W utworze Fridericha Schillera dominuje podniosły, a zarazem radosny nastrój. Poeta osiągnął go dzięki podjęciu tematyki dotyczącej zjednoczenia w imię wspólnych wartości, a także dzięki regularnej budowie utworu i odpowiedniemu (przystającemu do tematu) słownictwu.

Elementy przestrzeni kosmicznej:

• słońce,
• "pierś Ziemi";
• świat,
• niebo.

W utworze "Do radości" żaden element kosmicznej przestrzeni nie jest wartościowany negatywnie. Poeta zapowiadana nadejście nowego świata, w którym radość będzie wszechobecna, obejmie cały kosmos: "Ona w sercu, w zbożu, w śpiewie, / ona w splocie ludzkich rąk, / z niej najlichszy robak czerpie, / z niej - największy niebios krąg".

Odwołania do mitologii i kultury antyku:

• bogowie olimpijscy: "O Radości, iskro bogów";
• Elizjum: "kwiecie elizejskich pól".

Nawiązania do mitologii i kultury antycznej wpisują utwór Schillera w nurt klasycyzujący (klasycyzm), wpływają także na nastrój utworu, czyniąc go podniosłym.

Cechy klasycystyczne:

• realizacja ody jako gatunku klasycznego (antycznego);
• regularna budowa: wersy ośmiosylabowe przeplatają się z siedmiosylabowymi, obecność rymów w wygłosie;
• jasny, stosowny i ozdobny język;
• nawiązania do mitologii i kultury antycznej.

Podobieństwa między utworem Mickiewicza a odą Schillera:

• realizacja klasycznego gatunku - ody;
• podniosły, optymistyczny nastrój;
• wymowa utworu, która zapowiada nadejście nowego porządku;
• wezwanie do integracji wokół wspólnego celu;
• podobna kreacja podmiotów lirycznych, którzy identyfikują się ze zbiorowością.

Różnice:

• odmienna budowa tekstów: Schiller stworzył odę w nurcie klasycznym, zaś w utworze Mickiewicza przejawiają się pierwiastki romantyczne;
• inni adresaci utworów: w Schillera jest to radość, zaś u Mickiewicza - młodość;
• nieco inna wymowa ody Mickiewicza, w której występują motywy nawołujące do walki o niepodległość.

Przykładowe rozwiązanie:

Osoba mówiąca w utworze Schillera jawi się jako entuzjasta apelujący do uczuć odbiorcy. Operuje on takimi pojęciami jak radość i miłość, nawołuje do integracji w imię tych uczuć: "i kto wielką miłość znalazł, / tan niech z nami dzieli czas". Podmiot jest pełen entuzjazmu i zaangażowania, radość dla niego jest siłą, która potrafi połączyć wszystkich ludzi: "Wszyscy ludzie będą braćmi / tam, gdzie twój przemówi głos".

Przykładowe rozwiązanie:

W odzie "Do radości" Schiller przekonuje, że najważniejsza jest umiejętność odnajdywania w życiu radości i dzielenia się nią. Poczucie szczęścia i satysfakcji oraz braterska miłość sprawiają, że ludzie potrafią się integrować. Co najistotniejsze, tę radość można odnaleźć w najprostszych rzeczach: "W sercu, w zbożu, w śpiewie", "w splocie ludzkich rąk".

Przykładowe rozwiązanie:

O ile odę Schillera można uznać za nawiązanie do estetyki klasycznej, o tyle utwór Mickiewicza łączy w sobie zarówno cechy klasyczne, jak i elementy romantyczne. Do tych pierwszych można zaliczyć chociażby realizację antycznego gatunku, opiewanie istotnych wartości, nawiązania do mitologii. Natomiast cechy romantyczne to, np. propagowanie nowej filozofii, naruszenie zasady decorum czy apoteoza młodości.

Przykładowe rozwiązanie:

Utwór Schillera "Do radości" stał się hymnem europejskim, ponieważ autor odwołuje się do ogólnych wartości, wspólnych wszystkim ludziom. Nawołuje także do integracji i braterstwa, które również przyświecały wspólnocie europejskiej.