Rozwiązanie 1.:
Przykładowa odpowiedź:
Minister Sprawiedliwości powinien być jednocześnie Prokuratorem Generalnym, ponieważ jest to rozwiązanie stosowane w większości krajów demokratycznych, w których istnieje wysoki poziom kultury prawnej. Połączenie tych dwóch podmiotów w żaden sposób nie łamie niezależności sądownictwa, a jednocześnie zmniejsza koszty jego utrzymania (przez brak konieczności utrzymania dwóch podmiotów: Prokuratora i Ministra Sprawiedliwości). Co więcej pełnienie przez ministra funkcji Prokuratora Generalnego daje pełną możliwość do wypełniania przez rząd (w osobie ministra) jego konstytucyjnego prawa i obowiązku do walki z przestępczością.
Rozwiązanie 2.:
Zadanie ma charakter indywidualny, bo wymaga wyrażenia własnej opinii. Dlatego proponowane rozwiązanie może stanowić wyłącznie przykładową wskazówkę pomocną do samodzielnego opracowania odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź:
Łączenie funkcji ministra sprawiedliwości z urzędem Prokuratora Generalnego jest rozwiązaniem stosowanym nie tylko w Polsce, ale też w innych państwach demokratycznych. Zaletą tego rozwiązania jest na pewno ograniczanie kosztów i zmniejszanie biurokracji, albowiem przy zastosowaniu takiej opcji każdorazowy minister sprawiedliwości jest zarazem Prokuratorem Generalnym, co sprawia, że nie trzeba opłacać osobno ministra sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Tego typu rozwiązanie może mieć jednak również wady, gdyż w oczach niektórych sprawia, że prokuraturze grozi upolitycznienie, albowiem Prokuratorem Generalnym zostaje w takiej konfiguracji polityk (minister sprawiedliwości).
Rozwiązanie 1.:
Po 1989 r. Trybunał Stanu rozpatrywał dwie sprawy, a mianowicie:
Trybunał Stanu - sądzi najwyższych urzędników państwa (m.in. prezydenta oraz ministrów) za naruszenie Konstytucji RP lub ustawy. Zajmuje się on sądzenie osób za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą: Prezydent Rzeczypospolitej, Prezes Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, oraz członkowie Rady Ministrów, Prezes Narodowego Banku Polskiego, osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, oraz Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą również posłowie i senatorowie w zakresie określonym wart. 107 zakaz prowadzenie działalności gospodarczej przez posła. Jednak sensowność działania tej instytucji jest podważana, ponieważ - jak pokazuje historia - rzadko kiedy odbywa się posiedzenie Trybunału Stanu, a dodatkowo sankcje wymierzane przez Trybunał są bardzo niskie.
Rozwiązanie 2.:
Zadanie ma charakter indywidualny, bo wymaga wyrażenia własnej opinii. Dlatego proponowane rozwiązanie może stanowić wyłącznie przykładową wskazówkę pomocną do samodzielnego opracowania odpowiedzi.
Przykładowa odpowiedź:
Trybunał Stanu jest instytucją przeznaczoną do sądzenia najwyższych urzędników państwowych w Polsce, w tym przede wszystkim Prezydenta RP i ministrów, w szczególności w sytuacjach naruszenia przez nich Konstytucji RP lub ustaw. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą: Prezydent RP, Prezes Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a także członkowie Rady Ministrów, Prezes Narodowego Banku Polskiego, osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, jak też Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych. Odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponoszą ponadto posłowie i senatorowie za naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, która polega na osiąganiu korzyści majątkowych ze Skarbu Państwa oraz za naruszenie zakazu nabywania majątku ze Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego.
Po 1989 roku Trybunał Stanu rozpatrywał jedynie dwie sprawy, mianowicie tzw. aferę alkoholową i sprawę dotyczącą Emila Wąsacza (którą umorzono). Dlatego właśnie pojawiają się głosy kwestionujące sesnowność istnienia tej instytucji, gdyż skala i częstotliwość jej działania są bardzo niewielkie. Trybunał Stanu pracuje bardzo rzadko, zatem powstaje pytanie, czy jest sens, aby utrzymywać tego rodzaju instytucję.
Rozwiązanie 1.:
Rola prokuratury w funkcjonowaniu państwa prawa opiera się na staniu przez tę instytucję na straży praworządności. Ową rolę realizuje ona poprzez zaskarżanie do sądów decyzji, które są niezgodne z prawem, ściganie przestępców oraz opiniowanie aktów w procesie legislacyjnym.
Kompetencje prokuratury:
Rozwiązanie 2.:
Prokuratura jest państwowym urzędem, którego zadaniem jest stanie na straży praworządności. Prokuratura zajmuje się przede wszystkim nadzorowaniem ścigania przestępstw, a zatem czuwa nad tym, aby wszystkie podmioty, tj. obywatele, organizacje, przedsiębiorstwa i instytucje władzy publicznej przestrzegały obowiązującego prawa.
Głównymi zadaniami prokuratury są:
- prowadzenie lub nadzorowanie postępowań przygotowawczych w sprawach karnych,
- sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego w sądach,
- wytaczanie powództw w procesach cywilnych, jeśli wymaga tego ochrona praworządności, interesu społecznego, własności lub praw obywateli,
- nadzór nad wykonywaniem postanowień o tymczasowym aresztowaniu oraz innych decyzji związanych z pozbawieniem wolności,
- zaskarżanie niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych oraz udział w postępowaniach sądowych dotyczących spraw tego rodzaju,
- nadzorowanie ścigania przestępstw,
- zwalczanie i zapobieganie przestępczości (przy współpracy z organami państwowymi i organizacjami społecznymi).
Rozwiązanie 1.:
a) Kontrole NIK prowadzone wobec podmiotów gospodarczych mogą dotyczyć spraw pod względem legalności i gospodarności.
b) Organy władzy państwowej kontrolowane przez NIK to:
Rozwiązanie 2.:
a)
Kontrole Najwyższej Izby Kontroli (NIK) przeprowadzane wobec podmiotów gospodarczych mogą być związane z kwestiami legalności i gospodarności ich działań.
b)
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) może kontrolować takie organy władzy państwowej, jak: Kancelaria Prezydenta RP, Kancelaria Sejmu, Kancelaria Senatu, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, Rzecznik Praw Dziecka, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Instytut Pamięci Narodowej,Krajowa Rada Sądownictwa, Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Konstytucyjny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Krajowe Biuro Wyborcze oraz Państwowa Inspekcja Pracy.
Przykładowe przyczyny kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego:
Skrótowy opis przebiegu kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego:
Przykładowe skutki kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego: