Rozwiązanie 1.:
Stosunki międzynarodowe - jedna z dyscyplin nauk politycznych, która bada stosunki społeczne, które kształtują się ponad granica państw i ma miejsce pomiędzy różnymi podmiotami w przestrzeni międzynarodowej.
Prawo międzynarodowe publiczne - jest to zespół norm, które regulują stosunki zewnętrzne państw oraz stosunki międzynarodowe z różnych państw oraz podmiotów międzynarodowych.
Rozwiązanie 2.:
Stosunki międzynarodowe to dziedzina nauki zajmująca się badaniem i analizą wzajemnych relacji pomiędzy państwami i innymi podmiotami międzynarodowymi, takimi jak organizacje międzynarodowe czy korporacje transnarodowe. Stosunki międzynarodowe obejmują takie kwestie jak dyplomacja, bezpieczeństwo międzynarodowe, globalna polityka gospodarcza, współpraca międzynarodowa, kwestie etyczne i moralne oraz kulturowe i społeczne.
Prawo międzynarodowe publiczne to zbiór zasad i norm regulujących stosunki między państwami i innymi podmiotami międzynarodowymi. Prawo międzynarodowe publiczne obejmuje takie kwestie jak prawa i obowiązki państw, rozwiązywanie sporów międzynarodowych, międzynarodowe prawa człowieka, międzynarodowe prawo humanitarne, prawo morskie i powietrzne, prawo międzynarodowego handlu i inwestycji, a także działalność międzynarodowych organizacji i trybunałów międzynarodowych.
Rozwiązanie 1.:
Podmioty prawa międzynarodowego:
Rozwiązanie 2.:
| Podmioty prawa międzynarodowego publicznego | |
| Podmioty | Specyficzne podmioty |
| Państwa - mają charakter tzw. pierwotnych podmiotów prawa międzynarodowego publicznego, co oznacza, że zyskują ten status wraz z chwilą swojego powstania. Mają też wszelkie kompetencje przewidziane w prawie międzynarodowym, przez co są pełnymi podmiotami prawa międzynardowego publicznego, a ponadto odznaczają się suwerennością. Przy czym aby państwo miało taki status, to musi zostać uznane przez pozostałe państwa na arenie międzynarodowej, na przykład przez przyjęcie do organizacji międzynarodowej, nawiązanie stosunków dyplomatycznych czy podpisanie umowy dwustronnej (bilateralnej). | Unia Europejska - uzyskała podmiotowość mocą traktatu lizbońskiego z 2007 roku. Czasami mówi się, że jest organizmem quasi-państwowym. Bywa definiowana jako organizacja o charakterze ponadnarodowym, jednak nie ma żadnego odpowiednika na całym świecie. Znamienne jest dla niej to, że może utrzymywać stosunki dyplomatyczne i prowadzić politykę zagraniczną. |
| Międzynarodowe organizacje rządowe - powołuje się je na mocy umów międzynarodowych, a mogą to uczynić minimum trzy państwa, aby realizować określone cele. Są tzw. podmiotami wtórnymi, ponieważ ich podmiotowość wynika z uznania przez podmioty pierwotne, niepełnymi, gdyż mają ograniczone kompetencje oraz niesuwerennymi, bo ich decyzje zależą częściowo od innych podmiotów (przede wszystkim od państw). | Zakon maltański - charakteryzuje go to, że nie ma własnego terytorium, ale posiada swoje nieruchomości, spośród których dwie znajdują się we Włoszech, a jedna na Malcie. Lecz nieruchomości te nie zależą od władz państwowych tych krajów. Ten katolicki zakon uznaje się jednak za suwerenny i utrzymujący stosunki z innymi państwami. |
| Narody - uważa się, między innymi w oparciu o postanowienia Karty Narodów Zjednoczonych, że mają one prawo do samostanowienia, tzn. decydowania o swoim losie. Zwykle przyznaje się im podmiotowość na arenie międzynarodowej, kiedy zaczynają starać się o powołanie własnego państwa. Kiedy udaje im się utworzyć własne państwo, to przyznawanie im podmiotowości okazuje się zbędne. Przy czym aby naród mógł być traktowany w prawie międzynarodowym publicznym podmiotowo, jego przedstawiciele muszą się w jakiś sposób zorganizować, powołując własne instytucje i organizacje. | Stolica Apostolska - ma władzę, przede wszystkim poprzez papieża i podległe mu podmioty, nad Watykanem. Państwo watykańskie jest ściśle powiązane ze strutkturą Kościoła katolickiego. Umowy międzynarodowe są zawierane zarówno przez Stolicę Apostolską, jak i Watykan, a umowy te są wiążące dla obu podmiotów. |
| Powstańcy i strony walczące - stają się podmiotami prawa międzynarodowego publicznego tylko w określonych sytuacjach, zwłaszcza wtedy, gdy kontrolują określone terytoria i utrzymują instytucje zdolne do nawiązywania stosunków dyplomatycznych (ponadto muszą przestrzegać konwencji i praw wojennych). | Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża - choć nie utrzymuje on stosunków dyplomatycznych z państwami, to jednak uczestniczy w mediacjach dotyczących wymiany jeńców. Może być również stroną umów międzynarodowych i ma status obserwatora przy Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). |
Rozwiązanie 1.:
Przykładowe kompetencje państw na arenie międzynarodowej:
Rozwiązanie 2.:
| Wybrane najważniejsze kompetencje przysługujące państwom na arenie międzynarodowej |
|
Rozwiązanie 1.:
| Zasady prawa międzynarodowego publicznego wymienione w zacytowanych fragmentach art. 2. Karty Narodów Zjednoczonych |
|
Rozwiązanie 2.:
Zasada prawa międzynarodowego wymienione w tekście:
Rozwiązanie 1.:
Przykłady łamania zasad prawa międzynarodowego publicznego:
Dalsza część zadania ma charakter indywidualny. Sam/a musisz je wykonać.
Przykładowa odpowiedź:
Aneksja Krymu
Przyczyny:
Przebieg:
Skutki:
Rozwiązanie 2.:
Zadanie ma charakter indywidualny. Dlatego proponowane rozwiązanie może przybrać wyłącznie postać przykładowej wskazówki pomocnej do samodzielnego opracowania odpowiedzi.
Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:
Łamanie zasad prawa międzynarodowego publicznego jest nadal powszechne w dzisiejszym świecie. Oto trzy przykłady:
Okupacja Krymu przez Rosję w 2014 roku - Rosja naruszyła zasadę suwerenności państw, która jest fundamentem prawa międzynarodowego publicznego, poprzez aneksję Krymu. Naruszenie to zostało potępione przez wiele krajów i organizacji międzynarodowych, a Rosja otrzymała sankcje.
Wojna w Syrii - wojna w Syrii to kompleksowy konflikt, w którym wiele stron dopuszcza się naruszeń prawa międzynarodowego. Na przykład, rząd syryjski dopuszczał się ataków na swoją własną ludność, w tym na cywilów i szpitale, a także stosował tortury i masowe aresztowania. Ponadto, wiele krajów uczestniczących w konflikcie dostarczało broń i wsparcie dla różnych stron, naruszając embargo na broń.
Agresja Rosji na Ukrainę z lutego 2022 roku - Rosja naruszyła zasadę niestosowania siły w stosunkach międzynarodowych poprzez wkroczenie na terytorium Ukrainy i agresję na to państwo w 2022 roku. Rosyjskie siły zbrojne prowadziły działania militarne na terytorium Ukrainy, popierając separatystów w Donbasie, co doprowadziło do wielu ofiar śmiertelnych.
Jeden z tych przykładów - okupacja Krymu przez Rosję - jest szczególnie ważny, ponieważ pokazuje, jak rządy naruszają zasady prawa międzynarodowego w celu zaspokojenia swoich interesów politycznych. Aneksja Krymu przez Rosję naruszyła nie tylko zasadę suwerenności państw, ale także zasadę niestosowania siły i zasadę integralności terytorialnej. Po aneksji Krymu Rosja przeprowadziła referendum, które miało potwierdzić legalność swojego działania, jednak nie zostało ono uznane przez wiele krajów i organizacji międzynarodowych, a działanie to było uważane za nielegalne i nieuznawane na arenie międzynarodowej. Okupacja Krymu przez Rosję nadal pozostaje poważnym wyzwaniem dla międzynarodowego porządku prawnego i podważa fundamenty, na których opiera się światowy porządek prawny.
Rozwiązanie 1.:
Przykładowe rozwiązanie:
Niestety prawo międzynarodowe często nie jest w pełni respektowane w stosunkach międzynarodowych. Większość krajów stosuje pewne praktyki, które są sprzeczne z międzynarodowymi standardami, a niektóre kraje nie respektują nawet swoich własnych zobowiązań międzynarodowych. Jednak w ostatnich latach wzrasta świadomość, że prawo międzynarodowe jest konieczne, aby ustanowić i utrzymać stabilność i bezpieczeństwo na świecie.
Rozwiązanie 2.:
Zadanie ma charakter indywidualny, ponieważ wymaga wyrażenia własnej opinii. Dlatego proponowane rozwiązanie może zawierać wyłącznie przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi.
Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:
Na podstawie różnych faktów ze współczesnych stosunków międzynarodowych można stwierdzić, że respektowanie prawa międzynarodowego w stosunkach globalnych jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, takich jak pozycja państwa, organizacje międzynarodowe, interesy gospodarcze, polityczne i strategiczne. Z jednej strony, wiele państw stara się przestrzegać prawa międzynarodowego poprzez ratyfikowanie konwencji, traktatów i umów międzynarodowych oraz podpisywanie deklaracji praw człowieka. Jednakże, w praktyce nie zawsze przestrzegają oni tych zobowiązań, co może prowadzić do poważnych konfliktów i kryzysów. Z drugiej strony, istnieją również państwa, które celowo łamią prawo międzynarodowe w celu osiągnięcia swoich interesów lub zwiększenia swojej władzy. Przykładami takich działań mogą być agresywna polityka ekspansji terytorialnej, łamanie praw człowieka czy podważanie autonomii i niepodległości innych państw. Warto również zauważyć, że prawa międzynarodowe nie są idealne i czasami mogą prowadzić do kontrowersji i konfliktów. Mimo to, uważa się, że poszanowanie prawa międzynarodowego jest kluczowe dla utrzymania pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w stosunkach globalnych.
Rozwiązanie 1.:
A. PRAWDA
B. FAŁSZ
C. FAŁSZ
Rozwiązanie 2.:
| [A] Dzięki prawu do samostanowienia narody mogą same decydować o własnym losie. | [PRAWDA] |
| [B] Strony walczące w konfliktach to pierwotne podmioty prawa międzynarodowego. | [FAŁSZ] |
| [C] Międzynarodowe organizacje rządowe powstają na mocy umowy zawartej przez minimum dwa państwa. | [FAŁSZ] |