Wydarzenia w balladzie "Romantyczność" rozgrywają się w ciągu dnia w miasteczku: "To dzień biały! to miasteczko!".
Ekspresywny charakter wypowiedzi Karusi przejawia się w:
Tak nacechowany język świadczy o niezwykłej wrażliwości Karusi. Śmierć ukochanego sprawiła, że dziewczyna nie potrafi właściwe funkcjonować w rzeczywistym świecie. Bohaterka czuje, że ludzie są do niej wrogo nastawieni, nie rozumieją jej. Te wszystkie emocje, które towarzyszą Karusi, mają odzwierciedlenie w języku bohaterki.
Zachowanie Karusi przyciąga uwagę grupy ludzi, którzy obserwują dziwne zachowanie dziewczyny. Mimo że bohaterka ma wrażenie, iż ludzie jej nie rozumieją, to zgromadzony wokół niej tłum szczerze wierzy w to, że dziewczyna widzi Jasieńka: "Mówcie pacierze - krzyczy prostota - / Tu jego dusza być musi". Z opinią "prostoty" zgadza się także narrator: "I ja to słyszę, i ja tak wierzę, / Płaczę i mówię pacierze". Jedynie starzec zanegował stanowisko tłumu, mówiąc, że racjonalna, naukowa ocena rzeczywistości nie pozwala na wiarę w duchy.
Określenia dotyczące Karusi i ludzi prostych:
Powyższe określenia świadczą o pogardliwym stosunku starca do ludzi i dziewczyny. Jest on przekonany o słuszności swojego stanowiska, a opinię tłumu nazywa bredniami, dubami smalonymi.
a) Narrator zgadza się z opinią tłumu , wspólnie z nimi płacze i modli się nad nieszczęśliwą Karusią: "I ja to słyszę, i ja tak wierzę, / Płaczę i mówię pacierze";
b) Narrator przeczy słowom starca, staje na stanowisku, że intuicyjne poznanie świata jest bardziej wartościowe niż racjonalne dochodzenie do wiedzy: "Czucie i wiara silniej mówi do mnie, / Niż mędrca szkiełko i oko".
Cechy gatunkowe ballady "Romantyczność":
Motto ballady Mickiewicza "Zdaje mi się, że widzę... Gdzie? / Przed oczyma duszy mojej" wiąże się z przesłaniem utworu. Z ballady wynika bowiem, że rozumowo poznaje się tylko "martwe prawdy", dopiero "czucie i wiara", czy przyjęcie duchowej perspektywy, rozszerza horyzonty człowieka, pozwala dostrzec to, co dla oczu niewidoczne. Decyzja o wybraniu motta z tej właśnie tragedii Szekspira może mieć także związek z treścią "Hamleta". Tytułowy bohater również doświadczył wizyty ducha, a jego osobowość i podejście do życia można częściowo utożsamiać z romantycznym postrzeganiem świata.
Przykładowe rozwiązanie:
Dostrzeganie "prawd martwych" polega na analizowaniu poszczególnych elementów rzeczywistości ("Widzisz świat w proszku, w każdej gwiazd iskierce") bez rozumienia ich nadrzędnego sensu. Na to pozwalają dopiero "prawdy żywe", które poznaje się za pośrednictwem uczucia, wyobraźni, wiary czy intuicji. Dlatego w puencie ballady narrator podkreśla, że jedynym skutecznym narzędziem poznania są oczy serca: "Miej serce i patrzaj w serce!".
Ostatni wers ballady może stanowić hasło romantyków, którzy przekonywali, że w życiu należy kierować się uczuciami, ponieważ nie wszystko można racjonalnie wytłumaczyć.
Idee i tezy romantyków zawarte w balladzie Mickiewicza: