Schulza z Witkacym i Leśmianem łączy to, że tworzyli oni na styku kierunków. Byli ukształtowani przez poetykę Młodej Polski, a tworzyli w międzywojniu, jednak właściwą sławę osiągnęli u schyłku tej epoki. Wtedy to tendencje dwudziestolecia międzywojennego (optymizm, witalizm) ustępowały miejsca problematyce metafizycznej.
Sandauer nazywa Schulza, Witkacego i Leśmiana "najwybitniejszymi pisarzami Młodej Polski", ponieważ w swoich utworach poruszali problematykę typową dla wcześniejszej epoki i realizowali ją w sposób zgodny z młodopolską estetyką.
Nowatorstwo Schulza, Witkiewicza i Leśmiana polega na tym, że pisarze ci w inny sposób przedstawiali problematykę metafizyczną typową dla Młodej Polski. Odarli ją z tragedii i patosu, nadając jej komiczny charakter i negując ją.
a) Schulz za przejaw degradacji XX wieku uważał rozwój przemysłu, który wiązał się z masową produkcją, ideologie wyznawane przez masy ludzi i minione systemy filozoficzne, które w uproszczony sposób odczytywano.
b) Sandauer przywołuje określenie Tuwima, że XIX stulecie "to prowincja naszego wieku", aby w obrazowy sposób ukazać charakter minionej epoki. Ruch i dynamizm dwudziestolecia został przeciwstawiony powolnemu (prowincjonalnemu) tempu i statyczności Młodej Polski.
c) Artysta-nowator w XX wieku miał za zadanie ukazać trudne do wyrażenia emocje za pomocą środków właściwych dramatowi. U Leśmiana przejawiało się to ukazywaniem zjawisk naturalnych jako mistycznych. Tuwim natomiast w różnych elementach rzeczywistości doszukiwał się metafizycznego sensu, a Przyboś w statecznym krajobrazie tatrzańskim widział gwałtowność i wybuchowość.
Technikę narracyjną Schulza wyróżnia specyficzny sposób operowania czasem. W jego opowiadaniach procesy czasowe mogą przebiegać w różnych kierunkach: naprzód, w głąb, ale także w porządku niechronologicznym.
Przykładowe rozwiązanie:
Teza: Niektórzy twórcy międzywojnia u schyłku tej epoki podejmowali zagadnienia właściwe dla Młodej Polski, przedstawiając je w odmienny sposób.
Argumenty:
Określenia pejzażu poetyckiego - mistyczny, metafizyczny i eksplozywny - odnoszą się do sposobu widzenia i opisywania rzeczywistości przez Leśmiana, Tuwima i Przybosia. Poeci patrzyli na świat, subiektywnie go interpretując i nadając mu nowych znaczeń. Leśmian w rozkwicie łąki widział wcielenie się "jakiejś mgły dziewiczej", Tuwim nadjeziorny krajobraz opisywał jako "zastygły wysiłek przedmiotów, które chcą być sobą", natomiast Przyboś zauważał dynamikę i wybuchowość w statecznym, tatrzańskim krajobrazie.
Nazwanie wizji czasu w utworach Schulza "poeinsteinowską" wskazuje na podobieństwo operowania czasem przez pisarza do teorii względności Alberta Einsteina. Badacz uważał, że upływ czasu zależy od konkretnego układu odniesienia. Podobnie traktował czas Bruno Schulz, w opowiadaniach którego nie płynie on zwyczajnie, a posuwa się w różnych kierunkach.
Przykładowe rozwiązanie:
Artur Sandauer nadał swojemu esejowi tytuł "Rzeczywistość zdegradowana", ponieważ autor opisuje proces negowania i trywializowania młodopolskich wartości przez pisarzy u schyłku dwudziestolecia międzywojennego. W ich utworach świat jest odrealniony i zdeformowany oraz daleki od zdroworozsądkowego postrzegania, czyli zdegradowany.
Indywidualne