Złoty żuk znaleziony przez bohaterów stał się motywacją do poszukiwania skarbu, gdyż za jego sprawą Legrand znalazł, a później rozszyfrował informacje zapisane na starym pergaminie.

Jupiter uważał, że chrząszcz jest "ze szczerego złota", ponieważ wskazywał na to żółty, metaliczny kolor owada. 

Bohater nie od razu zorientował się, że ma do czynienia z kryptogramem. Początkowo Legrand myślał, że to zwykły skrawek papieru, narysował nawet na nim żuka i planował wrzucić go do ogniska, jednak w ostatniej chwili coś przykuło uwagę bohatera, dlatego ukrył pergamin w biurku.

Legrand i Jupiter znaleźli pergamin podczas próby złapania złotego żuka. Najpierw William schwytał owada w ręce, jednak ten go ukąsił i uciekł, a kiedy razem z Jupiterem rozglądali się za materiałem, w który mogliby złapać żuka, odnaleźli świstek pergaminu.

Metoda wnioskowania dedukcyjnego Legranda:

a) punktem wyjścia rozumowania bohatera było określenie, że kryptogram został zaszyfrowany z języka angielskiego, a jako że w tym języku najczęściej powtarzającą się głoską jest "e", to znak "8" obecny w zaszyfrowanym tekście najczęściej będzie oznaczał literę "e";

b) Legrand swoje wnioski wysnuł na podstawie rysunku koźlęcia umieszczonego na pergaminie, w języku angielskim bowiem koźlę to kidd - tak samo jak nazwisko autora kryptogramu;

c) w kolejnym etapie deszyfracji bohater szukał powtarzającej się konfiguracji trzech znaków (ze znakiem "8" na końcu), które złożą się na najczęściej używany w języku angielskim wyraz, czyli the, to pozwoliło Legrandowi odszyfrować kolejne dwa znaki, a tym samym oznaczyć "kilka początków i zakończeń innych słów".

Przykładowe rozwiązanie:

Ugryzienia Legranda przez żuka znalezionego na wybrzeżu można interpretować jako przełomowy moment w życiu bohatera, kiedy to zapragnął odkryć tajemnice skarbu piratów.

Tytułowy bohater może być symbolem tajemnicy, ponieważ jego wygląd wzbudzał zdziwienie bohaterów. Żuk symbolizuje także: nowe życie, w przypadku Legranda wiąże się to ugryzieniem przez owada, w efekcie czego podjął decyzję o szukaniu skarbów; oraz bogactwo - za sprawą żuka, który zainicjował przygodę bohaterów, ostatecznie odnaleźli oni skarb.

Edgar Allan Poe zatytułował swój utwór "Złoty żuk", ponieważ to właśnie ten owad stał się bezpośrednią przyczyną podjęcia przez bohaterów próby odnalezienia ukrytego skarbu. Taki tytuł jest uzasadniony, gdyż wprowadza nastrój tajemniczości (wywołuje skojarzenia z egipskimi skarabeuszami), a tym samym zaciekawia czytelników.

Zgodnie z informacjami na stronie Szwedzkiego Instytutu Filmowego nagroda Złotego Żuka wzięła swoją nazwę od chrząszcza różanego. Jak tłumaczy pomysłodawca nagrody - Karl Axel Pehrson - "Chrząszcz różany lubi latać w letnim słońcu. Lśni jak pasek filmu, gdy przelatuje. Coś w jego zachowaniu i sposobie życia można porównać do filmu".