Indywidualne
Opozycje pion-poziom w wierszu:
Przeciwstawienie pionu i poziomu służy skontrastowaniu ze sobą dwóch postaw. Jedną z nich jest nonkonformizm, drugą - podporządkowanie się panującym regułom. Poprzez takie zestawienie autor zwraca także uwagę na osamotnienie człowieka, który próbuje ustać prosto, gdy wszyscy wokół niego się czołgają. Dodatkowo poziom ("kładę się na płask") kojarzony jest z upadkiem, tchórzostwem, natomiast "stawanie na nogach" symbolizuje zwycięstwo nad samym sobą, odwagę. Kontrast uwypukla więc różnicę między uległością a bohaterskim sprzeciwem.
Frazy wyraźnie nawiązują do przysłów "Od rzemyczka do trzewiczka" oraz "Od rzemyczka do koniczka". Autor zmienił jednak ich budowę oraz znaczenie. Rzemyczek został zastąpiony nazwami różnych rodzajów butów - "sandałek" i "buciczek". Fraza "do" sugeruje drogę - w przysłowiach jest to zmiana zachodząca w człowieku, tj. awans, degradacja moralna. Czołgający się człowiek w wierszu Bursy przemieszcza się, mając na linii wzroku jedynie buty. Świadczy to o jego poniżeniu. Nie chodzi o pięcie się w hierarchii, lecz podporządkowywanie się różnym ludziom, systemowi ("do kamaszka").
Przykładowo:
Zakończenie oraz tytuł sugerują, iż podmiot liryczny kontynuuje naukę chodzenia. Nie jest to jednak nauka "stawania na nogach", lecz czołgania się. Podmiot liryczny przystosowuje się bowiem do rzeczywistości, "ucząc się" uległości, konformizmu.
Przykładowo:
W wierszu ukazana jest postawa konformistyczna. Podmiot liryczny z początku próbuje bohatersko przeciwstawiać się rzeczywistości, jednak w końcu ulega konwenansom, dostosowuje się. Wpływ na to ma otoczenie, które wymaga od niego posłuszeństwa, podporządkowania się określonym zasadom. Jego nadzieje i marzenia zderzyły się z ponurymi realiami ("myślałem że jak wreszcie stanę na nogach / uchylą przede mną czoła / a oni w mordę"). Osoba mówiąca uświadamia sobie ostatecznie, jak trudne jest podążanie własną drogą. Z tego powodu zostaje oportunistą.
Indywidualne
Indywidualne
Indywidualne