Zadanie 1

Rozwiązanie 1.:

Zadanie ma charakter indywidualny, bo wymaga wyrażenia własnej opinii. Stąd proponowane rozwiązanie może zawierać wyłącznie przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi.

Przykładowa odpowiedź:

Oskarżony musi być prawnie chroniony z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze, po to, aby zapewnić rzetelność przebiegu procesu sądowego. Po drugie, ponieważ jest człowiekiem i obywatelem, zatem przysługują mu rozmaite prawa i wolności, które powinny być w stosunku do niego respektowane. A pamiętać należy, że współcześnie - przynajmniej w demokratycznych państwach prawa - przyjmuje się, że przed prawem wszyscy są równi. Dodać jeszcze można, że oskarżony nie równa się automatycznie skazanemu (winnemu). Pamiętajmy, że proces sądowy może zakończyć się albo skazaniem, albo uniewinniem. Nade wszystko jednak oskarżony, tak jak każdy inny człowiek, jest nosicielem osobowej godności i zasługuje na szacunek, a także przestrzeganie wobec niego podstawowych praw.


Zadanie 2

Rozwiązanie 1.:

"Osoba podejrzana" - osoba, którą podejrzewa się o popełnienie przestępstwa, a tym samym zostały wobec niej podjęte czynności procesowe w ramach postępowania przygotowawczego.

"Podejrzany" -  strona postępowania karnego, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów.

"Oskarżony" - osoba wobec, której wzniesiono oskarżenie do sądu lub wobec, której prokurator złożył wniosek o warunkowej umorzenie postępowania.

 

Rozwiązanie 2.:

Terminy: 'osoba podejrzana', 'podejrzany' i 'oskarżony' odnoszą się do jednostki, co do której przypuszcza się, że mogła popełnić czyn niezgodny z obowiązującym prawem (przestępstwo). Innymi słowy, są to terminy, którymi określa się różne role procesowe sprawcy.

'Osoba podejrzana' to jednostka w początkowej fazie postępowania przygotowawczego, do chwili postawienia jej zarzutów o popełnienie przestępstwa.

'Podejrzany' to zaś domniemany sprawca na etapie postępowania przygotowawczego toczącego się w prokuraturze, do momentu wniesienia aktu oskarżenia do sądu.

'Oskarżony' to zaś domniemany sprawca na etapie postępowania sądowego, do momentu wydania prawomocnego wyroku (wówczas staje się on skazanym, czyli winnym, ewentualnie uniewinnionym).


Zadanie 3

Rozwiązanie 1.:

Do świadka przestępstwa przynależą następujące prawa i obowiązki:

 

Rozwiązanie 2.:

Prawa i obowiązki należące do świadka przestępstwa

[B] Odmowa składania zeznań, gdy w sprawie oskarżonym jest osoba najbliższa.

[D] Mówienie prawdy i niezatajanie tego, co jest mu wiadomo w sprawie.


Zadanie 4

Rozwiązanie 1.:

a) Każdy ma społeczny obowiązek złożyć zawiadomienie o przestępstwie:

b) Osobie, która zawiadamia o przestępstwie gwarantowane jest to, że:

 

Rozwiązanie 2.:

a)

Każdy ma społeczny obowiązek złożyć zawiadomienie o przestępstwie, kiedy dowie się o tym, że mogło zostać popełnione tzw. przestępstwo ścigane z urzędu. Tzw. przestępstwa ścigane z urzędu stanowią zdecydowaną większość czynów zabronionych, które wymienia polski Kodeks karny. Można w ramach przykładu podać w tym kontekście na przykład kradzieże sklepowe na kwotę większą od 500 zł, poważniejsze pobicia, kradzieże samochodów, włamania oraz rozboje i kradzieże rozbójnicze. Trzema konkretnymi przykładami przestępstw ściganych z urzędu, o jakich stanowi polski Kodeks karny, mogą być:

  1. Przestępstwo popełnione w związku z art. 99. Kodeksu karnego, który głosi, że: 'Kto wchodzi w porozumienie z osobą działającą w interesie obcego państwa lub organizacji międzynarodowej w celu wywołania wojennych lub innych wrogich działań przeciw Państwu Polskiemu, podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 10'.
  2. Przestępstwo popełnione w związku z art. 114. Kodeksu karnego, który głosi, że: 'Kto przemocą lub groźbą karalną bądź wywiera wpływ na czynności Sejmu, Senatu, Zgromadzenia Narodowego lub Sejmu autonomicznego, bądź tym czynnościom przeszkadza, podlega karze więzienia do lat 10'.
  3. Przestępstwo popełnione w związku z art. 168. Kodeksu karnego, który głosi, że: 'Kto znieważa zwłoki ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego, albo złośliwie przeszkadza pogrzebowi lub obrzędowi żałobnemu, podlega karze aresztu do lat 2'.

b)

Osobie, która zawiadamia o przestępstwie, jest gwarantowana anonimowość. Do protokołu nie wprowadza się bowiem danych dotyczących jej miejsca zamieszkania i miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu ani adresu poczty elektronicznej (e-maila).


Zadanie 5

To zadanie ma charakter indywidualny, ponieważ wymaga udania się na rozprawę do sądu.

Poniższej informacje mogą pomóc Ci w przygotowaniu się do odwiedzin sądu.

W przypadku cywilnych procesów sądowych mamy do czynienia z następującym rozkładem miejsc na sali sądowej: na samym środku sali rozpraw znajduje się miejsce zeznań świadków. Naprzeciwko tego miejsca ulokowana jest ława sędziowska, przy której zasiadają (w I instancji) ławnicy oraz sędzia. Obok ławy sędziowskiej (po lewej stronie sędziego) znajduje się biurko protokolanta. Po obu stronach miejsca służącego do zeznań świadków znajdują się miejsca, przy których zasiadają strony postępowania. Po lewej stronie miejsca zeznań świadków znajduje się ława strony powodowej lub jej reprezentanta, zaś po prawej stronie ława strony pozwanej lub jej reprezentanta. Naprzeciwko ławy sędziowskiej, ale dalej niż miejsce zeznań świadków znajdują się ławy, na których zasiada publiczność. 

podglad pliku

 

W przypadku karnych procesów sądowych mamy do czynienia z następującym rozkładem miejsc na sali sądowej: na samym środku sali rozpraw znajduje się miejsce zeznań świadków. Naprzeciwko tego miejsca ulokowana jest ława sędziowska, przy której zasiadają (w I instancji) ławnicy oraz skład sędziowski. Obok ławy sędziowskiej (po lewej stronie sędziego) znajduje się biurko protokolanta. Po obu stronach miejsca służącego do zeznań świadków znajdują się miejsca, przy których zasiadają strony postępowania. Po lewej stronie miejsca zeznań świadków znajduje się ława prokuratora, zaś po prawej stronie ława obrońcy osoby oskarżonej, za którą znajduje się ława osoby oskarżonej. Naprzeciwko ławy sędziowskiej, ale dalej niż miejsce zeznań świadków znajdują się ławy, na których zasiada publiczność. 

podglad pliku

Porównanie sytuacji (uprawnienia i zobowiązania) podmiotów w procesie karnym i cywilnym:

  Proces karny Proces cywilny
Oskarżony Pozwany
Uprawnienia
  • prawo do obrony, 
  • prawo do posiadania obrońcy,
  • prawo do odmowy składania wyjaśnień, 
  • prawo do składania wyjaśnień, 
  • prawo do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu dowodowym,
  • prawo do zaskarżenia wyroku,
  • prawo do brania udziału w postępowaniu, 
  • prawo do informacji, wglądu do akt sądowych, 
  • prawo do posiadania pełnomocnika, 
  • prawo do obrony, 
  • prawo do przekładania dowodów,
  • prawo do brania udziału w postępowaniu, 
  • prawo do informacji, wglądu do akt sądowych, 
Zobowiązania
  • stawianie się na wezwanie sądu, 
  • informowanie sądu o zmianie swojego adresu zamieszkania
  • zobowiązanie do udzielania odpowiedzi na pytania zadawane przez strony postępowania,  
  • informowanie sądu o zmianie swojego adresu zamieszkania
  Poszkodowany Powód
Uprawnienia 
  • prawo do informacji, wglądu do akt sądowych, 
  • prawo do posiadania pełnomocnika, 
  • prawo do zeznawania,
  • prawo do przedstawienia dowodów, 
  • prawo do wzywania świadków.
  • prawo do informacji, wglądu do akt sądowych, 
  • prawo do posiadania pełnomocnika, 
  • prawo do składania zeznań, 
  • prawo do przedstawiania dowodów.
Zobowiązania
  • konieczność stawiania się na wezwanie sądu, 
  • informowanie sądu o zmianie adresu zamieszkania.
  • konieczność stawiania się na wezwanie sądu, 
  • informowanie sądu o zmianie adresu zamieszkania.