Części kompozycyjne w wierszu "Pokolenie" Krzysztofa Kamila Baczyńskiego:
Elementy obrazowania apokaliptycznego:
Wskazane elementy obrazowania apokaliptycznego tworzą katastroficzną wizję świata i człowieka. Rzeczywistość w wierszu Baczyńskiego pogrążona jest w chaosie, wszędzie widać martwe, skłębione ciała, a tym, którzy przeżyli towarzyszy uczucie ciągłego niepokoju i świadomość zbliżającego się zagrożenia. Człowiek w obliczu wojennej apokalipsy stał się bezlitosny i nieczuły, pozbawiony elementarnych ludzkich wartości. Skutków wojennej apokalipsy nie da się odwrócić. Trudne doświadczenia odcisnęły piętno na przedstawicielach pokolenia Kolumbów, na zawsze zmieniając ich osobowość.
Anafora w drugiej części wiersza podkreśla bezwzględność i okrucieństwo wojny. Zastosowanie krótkich zdań ("Nas nauczono. Nie ma sumienia", "Nas nauczono. Nie ma miłości") upodabnia anafory do żołnierskich przykazań, co potwierdza kategoryczność reguł, którymi należało kierować się w czasie wojny.
Na podstawie wiersza Krzysztofa Baczyńskiego można stwierdzić, że wojenne pokolenie odebrało brutalną i trudną naukę. Okazało się, że prawdziwa walka w obronie kraju znacznie odbiega od utrwalonych w pieśniach wzorów patrioty i rycerza. Przedstawiciele pokolenia Kolumbów żyli w ukryciu jak jaskiniowcy, ludzie pierwotni, którzy dążą jedynie do zapewnienia sobie bytu. Doświadczali niepokoju i poczucia zagrożenia, które paraliżowały ich działania. Wojenna generacja nauczyła się, że w czasach "spełnionej apokalipsy" nie ma miejsca na miłość i litość. Trudne okoliczności zmusiły ich do podejmowania decyzji, które nie są zgodne z ich sumieniem, a o których "trzeba zapomnieć, / żeby nie umrzeć". Wojna uzmysłowiła ludziom, że etos rycerski to tylko pusta, literacka wizja, która nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości. Ideały honorowej walki, odwagi, lojalności i dumy okazały się nieaktualne.
Przykładowe rozwiązanie:
Przyroda w początkowych strofa utworu Baczyńskiego została ukazana w pełnym rozkwicie. Jest bujna, dojrzała i okazała. Rodzi zboża ("Kłosy brzuch ciężki w górę unoszą") daje owoce ("Ziemia owoców pełna po brzegi"), a z kwitowego pyłku powstaje słodki miód ("Kwiaty to krople miodu..."). Obraz płodnej, majestatycznej przyrody został skontrastowany ze śmiercią. Takie zestawienie dowodzi, że pierwsze strofy utworu są obrazem ogólnych relacji między człowiekiem a naturą. Okazuje się, że ta druga trwa niezmiennie mimo dotkliwej dziejowej zawieruchy, jaką była II wojna światowa. Tragedie ludzkości nie wpływają na funkcjonowanie przyrody. W swoim czasie rodzi ona owoce i zboża, za nic mając śmierć, której jest niemym świadkiem.
Przykładowe rozwiązanie:
Poeta był przekonany, że pokolenie zwycięży w II wojnie światowej, ponieważ taka determinacja i poświęcenie, jakie cechowało ludzi walczących o wolność Polski, musiało ostatecznie zostać nagrodzone. Baczyński sam był członkiem AK, brał udział w akcjach dywersyjnych, a nawet porzucił studia, by zająć się działaniami konspiracyjnym i tworzeniem poezji. Zarówno autorowi "Pokolenia", jak i innym walczącym towarzyszyła nadzieja na zwycięstwo, trudno bowiem wyobrazić sobie, że wielu młodych ludzi, przedstawicieli pokolenia Kolumbów ryzykowałoby życie, gdyby nie przekonanie, że ich poświęcenie przyniesie wygraną.
W puencie utworu została zawarta wątpliwość dotycząca pamięci o poświęceniu, jakie stało się udziałem pokolenia wojennego. Osoba mówiąca zastanawia się, czy w przyszłości ich trudy i cierpienia zostaną upamiętnione oraz docenione, czy odejdą w zapomnienie, nie zapisując się trwale na kartach historii: "nie wiedząc, czy my karty iliady / rzeźbione ogniem w błyszczącym złocie, / czy nam postawią, z litości chociaż, / nad grobem krzyż".
Indywidualne
Przykładowe rozwiązanie:
Obawy wyrażone przez Baczyńskiego w puencie wiersza "Pokolenie" były niesłuszne. Kolejne generacje nie zapomniały o ofiarnej walce Kolumbów. W ramach działalności Instytutu Pamięci Narodowej wiele grobów żołnierzy poległych podczas II wojny światowej zostało odnalezionych i godnie upamiętnionych. Miejsca pochówku zdobią krzyże walecznych, które symbolizują męstwo, determinację i odwagę w boju.