Argumenty, jakimi Prezes uzasadnia swoją niezgodę na carobójstwo:

• zabicie cara jest spontaniczną i niedojrzałą decyzją;
• zbrodnia sprowadzi na Polaków boży gniew;
• zabicie cara wywoła konflikt, a Polacy nie posiadają armii.

Kontrargumenty Podchorążego:

• bohater jest zdeterminowany i nie zawaha się zabić cara;
• jego czyn będzie ofiarą, która ocali kraj;
• Podchorąży wyrzeka się sławy, mówi, że jego imię zostanie zapomniane.

Rozmowa Kordiana z Strachem i Imaginacją jest dialogiem pozornym, ponieważ "rozmówcy" głównego bohatera nie są rzeczywistymi postaciami, a przynależą do jego psychiki. Tuż przed zabójstwem cara w Kordianie rodzą się wątpliwości wyrażone przez wypowiedzi Strachu i Imaginacji. Bohaterowi wydaje się, że widzi orszak umarłych, lecz to wszystko jest wytworem jego wyobraźni. Strach każe mu wracać, zrezygnować z działania, które jest niemoralne, jednak mężczyzna kroczy dalej. Kiedy jest już przed sypialnią cara, słyszy dzwony. Ich dźwięk paraliżuje go i sprawia, że mdleje.
Dialog Kordiana wyraża jego wewnętrzny spór między dążeniami patriotycznymi a głosem sumienia. W tym konflikcie ostatecznie zwycięża sumienie.

Środki literackie, które służą oddaniu stanu ducha Kordiana:

• wykrzyknienia: "Jezus Maryja!";
• krótkie, urywane wypowiedzenia: "Trumny się kruszą, / Lecz tyle trumien! / Wejść muszą";
• niedopowiedzenia: "Pożarłbym teraz mowę stu tysiąca ludzi... / Jak w grobie głucho...";
• hiperbola: "Ktoś mi przez ucho / Do mózgu sztylet wbija..."
• pytania retoryczne: "Jaka barwa carskiej krwi?".

Doktor w scenie VI dramatu to szatan.

Postaci pojawiąjące się w scenie V są personifikacją przeżyć wewnętrznych bohatera. Strach i Imaginacja wyrażają obawy i wątpliwości Kordiana przed popełnieniem występku przeciwko moralności. Głosy jego sumienia powtarzają niejako argumenty Prezesa z pierwszego fragmentu, ponieważ wyraża się w nich obawa przed zdemaskowaniem oraz polityczne i moralne konsekwencje zabicia cara (trumny, wyrzuty sumienia). 

Przykładowe rozwiązanie:

Zachowanie Kordiana w Królewskim może być interpretowane jako wyraz wątpliwości moralnych. Wszak mężczyzna był niezwykle wrażliwym i uczuciowym człowiekiem. W imię idei patriotycznych postanowił poświęcić się i popełnić zbrodnię, na którą inni nie chcieli się zdobyć. W kluczowym momencie jednak doszło go głosu sumienie bohatera, co całkowicie normalnym zjawiskiem, nieobcym większości ludzi. Niejednokrotnie bowiem w chwili podjęcia ważnej decyzji człowiek waha się, analizuje, rozważa, co jest dla niego ważniejsze i jakie będą konsekwencje jego działań. W świadomości Kordiana ścierały się dwie przeciwstawne racje: moralność i miłość do ojczyzny, a zadanie w obliczu którego stanął było niezwykle trudne, stąd też absolutnie uzasadnione jest pojawienie się wątpliwości moralnych.