Przykładowe rozwiązanie:

Zalety:

• przedstawienie skrajnych emocji oddaje uczucia towarzyszące dramatycznym chwilom;
• poetyka "ściśniętego gardła" jest bardziej oszczędna w środkach ekspresji, dzięki czemu rodzi bardzo silne emocje.

Wady:

• przesada w eksponowaniu uczuć może być odbierana jako egzaltacja;
• mówienie o uczuciach w sposób skrótowy, zawoalowany może prowadzić do niezrozumienia.

Podmiot liryczny zwraca się do szerokiego grona odbiorców: do kapłanów, nauczycieli, sędziów, artystów, ale także do szewców, lekarzy i referentów. Apostrofę kieruje również do ojca ("i do ciebie mój ojcze"), którego można uznać za Boga. Osoba mówiąca zestawia więc różne, skrajnie odmienne profesje, a ponadto w jednym rzędzie z przedstawicielami różnych zawodów stawia Stwórcę. Z tego wyliczenia wynika, że podmiot liryczny chce otworzyć się nie tylko przed Bogiem, ale także przed innymi ludźmi. 

Atrybuty młodości:

• smukłe ciało,
• gładka skóra,
• jasna cera,
• pierwsze, delikatne włosy nad wargą,
• pogodny uśmiech,
• zgrabne ruchy,
• niewinność,
• czystość,
• słabość,
• kruchość,
• prostota.

Mimo powyższych cech osoba mówiąca powtarza, że nie jest młoda, ponieważ ma za sobą bagaż trudnych doświadczeń, przez co duchowo czuje się zrujnowany i stary: "mam lat dwadzieścia / jestem mordercą".

Osoba mówiąca oskarża siebie o okrutne czyny. Przyznaje: "jestem mordercą / jestem narzędziem / tak ślepym jak miecz / w dłoni kata". Podmiot ma na rękach krew, której nie może w żaden sposób zmyć. Nawet w chwilach rozkoszy ("i czerwonymi palcami / gładziłem białe piersi kobiet") nie może zapomnieć o swoich przewinieniach. Jego wina polega na tym, że był świadkiem wojennych okrucieństw, którym nie mógł się przeciwstawić. Bezradność i niemoc wobec tragedii sprawiły, że osoba mówiąca czuje się odpowiedzialna za krzywdę innych.

Odwołania do symboli i postaci znanych z kultury europejskiej:

• niebo - symbolizuje światło, radość, zbawienie;
• róża - symbolizuje delikatność, miłość;
• ptak - symbolizuje marzenia, wolność;
• gniazdo - symbolizuje bezpieczeństwo, ognisko domowe;
• drzewo - symbolizuje stałość, wielkość;
• święty Franciszek - zapoczątkował postawę franciszkańską, która cechuje się miłością, braterstwem i radością życia, wynikającą z łączności z naturą;
• Achilles i Hektor - bohaterowie "Iliady" Homera, kojarzeni z odwagą i heroizmem.

Deklaracje z ostatnich trzech wersów wiersza Różewicza dotyczą całkowitego załamania się dotychczasowego światopoglądu podmiotu lirycznego. Wyznaje on: "Nie wierzę w przemianę wody w wino / nie wierzę w grzechów odpuszczenie / nie wierzę w ciała zmartwychwstanie". Jest to deklaracja podważająca istnienie Boga i prawa, którego Stwórca jest wykładnią. Osoba mówiąca nie wierzy więc w przeistoczenie, odpuszczenie grzechów i życie po śmierci - podstawowe dogmaty chrześcijańskie.

"Okaleczenie" podmiotu lirycznego w wierszu "Lament" polega na na tym, że wskutek wojennych doświadczeń legł w gruzach cały jego dotychczasowych światopogląd. Wartości i postawy konotowane przez przywołane w strofie czwartej symbole i postaci znane z europejskiej kultury uległy całkowitej degradacji. Osoba mówiąca nie wierzy w szczęście ani w miłości, przestały dla niego istnieć takie wartości, jak wolność, bezpieczeństwo i rodzinne szczęście. W okrucieństwie wojny nie ma miejsca na bohaterstwo i heroizm, a postawa miłosierdzia głoszona przez świętego Franciszka całkowicie się zdezaktualizowała.

Przykładowe rozwiązanie:

Osoba mówiąca w wierszu Tadeusza Różewicza deklaruje: "Nie wierzę w przemianę wody w wino / nie wierzę w grzechów odpuszczenie / nie wierzę w ciała zmartwychwstanie". Te wersy dowodzą, że podmiot liryczny przestał wierzyć w Boga. Taka postawa wynika z trudnych doświadczeń wojennych. Osoba mówiąca czuje ogromny żal do Stwórcy, który obojętnie patrzył na piekło II wojny światowej i na śmierć milionów ludzi.

Tytuł wiersza Tadeusza Różewicza jest lamentem nad "okaleczonym" pokoleniem Kolumbów. Są to osoby, które zostały trwale skrzywdzone wskutek wojennych przeżyć. Ich psychika doznała ogromnego uszczerbku i system wartości uległ całkowitej degradacji.

Indywidualne

Indywidualne