Uczestnicy dyskusji w "Gazecie Wyborczej" przyjmowali różne stanowiska wobec mitologii słowiańskiej: jedni podawali w wątpliwość jej istnienie w ogóle, uznając ją za wymysł pseudonaukowców; inni bagatelizowali jej wpływ na współczesną kulturę, oddając ukłon w stronę tradycji śródziemnomorskiej, a jeszcze inni wykazywali się rzetelną wiedzą na temat rodzimej mitologii i wymieniali wartościowe publikacje, z których można by uczyć mitologii słowiańskiej w szkole.

Autorka teksu - Maria Janion - przyznaje, że dyskusja rozbiła na niej duże wrażenie. Badaczka jednak stara się doszukać przyczyn takiego stosunku debatujących do mitologii.

Według autorki do naszych czasów nie przetrwały żadne źródła dokumentujące wiarę i legendy dawnych Słowian, ponieważ kronikarze, ale przede wszystkim misjonarze średniowieczni nie interesowali się wierzeniami ludów, które przyszło im nawracać na wiarę katolicką. 

Odmienna sytuacja Irlandii w V wieku polegała na tym, że ówcześni biskupi, zakonnicy i misjonarze nie wykorzeniali uparcie pogańskich wpływów i utrwalili na piśmie nie tylko dzieła kultury judeochrześcijańskiej, ale także rdzenną, staroirlandzką literaturę.

Romantycy mieli pozytywny stosunek do tradycji słowiańskiej , dążyli do jej odzyskania i zrekonstruowania. Dlatego otwarcie korzystali z tego, co do zaoferowania miał lud, czyli z podań, legend, baśni, widząc w nich pokłosie dawnych wierzeń i obyczajów Słowiańszczyzny przedchrześcijańskiej. Klasycy natomiast nie doszukiwali się odrębności własnej tradycji. Raczej sądzili, że została ona w dominujący sposób ukształtowana przez kulturę śródziemnomorską, a drobne, słowiańskie elementy w kulturze harmonijnie współistnieją z dziedzictwem starożytnych Grecji i Rzymu. 

Określenie "nowy mit początku" oznacza, że romantycy odtworzyli na nowo historię Słowiańszczny. Dokonali tego dzięki zwróceniu się w stronę rodzimych, ludowych podań, wierzeń i przesądów, tworząc niejako nową historię dotyczącą tradycji słowiańskiej.

Przykładowo:

Hasło "Do Europy - tak, ale razem z naszymi umarłymi" oznacza, że romantyzmie postęp i rozwój szedł w parze z szacunkiem do tradycji i pamięcią o własnych korzeniach i własnej tożsamości.

Przykładowe rozwiązanie:

Romantykom szczególnie zależało na powrocie do pogańskiej przeszłości Słowian, ponieważ pragnęli wzmocnić poczucie tożsamości narodowej, uświadomić Polaków, który nie mieli swojej ojczyzny, że są narodem z bogatą tradycją i kulturą. Rewitalizacja dawnych wierzeń miała udowodnić, że na polską kulturę miała wpływ nie tylko cywilizacja starożytnych Grecji i Rzymu, ale we współczesnej romantykom obyczajowości (szczególnie w folklorze) można dopatrzeć się rodzimych oddziaływań - niewyraźnych, zapomnianych, ale własnych, słowiańskich.

Epitet "niesamowity", którym Maria Janion opatrzyła Słowiańszczyznę, oznacza , że przedchrześcijańskie dzieje ludów zamieszkujących tereny współczesnej Polski są niecodzienne, wyróżniające się i nietypowe, ale także tajemnicze, ze względu na brak źródeł historycznych dotyczących Słowian.