Faust w chwili otrzymania propozycji od Mefistofelesa dokonuje bolesnej rewizji swojego życia, mówiąc: "Za stary jestem, by się tylko bawić, / Za młody, by o niczym nie śnić". Bohater czuje wszechogarniającą rezygnację i bezradność. Jest zrozpaczony i gotowy na wszystko: "Budzę się rano z przerażeniem / I bliski płaczu wiem na pewno, / Że ani jedno znów marzenie / Nie spełni mi się, ani jedno!". 

Mefistofeles proponuje Faustowi, że zostanie jego sługą i spełni każde jego życzenie. Tytułowy bohater zareagował w sposób bardzo racjonalny - od razu zapytał o cenę, jaką będzie musiał ponieść. Stwierdził, że nie zależy mu na "życiu po życiu", ponieważ jego chęć poznania świata, w którym żyje, jest większa. W zamian za diabelską służbę mędrzec zgodził się oddać szatanowi swoją duszę.

Pakt Fausta z diabłem polegał na tym, że Mefistofeles będzie spełniał wszystkie życzenia mędrca, ten zaś postanowił, że jeżeli kiedykolwiek uda się szatanowi wywołać w nim uczucie samozachwytu lub jeśli w jakimś momencie poczuje prawdziwą radość, wówczas Mefisto może zabrać go do piekła. Stanie się to wtedy, gdy tytułowy bohater wypowie słowa: "Trwaj, chwilo, jakże jesteś piękna!".

Faust jest przekonany, że szatanowi nie uda się wzbudzić w nim radości z życia , bohater natomiast pragnie poznać tajemnice świata, sens jego istnienia, chce zgłębić istotę wszelkich uczuć, jakie do tej pory towarzyszyły ludzkości.

Małgosia cierpi z powodu nieszczęśliwej miłości. Dziewczyna zakochała się w Fauście i bardzo za nim tęskni. Ponadto dała się ponieść namiętności, w wyniku czego zaszła w ciążę. Bohaterka wie, że posiadanie nieślubnego dziecka jest ogromną hańbą, czuje się samotna i opuszczona, dlatego szuka ratunku u Matki Boskiej.

Faust przypisuje mężczyznom rolę zdobywcy , działacza, który za wszelką cenę musi dążyć do obranego przez siebie celu: "Mężczyzna musi działać bez wytchnienia". Bohater z dużym dystansem podchodzi także do kwestii cielesnych - dla mężczyzn są one środkiem do ugaszenia namiętności: "Teraz w otchłaniach zmysłowości / Ugaśmy pożar namiętności". W swoich wypowiedziach Faust nie bierze pod uwagę roli kobiet, co sugeruje, że bohater traktuje je przedmiotowo,

Przykładowe rozwiązanie:

Faustyczna chęć osiągnięcia życiowych celów za wszelką cenę wynika z ogromnej ambicji bohatera, a nawet pychy. Faust był rozczarowany możliwościami ludzkiego poznania, czuł się lepszy od innych uczonych, jednak nie mógł dowiedzieć się niczego więcej. Własna bezradność i egoizm doprowadziły go do stanu, w którym gotów był poświęcić wszystko, by spełnić swoje marzenia. Dla nadludzkiej wiedzy Faust zawarł pakt z diabłem i poświęcił własną duszę. Bohater zapragnął być tak silny jak Bóg, jednak na szali był nie tylko jego własny los, ale także życie dziewczyny - Małgorzaty - która darzyła go szczerym i głębokim uczuciem. 

Przykładowe rozwiązanie:

Małgosia kieruje do Matki Boskiej słowa pełne żalu i rozpaczy. Bohaterka prosi Marię o łaskę i ratunek: "Przed hańbą i śmiercią ratuj mnie! / Ach, Matko Niebieska. / Pomóż mi Bolesna, / Łaski pełna, proszę cię!". Dostrzega analogię między swoim położeniem a historią Matki Bożej, wszak Maryja także nosiła w sobie dziecko poczęte przez Ducha Świętego. Stąd też dziewczyna kieruje swoje prośby właśnie do Matki Boskiej.