Różewicz odwołał się do:
Zastosowane przez Różewicza epitety świadczą o ogromnym dystansie, jaki ma autor do romantycznego poety. Różewicz stwierdził, że Mickiewicz miał "odęte, pogardliwe" usta, "głos piskliwy", że "ze smorgońskim akcentem" mówił po francusku i "zastawił w lombardzie / srebrny zegarek", aby utrzymać rodzinę. Autor zdaje się szydzić z narodowego wieszcza i dyskredytować go.
Przykładowe rozwiązanie:
Z tekstu Tadeusza Różewicza "Nasz wieszcz Adam" wyłania się obraz zwykłego Mickiewicza pozbawionego legendarnej otoczki największego, polskiego poety. Autor "Ocalonego" przedstawił wieszcza, jako niczym niewyróżniającego się człowieka o przeciętnej urodzie, niepasującym do profety głosie i porywczym temperamencie. Różewicz odwołał się do wielu faktów z życia Mickiewicza, jednak przedstawił je w sposób szyderczy, deprecjonując zasługi poety. Zatem autor "Dziadów" był ubogi, działał dla sprawy polskiej, ostatecznie zmarł na cholerę i został pochowany na Wawelu obok swojego rywala - Słowackiego. Przywołanie tych elementów biograficznych pozbawione jest najmniejszego patosu czy uznania, to jedynie stwierdzenia, które mają wyśmiać romantyczny kult cierpienia, ofiary i śmierci.
Przykładowe rozwiązanie:
Osoba mówiąca w wierszu "Nasz wieszcz Adam" przypomina biografa romantycznego poety. Na życie Mickiewicza patrzy on z perspektywy czasu. Nie analizuje i nie ocenia dzieł poety, ale ukazuje szczegóły z jego życia, odzierając Mickiewicza ze sławy, w jaką był otoczony.
Przykładowe rozwiązanie:
Wiersz Tadeusza Różewicza nie jest satyrą na Adama Mickiewicza , lecz raczej podważa legendę otaczającą jego postać. Autor nie krytykuje twórczości wieszcza, ani nie wyśmiewa jego samego, a przedstawia go jako zwykłego człowieka, który ma swoje wady. Wymienia nieco kompromitujące fakty z życia Mickiewicza, przedstawia porywczego, ubogiego mężczyznę, który zastawia zegarek, by wyżywić rodzinę. Taki obraz Mickiewicza zaburza jego pojmowanie przez współczesnych, którzy uznają autora "Dziadów" za polskiego mistrza, najlepszego poetę, wieszcza narodowego.
Przykładowe rozwiązanie:
| Utwory Adama Mickiewicza | |||||
| tytuł | data powstania i forma gatunkowa | bohaterowie | motywy | problemy | konteksty |
| "Oda do młodości" | 1820 r., oda | apostrofa do młodości |
|
|
|
| "Romantyczność" | 1822 r., ballada | Karusia, Starzec, narrator |
|
|
|
| "Świteź" | 1822 r., ballada | Kobieta, Tuhan, żony i córki wojsk Tuhana |
|
|
|
| "Lilije" | 1822., ballada | Pani, Pan, Pustelnik, Bracia |
|
|
|
| "Niepewność" | 1825 r., piosenka | mężczyzna - podmiot liryczny i adresatka - kobieta |
|
|
|
| "Dobranoc" | 1825 r., erotyk | mężczyzna i kobieta |
|
|
|
| "Sonety krymskie" -> "Stepy akermańskie", "Burza" | 1826 r., sonety | podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym |
|
|
|
| "Sonety krymskie" -> "Bakczysaraj", "Bakczysaraj w nocy" | 1826 r. sonety | podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym |
|
|
|
| "Sonety krymskie" -> "Ajudah" | 1826 r. sonety | podmiot liryczny - wędrowiec, pielgrzym |
|
|
|
| "Liryki lozańskie" -> "Nad wodą wielką i czystą...", "Gdy tu mój trup...", "Snuć miłość..." "Polały się łzy..." | 1829-1840 r., liryki |
|
|
|
|