Etapy w uświadamianiu wolności:

1. niewiedza dotycząca istnienia ducha - ludy Wschodu nie zdawały sobie sprawy z istnienia wolności pojmowanej inaczej niż dzikość, samowola czy namiętność;
2. świadomość wolności, ale tylko u wybranych jednostek - Grecy i Rzymianie wiedzieli, że niektórzy ludzie są wolni, nie utożsamiali jednak wolności z przyrodzonym prawem człowieka;
3. świadomość wolności, która jest przynależna każdemu człowiekowi - taka świadomość pojawiła się wraz z przyjęciem chrześcijaństwa, choć sam proces uświadamiania (szczególnie przejście z gruntu religijnego na świecki) trwa nadal.

Postęp w dziejach ludzkości zdaniem Hegla zmierza do pełnego uświadomienia wolności wszystkim ludziom. Taki też jest cel "ducha świata" - dążenie do samoświadomości, przez co wszystko stanie się jednością.

Hegel w swoich rozważaniach historiozoficznych uznaje szczególną rolę wybitnych jednostek. Uważa, że ich szczegółowe cele, które realizowali, składały się cel "ducha świata". Filozof dostrzegł ich więź ze wspomnianym duchem, stąd dziejowi bohaterowie byli jednostkami wybitnymi, które miały swój wkład w realizację nadrzędnego celu, czyli osiągnięcia samoświadomości wszystkich ludzi.

Przykładowe rozwiązanie:

"Duch świata" stanowi nadrzędną zasadę , siłę porządkującą losy świata, które nie są bezcelowe i chaotyczne, a ewoluują we właściwym kierunku. Do osiągnięcia swojego celu "duch świata" wykorzystuje narody i wybitne jednostki, które w odpowiednim momencie dziejowym dokonują słusznych czynów. 

Przykładowe rozwiązanie:

Hegel twierdził, że los wielkich postaci historycznych nie był szczęśliwy, wynikało to najpewniej z ich ambicji i namiętności mniej lub bardziej uświadomionych - wszak realizowali oni wolę "ducha świata". Historia wybitnych jednostek nie jest tylko historią ich dokonań, ale warto zaznaczyć, że kryją się za nimi poświęcenia wielu zwykłych ludzi. Wystarczy przytoczyć chociażby zapędy imperialne Aleksandra Wielkiego, który podbił znaczną część świata, jednak kosztem setek żołnierzy ginących w jego imieniu. Zatem los ludzi pozostawał w rękach jednego człowieka, który wybierał niejednokrotnie między głosem sumienia a własnymi dążeniami. Co ważne, takie silne pragnienia i namiętności nie dają się łatwo zaspokoić, zatem wielcy żyli w poczuciu niespełnienia oraz ciągłego niedosytu, co odbierało im radość życia. Gnani ciągłą potrzebą osiągania coraz to wyższych celów ostatecznie kończyli w swoje życie przedwcześnie lub z rąk oponentów czy jednostek silniejszych.