Rozwiązanie 1.:

a) Terminy, w których powinny wchodzić w życie akty normatywne to:

• po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, 
• w okresie krótszym niż 14 dni (w uzasadnionych przypadkach), 
• natychmiast od ich ogłoszenia (gdy wymaga tego ważny interes państwa i zasady demokratycznego państwa prawnego), 
• 3 dni od ogłoszenia (chodzi o przepisy porządkowe) lub w krótszym czasie, gdy jest to konieczne. 

b) W art. 4 ust. 2. wskazano, że akty normatywne mogą być wprowadzone w życie w okresie krótszym niż 14 dni, gdy istnieją ku temu uzasadnione przyczyny lub natychmiast, gdy wymaga tego ważny interes państwa i zasady demokratycznego państwa prawnego. Z kolei w art. 4 ust.3. wprowadzono możliwość skrócenia vocatio legis, gdy zwłoka w wejściu danych przepisów w życie mogłoby doprowadzić do nieodwracalnej szkody lub poważne zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. 

c) Przykładowe skutki, jakie mogłoby przynieść to, że wszystkie ustawy wchodzą w życie w dniu ich ogłoszenia:

• wielość przepisów prawnych wchodzących w tym samym czasie mogłaby spowodować brak realnej możliwości zapoznania się z nimi,  
• zbyt szybkie wejście w życie przepisów mogłoby uniemożliwić prawidłowe przygotowanie się ludzi i instytucji do ich wdrożenia i stosowania.

Rozwiązanie 2.:

a)

Akty normatywne, które zawierają przepisy powszechnie obowiązujące i są ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia (chyba że dany akt normatywny wyznaczy dłuższy termin).

Jednak w uzasadnionych przypadkach akty normatywne wchodzą w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a w pewnych sytuacjach, gdy wymaga tego ważny interes państwa, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia aktu w dzienniku urzędowym.

Z kolei przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie trzech dni od dnia ich ogłoszenia (jednak w uzasadnionych wypadkach mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż trzy dni, nawet w dniu ich ogłoszenia).

b)

Wyjątki dotyczące długości vacatio legis wiążą się z ważnym interesem państwa, który wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego (jednak nie mogą stanąć temu na przeszkodzie zasady demokratycznego państwa prawnego). W takich wyjątkowych okolicznościach dniem wejścia w życie aktu normatywnego może być nawet dzień jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Skrócony może być również czas wejścia w życie przepisów porządkowych, zwłaszcza jeśli zwłoka w wejściu w życie przepisów porządkowych mogłaby spowodować nieodwracalne szkody lub poważne zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. W takich sytuacjach dany przepis porządkowy może wejść w życie już w dniu jego ogłoszenia.

c)

Gdyby wszystkie ustawy wchodziły w życie w dniu ich ogłoszenia, to obywatele nie mieliby czasu zapoznać się z wprowadzanymi zmianami w prawie. Stanowione prawo ma zaś ważne konsekwencje praktyczne dla codziennych działań jednostek, dlatego ważne jest, aby wiedziały one o tym, jakie zmiany wprowadza się w systemie prawnym.

Rozwiązanie 1.:

DZ.U. z 2018 r., poz. 5

Nazwa: Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.

Data uchwalenia: 8 grudnia 2017 r. 

Data wejścia w życie: 3 kwietnia 2018 r.

Ile razy przepisy były nowelizowane (stan na luty 2023 r.): 7

Rozwiązanie 2.:

Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) to system informacji prawnej redagowany przez zespół specjalistów w Ośrodku Informatyki Kancelarii Sejmu. ISAP jest częścią Systemu Informacyjnego Sejmu i zawiera opisy bibliograficzne i teksty aktów prawnych opublikowanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. 2019 poz. 1461), w wydawnictwach urzędowych: Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim, wydawanych przez Rządowe Centrum Legislacji.

* * * * *

-> Ustawa, która została ogłoszona pod adresem publikacyjnym: Dz.U. z 2018 r., poz. 5, to:

Uchwalono ją 8 grudnia 2017 roku. Weszła w życie 3 kwietnia 2018 roku. Dotychczas zmieniano ją siedmiokrotnie (stan na luty 2023 roku).

Rozwiązanie 1.:

a) Na podstawie danych przedstawionych na wykresie należy stwierdzić, że prace nad nową ustawą średnio trwają  od 201 dni w 2000 r. do 69 dni w 2019 r.

b) W latach 2000-2015 miał miejsce trend spadkowy w zakresie średniej liczby dni potrzebnej na uchwalenie przez Sejm nowej ustawy. W 2000 r. średnio potrzeba było 201 dni, aby nowa ustawa weszła w życie, zaś w 2015 r. wystarczyło już tylko 122 dni. Z kolei w latach 2015-2019 r. mieliśmy do czynienia z fluktuacyjną sytuacją w zakresie liczby dni potrzebnych do uchwalenia nowej ustawy -  od 77 dni w 2016 r. do 106 w 2017 r. i 69 dni w 2019 r.

c) Zbyt długi okres stanowienia prawa może prowadzić do tego, że nie będzie ono już adekwatne do danej sytuacji w państwie. Z kolei zbyt krótki okres stanowienia prawa może prowadzić do tego, że przepisy prawne będą pełne luk lub, sprzeczności i nie będą miały dobrego zastosowania do danej sytuacji państwowej. 

Rozwiązanie 2.:

a)

Na podstawie danych z zamieszczonego wykresu należy stwierdzić, że prace legislacyjne nad ustawą w Polsce trwają średnio od 69 dni (2019 rok) do 201 dni (2000 rok).

b)

Generalnie, w latach 2000-2015 prace nad ustawą trwały średnio dłużej, niż w latach 2015-2019. Choć w pierwszym okresie, obejmującym lata 2000-2015, obserwowano stały trend spadkowy, to jednak najkrócej prace nad ustawą trwały średnio 122 dni (w 2015 roku). Natomiast w drugim okresie, obejmującym lata 2015-2019, obserwujemy w tym względzie fluktuację (nie da się wyróżnić ani stałego trendu wzrostowego, ani stałego trendu spadkowego). Jednak prace nad ustawą najkrócej trwały 69 dni (w 2019 roku), zaś najdłużej 106 dni (w 2017 roku).

c)

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie dotyczące tego, jak czas tworzenia ustaw może wpływać na jakość stanowienia prawa. Natomiast jeśli ustawa powstaje zbyt szybko, to może to negatywnie odbić się na jej jakości. Nie zostanie bowiem przez opracowujących ją ludzi wystarczająco przemyślana, a także zabraknie czasu na konsultacje społeczne. Pośpiech przy tworzeniu ustawy może skutkować ryzykiem wystąpienia w niej licznych błędów. Jednak zbyt długie opracowywanie ustawy również może nie być korzystne, ponieważ może dojść wtedy do sytuacji, w której wprowadzone w życie prawo nie będzie już adekwatne do sytuacji społecznej, gospodarczej czy politycznej (co ma znaczenie zwłaszcza współcześnie, w dobie szybkich przemian społecznych i cywilizacyjnych).

Rozwiązanie 1.:

A. NIE MOŻE, ponieważ po przekazaniu ustawy przez Senat do Sejmu RP przekazuje on również swoją uchwałę, w której przedstawia propozycje poprawek, stwierdza, że w pełni przyjmuje daną ustawę lub ją odrzuca. Uchwała ta jest bezpośrednio skierowana do Marszałka Sejmu, który kieruje ją pod obrady komisji sejmowej, która już wcześniej zajmowała się obradami nad danym projektem ustawy. W tym momencie Sejm może odrzucić poprawki Senatu i w tym celu potrzebna jest bezwzględna większość głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

B. Kompetencje prezydenta w sprawie ustawy, której nie chce on podpisać:

• Jeśli jakieś przepisy lub cała ustawa budzi wątpliwości Głowy Państwa, to może ona zostać zwrócona Sejmowi wraz z uzasadnieniem w celu ponownego jej rozpatrzenia przez Sejm RP. Jest to tzw. weto prezydenckie.
• Prezydent RP może również zwrócić się Trybunału Konstytucyjnego z prośbą o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją RP. Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna, że dana ustawa jest niezgodna z Ustawą Zasadniczą, to wówczas prezydent odmawia jej podpisania. Jeśli Trybunał uzna, że tylko niektóre przepisy Ustawy są niezgodne z Konstytucją RP, ale jednocześnie nie są one nierozerwalnie związane z daną ustawą, to Prezydent RP podpisuje Ustawę z pominięciem właśnie tych przepisów. Jeśli zaś przepisy te są  nierozerwalnie związane z ustawą, to prezydent odmawia jej podpisania albo zwraca ją Sejmowi RP w ceku usunięcia owych przepisów.

Rozwiązanie 2.:

[A]

Uchwała Senatu RP o odrzuceniu ustawy nie może zostać odrzucona przez Sejm RP zwykłą większością głosów. Po przekazaniu ustawy do Sejmu RP przez Senat RP ten ostatni przekazuje bowiem zarazem swoją uchwałę, w której przedkłada propozycje poprawek, stwierdza, że w pełni przyjmuje daną ustawę lub ją odrzuca. Wówczas uchwała taka jest kierowana do komisji sejmowej, która wcześniej pracowała nad danym projektem ustawy. Wtedy Sejm RP może odrzucić poprawki Senatu RP, ale nie zwykłą większością głosów, lecz bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

[B]

Prezydent RP, jeśli nie chce podpisywać uchwalonej ustawy, może przede wszystkim zgłosić tzw. weto prezydenckie. Aby je odrzucić, w Sejmie RP jest potrzebna kwalifikowana większość ³/₅ głosów. Ponadto Prezydent RP może też, zamiast podpisania ustawy, wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności ustawy z Konstytucją RP (kiedy Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność ustawy z Konstytucją RP, to ustawa taka upada, natomiast kiedy okaże się ona zgodna z Konstytucją RP, to Prezydent RP może ją podpisać i zarządzić jej ogłoszenie).