposób myślenia ogółu. Pozwala to na zyskanie pełnej autonomii oraz właściwe wykorzystywanie możliwości ludzkiego rozumu, co wiąże się z osiągnięciem dojrzałości.