Roza Weneda doznaje makabrycznej, katastroficznej wizji upadku Wenedów. Kobieta prorokuje, że za trzy dni dojdzie do potężnej bitwy: "Pół rycerzy od piorunów zginie, pół od miecza". Ona sama zostanie na płonących zgliszczach, gotowa pomścić każdego, kto, umierając, w nią wierzył.
Lilla Weneda, aby uratować ojca , gotowa jest złożyć śluby czystości przed obrazem Matki Boskiej.
Wypowiedź Rozy jest pełna dynamizmu , ekspresji i makabrycznych obrazów zagłady, śmierci i zniszczenia. Prorokini buduje krótkie wypowiedzenia, wśród których pojawiają się wykrzyknienia i pytania. Dominującą barwą jest czerwień, pojawiająca się w takich wyrazach jak krew, ogień czy lawa. Ma to związek także z symbolicznym znaczeniem imienia Roza, czyli róża. Ten kwiat, zwłaszcza czerwony kojarzy się z silnymi emocjami, w kontekście wypowiedzi bohaterki róża może łączyć się także z cierpieniem i zemstą. Roza Weneda jest zatem żądna krwi, opętana szaleństwem i chęcią zemsty. Symbolizuje gwałtowne, bezwzględne działanie okupione śmiercią.
Lilla Weneda jest całkowitym przeciwieństwem swojej siostry. Jest spokojna i opanowana, pełna pokory i gotowa do poświęceń. Do św. Gwalberta zwraca się z szacunkiem i uniżeniem. Nie złorzeczy i nie grozi, tylko kornie prosi o pomoc w uwolnieniu ojca. Z Lillą (lilią) kojarzy się biel - symbol dobroci, czystości i łagodności. Taka też jest tytułowa bohaterka dramatu Słowackiego - opanowana, pokorna, cnotliwa i prawa.
Słowa Rozy Wenedy, które stały się polskim przysłowiem: "Nie czas żałować róż, gdy płoną lasy" oznaczają, że nie należy martwić się o coś mniej istotnego, gdy poważna sprawa jest zagrożona. Tych słów współcześnie używa się w sytuacji, kiedy chce się zaznaczyć, że najpierw należy zająć się sprawami ważniejszymi, a mniej ważne odłożyć na potem.
Proroctwo "kości [...] wstaną i będą walczyć" a kontekście historii Polski wyraża ideę czynnej, niezachwianej walki o niepodległość. Zapoczątkowana przez poprzednie pokolenia misja stanie się udziałem kolejnych generacji Polaków, którzy równie heroicznie i ofiarnie będą walczyć o odzyskanie wolności.
Przykładowe rozwiązanie:
Święty Gwalbert jest misjonarzem nawracającym Słowian. Mimo że głosi prawdy wiary, to w sprawach świeckich jest całkowicie bezradny. Bohater nie potrafi rzeczywiście pomów Lilli Wenedzie, jedynym, do czego ją namawia, to do złożenia ślubów, choć skuteczność tego planu w wyzwoleniu Derwida wydaje się wątpliwa. Gwalbert odpowiedzialność za powodzenie misji składa na Maryję, mówiąc: "Teraz, dzieweczko, ona będzie z nami". Zatem rola misjonarza w opisanych wydarzeniach jest mało znacząca, chce on nawracać, jednak nie potrafi pomóc dziewczynie w imię litości i miłosierdzia.
Przykładowe rozwiązanie:
Lilla i Roza to najwyraźniej przeciwstawione sobie postacie w dramacie Słowackiego. Lilla jest łagodna i opanowana, zaś jej siostra przeklina, odprawia czary i wieszczy. Roza wie, że Wenedowie przegrają, jednak motywuje ich do walki, zaleca Harfiarzom, żeby grali pieśń, która pokrzepi lud. Prorokini widzi krwawą bitwę, jednak widzi także mściciela, którzy narodzi się z prochów poległych. Lilla natomiast troszczy się o swoją rodzinę, postanawia za wszelką cenę uratować ojca i braci, w tym celu chce złożyć śluby czystości. Krwawe proroctwa i plany Rozy mają przynieść Wenedą honorową śmierć na polu bitwy i perspektywę zemsty, a poświęcenie drugiej bohaterki ma skutkować świętością.
Wybór, która z sióstr przyjęła postawę dającą większą szansę na zwycięstwo, jest zadaniem indywidualnym.