Przykładowe elementy brzydoty:
Elementy brzydoty pozwalają na przedstawienie rzeczywistości w krzywym zwierciadle, wyolbrzymienie pewnych zjawisk. Ponadto wiążą się ściśle z groteskowym charakterem dzieła oraz jego humorystycznym charakterem.
| wykrzyknienie, połączenie przyziemnego tematu z podniosłością | O cóż za wspaniała moc materii łajnotwóczej musiała się po niej przewalać we wnętrzu! |
| wyliczenie połączone z parodystycznym przekształceniem przysłów | [...] chował się przed deszczem pod rynnę, kuł żelazo, kiedy wystygło, myślał o niebieskich migdałach [...] |
| nadmierna szczegółowość | wyliczenie wszystkich czynności |
| patetyczny sposób wypowiedzi o sprawach przyziemnych | Ta swoboda wytworzyła we wszystkich szlachetne współzawodnictwo, aby uczynić to, co jednemu mogłoby być miłe. |
Cechy literatury popularnej:
Elementy wychowania, które stanowią parodię wzorów wychowawczych:
| Wyrażenia/przysłowia z tekstu | Oryginalne przysłowie/wyrażenie |
| chował się przed deszczem pod rynnę | wpaść z deszczu pod rynnę |
| kuł żelazo, kiedy wystygło | kuć żelazo, póki gorące |
| myślał o niebieskich migdałach | myśleć o niebieskich migdałach |
| mówił hop zanim przeskoczył | nie mów hop, póki nie przeskoczysz |
| mur przebijał głową | głową muru nie przebijesz |
| budował domy na piasku | budować zamki na piasku/lodzie |
| podkuwał żabom nogi | konia kują, żaba nogę podstawia |
| chwytał parę srok za ogon | trzymać dwie sroki za ogon |
| szukał wiatru po świecie | szukaj wiatru w polu |
| darowanemu koniowi zaglądał w zęby |
darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda |
| czekał aż mu pieczone gołąbki wpadną same do gąbki |
pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki |
| szukał dziur na całym | szukać dziury w całym |
W średniowieczu wykształciły się określone wzorce postępowania. Literatura parenetyczna szczególną uwagę poświęcała ideałowi świętego, rycerza oraz władcy. Ówczesne teksty przedstawiały sposób postępowania, który miał zachęcać do naśladowania pozytywnych zachowań bohaterów i doskonalenia siebie. Akapity 3. i 4. stanowią jednak satyryczne przedstawienie średniowiecznych wzorców. Przede wszystkim Telemici nie są skrępowani jakimikolwiek zasadami lub ograniczeniami. W przeciwieństwie do średniowiecznych ascetów nie umartwiają się, nie żyją w ubóstwie. Zamiast tego zasadą ich zakonu jest wyłącznie cieszenie się przyjemnościami życia: "[...] była tylko jedna zasada: Czyń, co się podoba", co ma pozytywny wpływ na ich moralność i rozwój intelektualny. Nadmiar ograniczeń jest więc traktowany jako niewola. Ponadto ta swoboda przyczynia się do pozytywnych relacji między Telemitami, tworzy poczucie wspólnoty. Satyryczny aspekt przetworzenia parenetycznych wzorców opiera się tym samym na odwróceniu surowych zasad i ascezy - przynosi to same korzyści. Okazuje się, że czerpanie przyjemności z życia doczesnego także może być sposobem na osiągnięcie ideału.
Mianem groteski określa się kategorię estetyczną. Polega ona na zderzeniu różnych porządków, estetyk, upodobaniu do tego, co osobliwe i przesadne. Groteskowa deformacja świata w dziele Rabelais'go ma związek z karnawalizacją występującą w ludowej kulturze. Pisarz przedstawia bowiem świat, w którym wszystko jest możliwe, zaś odwróceniu ulegają dotychczasowe zasady - podobne zjawisko występowało w czasie karnawału, kiedy bawiono się bez żadnych ograniczeń.
Kolokwializacja i wulgaryzacja języka sprawia, że staje się on interesujący dla szerokiego grona czytelników, ponieważ odwołuje się do znanej im rzeczywistości. W ten sposób dzieło Rabelais'go jest zrozumiałe dla odbiorców i atrakcyjne pod względem treści, ponieważ wyraża silne emocje (nie pozostawia obojętnym), cechuje się także dynamicznością. Staje się więc przystępne dla przeciętnego czytelnika.
gargantuiczny - wielki i bardzo żarłoczny, rubaszny
Przymiotnik ten powstał od imienia Gargantui. Był on synem olbrzymów i cechował się niepowstrzymanym apetytem oraz rubasznym zachowaniem: "[...] popijał, jedząc zupę, wyjadał zakalec z chleba, gryzł śmiejąc się, śmiał się, gryząc [...]".
Przykładowo:
wyrażenie swojej opinii - część indywidualna