Zadanie 1

Różewicz odwołał się do:


Zadanie 2

Zastosowane przez Różewicza epitety świadczą o ogromnym dystansie, jaki ma autor do romantycznego poety. Różewicz stwierdził, że Mickiewicz miał "odęte, pogardliwe" usta, "głos piskliwy", że "ze smorgońskim akcentem" mówił po francusku i "zastawił w lombardzie / srebrny zegarek", aby utrzymać rodzinę. Autor zdaje się szydzić z narodowego wieszcza i dyskredytować go.


Zadanie 3

Przykładowe rozwiązanie:

Z tekstu Tadeusza Różewicza "Nasz wieszcz Adam" wyłania się obraz zwykłego Mickiewicza pozbawionego legendarnej otoczki największego, polskiego poety. Autor "Ocalonego" przedstawił wieszcza, jako niczym niewyróżniającego się człowieka o przeciętnej urodzie, niepasującym do profety głosie i porywczym temperamencie. Różewicz odwołał się do wielu faktów z życia Mickiewicza, jednak przedstawił je w sposób szyderczy, deprecjonując zasługi poety. Zatem autor "Dziadów" był ubogi, działał dla sprawy polskiej, ostatecznie zmarł na cholerę i został pochowany na Wawelu obok swojego rywala - Słowackiego. Przywołanie tych elementów biograficznych pozbawione jest najmniejszego patosu czy uznania, to jedynie stwierdzenia, które mają wyśmiać romantyczny kult cierpienia, ofiary i śmierci.


Zadanie 4

Przykładowe rozwiązanie:

Osoba mówiąca w wierszu "Nasz wieszcz Adam" przypomina biografa romantycznego poety. Na życie Mickiewicza patrzy on z perspektywy czasu. Nie analizuje i nie ocenia dzieł poety, ale ukazuje szczegóły z jego życia, odzierając Mickiewicza ze sławy, w jaką był otoczony.


Zadanie 5

Przykładowe rozwiązanie:

Wiersz Tadeusza Różewicza nie jest satyrą na Adama Mickiewicza , lecz raczej podważa legendę otaczającą jego postać. Autor nie krytykuje twórczości wieszcza, ani nie wyśmiewa jego samego, a przedstawia go jako zwykłego człowieka, który ma swoje wady. Wymienia nieco kompromitujące fakty z życia Mickiewicza, przedstawia porywczego, ubogiego mężczyznę, który zastawia zegarek, by wyżywić rodzinę. Taki obraz Mickiewicza zaburza jego pojmowanie przez współczesnych, którzy uznają autora "Dziadów" za polskiego mistrza, najlepszego poetę, wieszcza narodowego.


Zadanie 6
Indywidualne
Zadanie 7

Przykładowe rozwiązanie:

Utwory Adama Mickiewicza
tytuł data powstania i forma gatunkowa bohaterowie motywy problemy konteksty
"Oda do młodości" 1820 r., oda apostrofa do młodości
  • motyw młodości i starości;
  • motyw lotu;
  • Utwór przedstawia ideały młodego pokolenia romantyków.
  • W chwili napisania ody Mickiewicz był członkiem Towarzystwa Filomatów - utwór jest pokłosiem ideałów Towarzystwa.
"Romantyczność" 1822 r., ballada Karusia, Starzec, narrator
  • motyw nieszczęśliwej miłość;
  • motyw obłąkania;
  • "Romantyczność" jest literackim manifestem polskiego romantyzmu, w którym wyraża się ówczesny światopogląd - wartościowanie wiary, intuicji zamiast racjonalnego poznawania świata.
  • Zanim powstała "Romantyczność" w polskim środowisku artystycznym burzę wywołał tekst Kazimierza Brudzińskiego, w którym emocjonalność była uznawana za cechę polskiego ducha narodowego.
  • Manifest Brudzińskiego wywołał polemikę z klasycystą, Janem Śniadeckim. "Romantyczność" jest głosem w tej dyskusji.
"Świteź" 1822 r., ballada Kobieta, Tuhan, żony i córki wojsk Tuhana
  • motyw winy i kary;
  • motyw natury;
  • Ballada "Świteź" wyraża przekonanie, że przyroda zachowuje pamięć o historii.
  • Inspirację do napisania ballady Mickiewicz zaczerpnął z ludowych podań.
"Lilije" 1822., ballada Pani, Pan, Pustelnik, Bracia
  • motyw morderstwa;
  • motyw winy i kary;
  • "Lilije" są wyrazem ludowego kodeksu moralnego, według którego zbrodnia zawsze zostanie ukarana.
  • Utwór jest oparty na historii z czasów panowania Bolesława Śmiałego.
"Niepewność" 1825 r., piosenka mężczyzna - podmiot liryczny i adresatka - kobieta
  • motyw miłości;
  • motyw przyjaźni;
  • "Niepewność" wyraża dylemat osoby mówiącej. Mężczyzna nie wie, czy kocha adresatkę, czy jedynie darzy ją przyjaźnią.
  • Utwór mógł powstać wskutek osobistych doświadczeń Mickiewicza, który w czasie pobytu na zesłaniu wdawał się w liczne romanse.
"Dobranoc" 1825 r., erotyk mężczyzna i kobieta
  • motyw miłości zmysłowej;
  • Wiersz traktuje o miłości zmysłowej. Wyróżnia się na tle pruderyjnych utworów epoki.
  • Utwór mógł powstać wskutek osobistych doświadczeń Mickiewicza, który w czasie pobytu na zesłaniu wdawał się w liczne romanse.
"Sonety krymskie" -> "Stepy akermańskie", "Burza" 1826 r., sonety podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym
  • motyw samotności;
  • motyw pielgrzyma;
  • motyw burzy;
  • Sonety wyrażają tęsknotę i zagubienie podmiotu lirycznego w obcych kulturowo miejscach.
  • "Sonety krymskie" są owocem wyprawy Mickiewicza na Półwysep Krymski.
"Sonety krymskie" -> "Bakczysaraj", "Bakczysaraj w nocy" 1826 r. sonety podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym
  • motyw natury;
  • Oglądanie ruin zamku chanów krymskich stało się dla Mickiewicza inspiracją do refleksji historiozoficznych.
  • "Sonety krymskie" są owocem wyprawy Mickiewicza na Półwysep Krymski.
"Sonety krymskie" -> "Ajudah" 1826 r. sonety podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym
  • motyw non omnis moriar;
  • Ostatni sonet z cyklu wyraża spokój i pogodzenie się wędrowca. W utworze zawarte są także spostrzeżenia na temat roli poezji.
  • "Sonety krymskie" są owocem wyprawy Mickiewicza na Półwysep Krymski.
  • Podróże odgrywały w romantyzmie ważną rolę - były źródłem inspiracji; pozwalały poznać zakamarki własnej psychiki; dawały wiedzę, a czasem były wynikiem konieczności (zesłanie).
"Liryki lozańskie" -> "Nad wodą wielką i czystą...", "Gdy tu mój trup...", "Snuć miłość..." "Polały się łzy..." 1829-1840 r., liryki  
  • motyw przemijania;
  • motyw duszy;
  • motyw miłości;
  • motyw łez.
  • Liryki są dowodem dojrzałej twórczości Mickiewicza, który zastanawia się w nich nad życiem człowieka, miłością czy dokonuje rozrachunku z przeszłością.
  • Mickiewicz przeżył w Lozannie spokojny czas (po okresie wileńsko-koweńskim), otrzymał pracę i zapewnił rodzinie finansową stabilizację.

Zadanie 8
Indywidualne