Wykrzyknienia:
Pytania retoryczne:
Powyższe środki stylistyczne wzmacniają ekspresję wypowiedzi i zwracają uwagę czytelnika na prezentowane treści. Funkcją wykrzyknień i pytań retorycznych jest przypomnienie Grekom dawnych osiągnięć i zagrzanie ich do walki.
W pierwszym fragmencie "Giaura" poeta zwraca się do Grecji - "ojczyzny mężów nieśmiertelnej chwały". Kieruje do niej słowa pełne patosu, ale także pełne wyrzutu: "Wstań niewolniku podły...". Celem wypowiedzi poety jest zagrzanie Greków do walki oraz przypomnienie im dawnej potęgi ich ojczyzny.
Z drugiego fragmentu wyłania się tajemniczy, enigmatyczny portret tytułowego bohatera. Giaur jest dumny i pewny siebie ("Wygięty naprzód, na wiatr puścił wodze"). Narrator opisuje go jako młodego, bladego mężczyznę, na twarzy którego - pomimo postawnej sylwetki - malował się ból ("Tyś młody, blady, lecz namiętne bole / Gorzały długo na twym smagłym czole"). Spojrzenie Giaura było pełne złości i z jakichś przyczyn był niemile widziany wśród Turków. Pozostałe informacje dotyczące imienia bohatera, jego pochodzenia, losów życia są czytelnikowi nieznane - może się ich jedynie domyślać.
Giaur w przedśmiertnej spowiedzi przedstawia swoje życie targane wieloma emocjami, burzliwe, buntownicze, w którym radości przeplatały się ze smutkami. Bohater zarzuca spowiednikowi, że sam nie doświadczył tego, z czego spowiadają się pokutnicy. Przyznaje, że niejednokrotnie był porywczy ("Zawsze spokojność gnuśną pogardzałem"), jednak przed śmiercią wyzbył się już wszystkich pragnień i emocji. Podjęcie decyzji o klasztornym życiu nie dało mu ukojenia, w rozmyślaniach i modlitwie nie odnalazł satysfakcji - miały być jedynie pokutą ("A dzisiaj jeszcze wolałbym być gadem [...] Niż byc wskazanym w cichym mniszym stanie / Na modlenie się i na rozmyślanie"). Giaur nadal wspomina ukochaną Leilę, deklaruje niezmienną miłość do kobiety: "Że ciebie dotąd kocham, jak kochałem. / Ty jesteś lubym mego serca szałem".
Bohater jest rozdarty wewnętrznie: pomścił swoją ukochaną, jednak to nie dało mu satysfakcji. Można odnieść wrażenie, że Giaur całkowicie zatracił wiarę, przez co jego spowiedź nie ma wymiaru religijnego.
Przykładowe rozwiązanie:
Zestawienie w jednym utworze refleksji na temat walki o niepodległość Gracji z historią nieszczęśliwej miłości i zemsty Giaura świadczy o uniwersalności i ponadczasowości powieści poetyckiej. Byron, zestawiając tak odmienne wątki, udowodnił, że jest poetą niekonwencjonalnym i wyjątkowym, a "Giaur", mimo fragmentaryczności, urzeka pochwałą miłości i wolności.
Przykładowe rozwiązanie:
Giaur walczy o wzniosłe ideały, jakimi bez wątpienia są wolność i miłość. Wartość wolności wyraża się nie tylko na kartach powieści, ale także w biografii samego autora, który wziął udział w powstaniu Greków. Dowodzi to tezy Byrona, że poeta może pisać wyłącznie o doświadczeniach, które stały się jego udziałem. Trudno stwierdzić, czy sam autor kochał tak mocno jak bohater jego powieści, niemniej miłość od wieków stanowiła ważny motyw w twórczości wielu artystów. Tak też i Giaur uległ temu uczuciu i podporządkował mu swoje życie. Mimo że związek z Leilą był zdradą wobec jej męża, to bohater wspomina czas spędzony z ukochaną jako najlepszy okres swojego życia.
Przykładowe rozwiązanie:
Giaur zdecydował się na życie mnicha, ponieważ chciał odpokutować swój czyn - zabicie Hassana. Nie pomogły mu w tym modlitwa ani medytacja, jednak w klasztorze bohater mógł przebywać w samotności. Ponadto Giaur wiedział, że nikt nie zrozumie jego uczuć, dlatego wybrał habit, który dawał mu poczucie anonimowości.
Fakt, że w przedśmiertnej spowiedzi Giaur wyraża się z niechęcią o spokoju, świadczy o tym, że bohater do samego końca pozostał indywidualistą i buntownikiem. Społecznie przyjęte normy i prawa były bagatelizowane przez Giaura, przykładem tego jest chociażby spokój, pokora i pogodzenie się z losem umierającego człowieka - bohater nawet w obliczu śmierci pozostał dumny i butny, nie potrzebował dopuszczenia grzechów ani zbawienia.
Przykładowe rozwiązanie:
| Utwór i autor | "Giaur" George Gordon Byron |
| Cechy bohatera bajronicznego | Przykłady zachowania Giaura |
| dumny | narrator przedstawia go jako młodego, dumnego mężczyznę; |
| obciążony zbrodnią dokonaną w przeszłości | Giaur zemścił się na Hassanie - mężu swojej ukochanej Leili, po zabójstwie mężczyzny bohaterem targały wyrzuty sumienia; |
| samotnik i indywidualista | aby odseparować się od społeczeństwa, Giaur wstąpił do zakonu, nie przestrzegł jednak zakonnych reguł, nie modlił się , nie uczestniczył w nabożeństwach, "dni całe siedział zamknięty w ukryciu"; |
| buntownik | do śmierci Giaur nie podporządkował się społecznie przyjętym normom, pozostał dumny i butny nawet w chwili ostatniej spowiedzi; |
| walczy o wzniosłe ideały | bohater walczył o wolność Grecji, o sprawiedliwość i o prawo do miłości. |