Zadanie 1

Rozwiązanie 1.:

Prawa człowieka są:

 

Rozwiązanie 2.:

Prawa człowieka to zespół uprawnień i wolności, które przysługują każdemu człowiekowi, z uwagi na ten tylko fakt, że jest człowiekiem. Prawa człowieka ma więc każda osoba ludzka, bez względu na to, z jakiego państwa pochodzi i jaką ma pozycję społeczną. 

Do podstawowych cech praw człowieka należy to, że są:

-> UNIWERSALNE (POWSZECHNE) - co oznacza, że przysługują wszystkim ludziom i we wszystkich społeczeństwach, niezależnie od okoliczności.

-> NIENARUSZALNE (PODSTAWOWE) - co oznacza, że nie trzeba ich wywodzić z żadnych innych praw i nie ustanawia ich żadna władza państwowa - funkcjonują niezależnie od postanowień władzy.

-> PRZYRODZONE - co oznacza, że przynależą każdemu człowiekowi od urodzenia (względnie: od poczęcia) aż do śmierci i są związane z samą naturą bytu ludzkiego (z owej natury wynikają).

-> NIEZBYWALNE - co oznacza, że żaden człowiek, choćby nawet bardzo tego chciał, nie może się ich wyzbyć na rzecz kogoś innego (byłoby to zresztą pozbawione sensu, ponieważ każdy inny człowiek też dysponuje w takim samym stopniu prawami człowieka), jak też jakiegoś gremium państwowego.


Zadanie 2

Rozwiązanie 1.:

Przykładowe rozwiązanie:

Prawa i wolności osobiste:

Prawa i wolności polityczne:

Prawa i wolności ekonomiczne, socjalne i kulturalne:

 

Rozwiązanie 2.:

Zadanie ma charakter indywidualny. Dlatego proponowane rozwiązanie może przybrać jedynie postać przykładowej wskazówki pomocnej do samodzielnego opracowania odpowiedzi.

Przykładowa odpowiedź:

-> PRZYKŁADY GWARANTOWANYCH W KONSTYTUCJI RP PRAW CZŁOWIEKA:

Prawa i wolności osobiste:

  1. Art. 38. pt. Zasada ochrony życia: 'Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia'.
  2. Art. 40. pt. Zasada zakazu tortur: 'Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych'.

Prawa i wolności polityczne:

  1. Art. 59. pt. Zasada wolności związków zawodowych: '1. Zapewnia się wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, organizacjach społecznozawodowych rolników oraz w organizacjach pracodawców. 2. Związki zawodowe oraz pracodawcy i ich organizacje mają prawo do rokowań, w szczególności w celu rozwiązywania sporów zbiorowych, oraz do zawierania układów zbiorowych pracy i innych porozumień. 3. Związkom zawodowym przysługuje prawo do organizowania strajków pracowniczych i innych form protestu w granicach określonych w ustawie. Ze względu na dobro publiczne ustawa może ograniczyć prowadzenie strajku lub zakazać go w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach. 4. Zakres wolności zrzeszania się w związkach zawodowych i organizacjach pracodawców oraz innych wolności związkowych może podlegać tylko takim ograniczeniom ustawowym, jakie są dopuszczalne przez wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe'.
  2. Art. 60. pt. Zasada korzystania z praw publicznych: 'Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach'.

Prawa i wolności ekonomiczne, socjalne i kulturalne:

  1. Art. 68. pt. Prawo do ochrony zdrowia: '1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia. 2. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. 3. Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku. 4. Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. 5. Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży'.
  2. Art. 69. pt. Prawa osób niepełnosprawnych: 'Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej'.

Zadanie 3

Rozwiązanie 1.:

Zasady ogólne dotyczące praw człowieka, które zostały zawarte w Konstytucji RP stanowią swego rodzaju kierunkowskaz dla ustawodawcy, podmiotów dokonujących wykładni przepisów oraz dla obywateli w zakresie rozumienia i stosowania przepisów prawnych.

Zasady ogólne stanowią punkt wyjścia określający zakres podmiotowy stosowania praw i wolności człowieka. Ponadto są one ideami przewodnimi, które bezpośrednio nawiązują do praw naturalnych, określających cały system praw i wolności człowieka. 

 

Rozwiązanie 2.:

Zawarte w przepisach Konstytucji RP 'zasady ogólne' są rodzajem podstawowych wskazówek dla ustawodawcy, podmiotów dokonujących wykładni prawa i wszystkich obywateli, odnośnie tego, jak należy rozumieć i stosować zapisy prawne. Odnoszą się ponadto do stosowania fundamentalnych praw i wolności człowieka i wskazują, że wszystkie tworzone w Polsce przepisy prawne muszą pozostawać z nimi w zgodzie.


Zadanie 4

Zadanie ma charakter indywidualny. Dlatego proponowane rozwiązanie może zawierać wyłącznie przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego sformułowania odpowiedzi.

Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:

-> PRZYKŁADOWE WSKAZÓWKI POMOCNE DO OPRACOWANIA ZAGADNIENIA DLA STATUSU PRAWNEGO SPOŁECZNOŚCI POLSKIEJ W NIEMCZECH:

Polska społeczność w Niemczech to zbiorowość Polaków, których można zaliczyć do różnych kategorii. Wśród przedstawicieli polskiej społeczności w Niemczech są bowiem osoby polskiego pochodzenia lub wywodzące swoje korzenie z Polski, w tym między innymi potomkowie członków przedwojennej mniejszości polskiej, uchodźców politycznych lub emigrantów ekonomicznych, obywateli polskich o statusie cudzoziemców w Niemczech, jak również osoby, które opuściły Polskę deklarując niemieckie pochodzenie, a odwołujące się również do swojej polskiej tożsamości. Ponadto, we współczesnych Niemczech mieszkają Polacy, którzy już po otwarciu niemieckiego rynku pracy na Polaków wskutek wejścia Polski do Unii Europejskiej, wyjechali do Niemiec w celach zarobkowych lub edukacyjnych. 

Jeśli chodzi o Polaków w Niemczech, to pod względem statusu prawnego można rozróżniać osoby posiadające wyłącznie obywatelstwo niemieckie, osoby posiadające wyłącznie polskie obywatelstwo oraz osoby z podwójnym obywatelstwem. 

Polacy w Niemczech nie mają obecnie (wedle stanu na 2023 rok) statusu mniejszości narodowej. Status taki został im odebrany jeszcze przez władze III Rzeszy i od tamtej pory nie został przywrócony, mimo podejmowania w tym kierunku prób. Między innymi w 2014 roku niemieckie ministerstwo spraw wewnętrznych odrzuciło wniosek społeczności polskiej w Niemczech, wniesiony przez Związek Polaków w Niemczech, o nadanie Polakom statusu oficjalnej mniejszości narodowej.

Polacy w Niemczech mogą jednak prowadzić życie społeczno-kulturalne i zrzeszają się w swoich organizacjach, wśród których przykładowo można wymienić: Związek Polaków w Niemczech, Kongres Polonii Niemieckiej czy Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech.


Zadanie 5

Rozwiązanie 1.:

A. Język mniejszości narodowej lub etnicznej może stać się językiem pomocniczym w gminie, w której ponad połowa mieszkańców należała do danej społeczności mniejszościowej. - FAŁSZ

B. Komitety wyborcze mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu przekroczenia 5-procentowego progu poparcia w wyborach parlamentarnych. - PRAWDA

C. Prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje obywatelom w sprawach, w których organy państwa naruszyły obowiązujące przepisy ustawowe. - FAŁSZ

D. Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć interwencję z własnej inicjatywy, nawet jeśli w danej sprawie nikt nie wystąpił do niego z wnioskiem o pomoc. - PRAWDA

 

Rozwiązanie 2.:

Zdanie Prawda/fałsz
A. Język mniejszości narodowej lub etnicznej może stać się językiem pomocniczym w gminie, w której ponad połowa mieszkańców należy do danej społeczności mniejszościowej. [FAŁSZ]
B. Komitety wyborcze mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu przekroczenia 5-procentowego progu poparcia w wyborach parlamentarnych. [PRAWDA]
C. Prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje obywatelom w sprawach, w których organy państwa naruszyły obowiązujące przepisy ustawowe. [FAŁSZ]
D. Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć interwencję z własnej inicjatywy, nawet jeśli w danej sprawie nikt nie wystąpił do niego z wnioskiem o pomoc. [PRAWDA]

Zadanie 6

Rozwiązanie 1.:

Rzecznik Praw Obywatelskich nie może:

D. włączyć się do sporu między pracodawcą a pracownikami, dotyczącego np. podwyżek.

 

Rozwiązanie 2.:

Zdanie Właściwe dokończenie zdania
Rzecznik Praw Obywatelskich nie może... ...włączyć się do sporu między pracodawcą a pracownikami, dotyczącego np. podwyżek. [D]

Zadanie 7

Rozwiązanie 1.:

Mniejszości narodowe w Polsce:

 

Mniejszości etniczne w Polsce:

 

Grupa posługująca się językiem regionalnym:

 

Rozwiązanie 2.:

Prawnie uznane w Polsce: Mniejszości narodowe Mniejszości etniczne Grupa posługująca się językiem regionalnym
 
  • Białorusini, 
  • Czesi, 
  • Litwini, 
  • Niemcy,
  • Ormianie, 
  • Rosjanie, 
  • Słowacy, 
  • Ukraińcy, 
  • Żydzi.
  • Karaimi, 
  • Łemkowie, 
  • Romowie, 
  • Tatarzy.
  • Kaszubi.

Zadanie 8

Rozwiązanie 1.:

System ochrony praw człowieka w Europie składa się z trzech podstawowych elementów: 

Jednym z najważniejszych dokumentów w zakresie ochrony praw człowieka, podpisanym przez kraje europejskie, jest Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r. 

Działalność Rady Europy w zakresie ochrony praw człowieka skupia się na kilku głównych zadaniach, jakie zostały zapisane w akcie założycielskim, zaliczyć należy ochronę wolności rządów i prawa oraz ochronę europejskiego dziedzictwa kulturowego. Rada Europy zajmuje się przede wszystkim sprawami ochrony praw człowieka, walką ze światowym terroryzmem oraz ochroną danych osobistych każdego obywatela Unii Europejskiej. Konwencja jest uznawana za najbardziej skuteczny akt chroniący praw człowieka w Europie. Państwa, które podpisały ten dokument, zobowiązały się do zapewnienia każdemu człowiekowi prawa do życia, do godnego traktowania, do wolności i bezpieczeństwa osobistego, do rzetelnego procesu sądowego do zawarcia małżeństwa, do skutecznego środka odwoławczego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, wolności słowa, myśli, sumienia, wyznania, stowarzyszania się i zgromadzeń. W ramach tej organizacji funkcjonuje Europejski Trybunał Praw Człowieka, którego siedziba mieści się w Strasburgu. Europejski Trybunał Praw Człowieka wyróżnia się spośród innych międzynarodowych  instytucji chroniących praw człowieka przede wszystkim w zakresem swoich uprawnień. Ma on możliwość nie tylko rozpatrywania skarg międzypaństwowych, ale również i skarg indywidualnych w zakresie w jakim dane osoby czują się poszkodowane przez władze publiczne. Uprawomocnione wyroki ETPC są wiążące dla państw, które podpisały konwencję. Bardzo ważną instytucją w ramach Rady Europy jest również Komisarz Praw Człowieka Rady Europy. Nie tylko może brać on udział we wszystkich sprawach rozpatrywanych przez Izbę lub Wielka Izbę Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ale również może przekładać mu pisemne uwagi, prowadzić działania na rzecz promocji edukacji dotyczącej praw człowieka, wspierania instytucji działających na rzecz ochrony praw człowieka oraz inicjowanie zmian prawnych w zakresie ochrony praw człowieka. Urząd Komisarza Praw Człowieka Rady Europy posiada wiele uprawnień, których celem jest umożliwienie mu przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania praw człowieka. Do jego uprawnień należy wspieranie krajowych rzeczników praw obywatelskich oraz przygotowywanie raportów dla Komitetu Ministrów i Zgromadzenia Parlamentarnego. To jego zadaniem jest współpracowanie z organizacjami międzynarodowymi, które monitorują przestrzeganie praw człowieka (np. z ONZ, UE, OBWE). Komisarz ma prawo brać udział w rozprawach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka/ Promuje on edukację, co przekłada się na inicjowanie zmian prawnych. W największym stopniu do poprawy przestrzegania praw człowieka przez państwa należące do Rady Europy przyczyniają się uprawnienia Komisarza w zakresie przygotowywania raportów do Komitetu Ministrów oraz Zgromadzenia Parlamentarnego, a także wspieranie krajowych rzeczników praw obywatelskich. Działania te sprawiają, że państwo członkowskie Rady Europy w szczególny sposób musi "dbać o swoją reputację na arenie międzynarodowej", a tym samym przestrzegać przepisów zawartych w konwencjach. Opinie wydane przez Komisarza kształtują obraz danego państwa na arenie Rady Europy. 

Z kolei w ramach Unii Europejskiej prawa człowieka były wzmacniane na podstawie kolejnych traktatów: z Maastricht, Traktat u UE) oraz Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, która obejmuje 54 artykuły i kompleksowo reguluje prawa I i II generacji. Po raz pierwszy, w ramach Karty praw podstawowych UE, uznano prawo do zakazu handlu organami ludzkimi, zakaz reprodukcyjnego klonowania istot ludzkich, prawo do dobrej administracji. W ramach UE funkcjonuje również Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Komisja Europejska. 

 

Rozwiązanie 2.:

Systemy strasburski i brukselski to dwa funkcjonujące w Europie systemy ochrony praw człowieka. Jeśli chodzi o system strasburski, to jest to europejski system ochrony praw człowieka powołany w ramach Rady Europy (należy pamiętać, że nie jest ona instytucją funkcjonującą w ramach Unii Europejskiej). Swoją nazwę wziął od tego, że Rada Europy mieści się właśnie w Strasburgu, gdzie ulokowany jest również główny organ tego systemu, tj. Europejski Trybunał Praw Człowieka. System strasburski opiera się na Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (nazywanej też Europejską konwencją praw człowieka). Na jej podstawie każdy może żłożyć do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka skargę przeciw państwu zrzeszonemu w Radzie Europy, że - w jego przekonaniu - narusza ono prawa zagwarantowane w Konwencji.

Natomiast system brukselski to również jeden z funkcjonujących w Europie systemów ochrony praw człowieka, lecz powiązany z działalnością Unii Europejskiej, która swoje główne agendy ma w Brukseli (stąd nazwa: 'system brukselski'). Bazuje on na unijnych regulacjach prawnych, w tym traktacie z Maastricht i Traktacie o Unii Europejskiej, a także na Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Ochronę praw człowieka w ramach instytucji Unii Europejskiej mają ponadto wzmacniać Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Komisja Europejska (ta ostatnia stoi na straży praworządności w państwach członkowskich organizacji).


Zadanie 9

Rozwiązanie 1.:

Jednym z najważniejszych dokumentów w zakresie ochrony praw człowieka, podpisanym przez kraje europejskie, jest Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r. 

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności posiada swoje fundamenty w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Konwencja (...) czerpiąc z Deklaracji (...) podejmuje się ochrony podstawowych wolności oraz poszanowania praw człowieka, a także ma na celu (tak jak Deklaracja) zaprowadzenie rządów prawa.

Prawa człowieka zapisane w Konwencji o ochronie (...) odgrywają bardzo ważną rolę we współczesnym świecie, ponieważ każdemu człowiekowi - bez względu na wiek, płeć, wyznanie, narodowość i poglądy polityczne - m.in. prawo do życia, wolności, bezpieczeństwa, poszanowania życia, własności prywatnej, nauki i ochrony zdrowia. Przestrzeganie Konwencji o ochronie (...) ma wpływ na osiągnięcie większej jednolitości między członkami Rady Europy. Prawa człowieka gwarantują zachowanie podstawowych wolności, będących fundamentem sprawiedliwości i pokoju na świecie. To właśnie prawa człowieka gwarantują urzeczywistnienie się demokratycznego ustroju politycznego. 

Działalność Rady Europy w zakresie ochrony praw człowieka skupia się na kilku głównych zadaniach, jakie zostały zapisane w akcie założycielskim, zaliczyć należy ochronę wolności rządów i prawa oraz ochronę europejskiego dziedzictwa kulturowego. Rada Europy zajmuje się przede wszystkim sprawami ochrony praw człowieka, walką ze światowym terroryzmem oraz ochroną danych osobistych każdego obywatela Unii Europejskiej. Konwencja jest uznawana za najbardziej skuteczny akt chroniący praw człowieka w Europie. Państwa, które podpisały ten dokument, zobowiązały się do zapewnienia każdemu człowiekowi prawa do życia, do godnego traktowania, do wolności i bezpieczeństwa osobistego, do rzetelnego procesu sądowego do zawarcia małżeństwa, do skutecznego środka odwoławczego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, wolności słowa, myśli, sumienia, wyznania, stowarzyszania się i zgromadzeń.

W ramach tej organizacji funkcjonuje Europejski Trybunał Praw Człowieka, którego siedziba mieści się w Strasburgu. Europejski Trybunał Praw Człowieka wyróżnia się spośród innych międzynarodowych  instytucji chroniących praw człowieka przede wszystkim w zakresem swoich uprawnień. Ma on możliwość nie tylko rozpatrywania skarg międzypaństwowych, ale również i skarg indywidualnych w zakresie w jakim dane osoby czują się poszkodowane przez władze publiczne. Tym samym stoi on na straży przestrzegania zapisów Konwencji o ochronie (...).

 

Rozwiązanie 2.:

System strasburski opiera się na Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (nazywanej też Europejską konwencją praw człowieka). Na jej podstawie każdy może żłożyć do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka skargę przeciw państwu zrzeszonemu w Radzie Europy odnośnie tego, że - w jego przekonaniu - narusza ono prawa zagwarantowane w Konwencji. Europejski Trybunał Praw Człowieka podejmuje swoje decyzje właśnie w nawiązaniu do postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Dlatego jest ona kluczowym dokumentem w kontekście funkcjonowania Rady Europy, jej głównego organu, tj. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak też poszanowania praw człowieka w państwach członkowskich Rady Europy.


Zadanie 10

Rozwiązanie 1.:

To zadanie ma charakter indywidualny. Sam/a musisz je wykonać. Poniżej zostały przedstawione informacje, które mogą Ci pomóc w opracowaniu rozwiązania.

Warunki dopuszczalności skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka:

 

Rozwiązanie 2.:

Zadanie ma charakter indywidualny, bo wymaga wyrażenia własnej opinii. Stąd proponowne rozwiązanie może przybrać wyłącznie postać przykładowej wskazówki pomocnej do samodzielnego opracowania odpowiedzi.

Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:

Aby złożyć skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, należy spełnić wyśrubowane kryteria. Między innymi skarga powinna zawierać wszystkie niezbędne elementy, skargę powinna wnieść dana jednostka, grupa jednostek lub organizacja pozarządowa, podmiot składający skargę powinien być ofiarą naruszenia praw, które są zagwarantowane na mocy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, można skarżyć wyłącznie naruszenie praw zagwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, naruszenie danego prawa musi zostać dokonane przez władzę publiczną, skarga nie może być bezpodstawna, muszą zostać wyczerpane wszystkie inne środki odwoławcze, skarga musi zostać wniesiona do Trybunału w ciągu 6 miesięcy od wydania ostatecznej decyzji przez organy władzy sądowniczej w kraju macierzystym, skarga nie może być anonimowa, a ponadto, aby zajął się nią Trybunał, u osoby skarżącej musiało dojść do znaczących szkód. Wszystko to sprawia, że spośród składanych skarg Trybunał zajmuje się tylko nielicznymi, które spełnią stosowne kryteria. Przyczynia się to do tego, że Trybunał może pracować sprawniej, ponieważ ma mniej spraw do rozpatrywania, ale z drugiej strony mniejsza liczba obywateli może liczyć na pomoc z jego strony.


Zadanie 11

Rozwiązanie 1.:

To zadanie ma charakter indywidualny. Sam/a musisz je wykonać. Poniżesz rozwiązanie ma charakter poglądowy

Przypadek naruszenia prawa człowieka w państwie demokratycznym z przyczyn politycznych:

W 2015 r. doszło do wybudowania przez państwo Węgierskie muru zasiekowego o długości 174 km na jego południowej granicy w celu uniemożliwienia przemieszczania się uchodźców z Bliskiego Wschodu i Afryki po  terytorium Węgier. Tym samym Węgry dokonały złamania prawa do azylu, które zagwarantowane jest w międzynarodowych dokumentach prawnych.

 

Przypadek naruszenia prawa człowieka w państwie niedemokratycznym z przyczyn kulturowych

Przykład łamania praw człowieka w Turcji:

Współczesnym przykładem łamania praw człowieka mogą być działania organizacji terrorystycznej Boko Haram, która stanowi zmilitaryzowaną komórkę ekstremistyczną, działającą głównie w Nigerii. Członkowie Boko Haram są odpowiedzialni za prześladowania, w tym zabójstwa, dokonywane na ludziach, którzy nie podzielają ich fundamentalnych islamskich poglądów (Boko Haram opowiada się między innymi za prawem szariatu). Czyny przedstawicieli Boko Haram godzą więc między innymi w prawo do życia i wolności religijnej.

 

Rozwiązanie 2.:

Zadanie ma charakter indywidualny. Dlatego proponowane rozwiązanie może przybrać wyłącznie postać przykładowej wskazówki pomocnej do samodzielnego opracowania odpowiedzi.

Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:

-> Przykładowy przypadek naruszenia praw człowieka w państwie demokratycznym wynikający z przyczyn politycznych:

Przykładem naruszenia praw człowieka w państwie demokratycznym wynikającym z przyczyn politycznych mogą być nadużycia przy okazji wyborów prezydenckich na Ukrainie w 2004 roku. Według oficjalnych danych w ich drugiej turze wygrał Wiktor Janukowycz, jednak opozycja nie uznała tego rozstrzygnięcia, sugerując, że mogło dojść do fałszerstw wyborczych. Wszczęła w związku z tym protesty, a całą sprawą zajął się ukraiński Sąd Najwyższy. Uwzględnił on zarzuty opozycji, w wyniku czego powtórzono drugą turę wyborów, a ostatecznie zwyciężył w niej kandydat opozycji - Wiktor Juszczenko. Nadużycia wyborcze doprowadziły jednak do tego, że na Ukrainie naruszono prawa i wolności polityczne, wchodzące w skład podstawowych praw człowieka.

-> Przykładowy przypadek naruszenia praw człowieka w państwie niedemokratycznym wynikający z przyczyn kulturowych:

Przykładem łamania praw człowieka w państwie niedemokratycznym wynikającym z przyczyn kulturowych może być ograniczanie dostępu do nauki kobietom w Afganistanie po tym, jak do władzy ponownie doszli tam talibowie. W grudniu 2022 roku minister szkolnictwa wyższego mułła Neda Mohammad Nadim polecił wszystkim uniwersytetom i akademiom, zarówno publicznym, jak prywatnym, niezwłoczne zamknięcie aż do odwołania bram uczelni dla kobiet. Związane jest to z islamskim fundamentalizmem, który kultywują kręgi rządzące aktualnie Afganistanem. Tego typu postanowienie narusza jednak prawa człowieka w zakresie prawa do nauki i dostępu do dóbr kultury.


Zadanie 12

Rozwiązanie 1.:

Charakterystyka Amnesty International: międzynarodowa organizacja pozarządowa, która powstała w 1961 r. w Londynie, gdzie do tej pory ma ona swoją siedzibę. Główną władzę w ramach tej organizacji pełni jej sekretarz, którym obecnie (stan na 2021 r.) jest Kumi Naidoo. Celem organizacji jest zapobieganie naruszeniom praw człowieka poprzez prowadzenie wszelkich pokojowych akcji obywatelskich. Zajmuje się działalnością często postulatywną, np. pisanie petycji, wniosków, listów, jej działania nie mają charakteru konfrontacyjnego. Skupia się na prowadzeniu kampanii, dokumentowaniem naruszenia praw człowieka i badaniem sytuacji prawnej w poszczególnych krajach. 

Obecnie Amnesty International ma 8000 członków oraz sympatyków. Każdy, komu bliska jest ochrona praw człowieka, może zostać członkiem Amnesty International poprzez wypełnienie formularza członkowskiego, który znajduje się na oficjalnej stronie internetowej tej organizacji. Można również zaangażować się w prace Amensty International poprzez wsparcie finansowe jej działań lub podejmowanie działań, o które prosi ta organizacja, np. napisanie listu w czasie trwania akcji "Maraton pisania listów".

Przykładowe akcje prowadzone przez Amnesty International:

 

Rozwiązanie 2.:

Zadanie ma charakter indywidualny. Dlatego proponowane rozwiązanie może zawierać wyłącznie przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi.

Przykładowe wskazówki pomocne do samodzielnego opracowania odpowiedzi:

-> FUNDACJA INSTYTUT NA RZECZ PAŃSTWA PRAWA

Przykładem organizacji zajmującej się ochroną praw człowieka może być mająca swoją siedzibę w Lublinie Fundacja Instytut na Rzecz Państwa Prawa. Powołano ją w 2002 roku. Jest pozarządową organizacją koordynowaną przez polskich i amerykańskich prawników związanych z Wydziałem Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Organizacja stawia sobie za cel między innymi podnoszenie świadomości prawnej społeczeństwa, podnoszenie kwalifikacji zawodowych prawników, promowanie prawa europejskiego, wspieranie idei integracji europejskiej, a przede wszystkim ochronę praw człowieka. Organizacja udziela też bezpłatnej pomocy prawnej osobom niezamożnym.